SiamGURU
pdfหน้าเว็บ

พ.ศ. 2560-2564 แผนพัฒนา รัฐบาลดิจิทัล ของประเทศไทย Thailand DIGITAL GOVERNMENT Development Plan 2017-2021 B B ราง

สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล

ไฟล์ต้นฉบับ

เนื้อหา

หน้า 1

พ.ศ. 2560-2564 แผนพัฒนา รัฐบาลดิจิทัล ของประเทศไทย Thailand DIGITAL GOVERNMENT Development Plan 2017-2021 B B ราง

หน้า 2

1 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th (ร่าง) แผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย พ.ศ. 2560 - 2564 พิมพ์ครั้งที่ 1 ( กุมภาพันธ์ 25 60 ) จ านวนพิมพ์ 50 เล่ม เมื่อน าเนื้อหาในหนังสือเล่มนี้ไปใช้ควรอ้างอิงแหล่งที่มา โดยไม่น าไปใช้เพื่อการค้าและยินยอมให้ผู้อื่นน าไปใช้ต่อได้ จัดท าโดย ส่วนนโยบายรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ ฝ่ายนโยบายและยุทธศาสตร์ ส านักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) (สรอ.) ชั้น 18 อาคารบางกอกไทยทาวเวอร์ 108 ถนนรางน้ า แขวงถนนพญาไท เขตราชเทวี กรุงเทพมหานคร โทรศัพท์ 02 612 6000 โทรสาร 02 612 601 1 - 12 เว็ บ ไซต์ www.ega.or.th อีเมล contact@ega.or.th จัดพิมพ์โดย บริษัท โบลลิเกอร์ แอนด์ คอมพานี (ประเทศไทย) จ ากัด เลขที่ 98 อาคารสาทร สแ ควร์ ออฟฟิศ ทาวเวอร์ ชั้น 31 ห้อง 3107 ถนนสาทรเหนือ แขวงสีลม แขตบางรัก กรุงเทพมหานคร 10500 โทรศัพท์ 02 230 6399 โทรสาร 02 230 6333 เว็ บ ไซต์ www.bolliger - company.com อีเมล info@bolliger - company.com

หน้า 3

2 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th

หน้า 4

3 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th สารบัญ ส่วนที่ 1 แนวโน้มส าคัญของการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ................................ ................................ ...... 5 บทที่ 1 แนวโน้มส าคัญของการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของโลก ................................ ........................... 7 1.1 แนวโน้มส าคัญของการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ................................ ................................ ................... 7 1.2 กรอบแนวคิดที่เหมาะสมเพื่อพัฒนาสู่รัฐบาลดิจิทัล ................................ ................................ ..... 11 1.3 การพัฒนารัฐบาลดิจิทัลในประเทศผู้น า ................................ ................................ ....................... 13 บทที่ 2 สภาวการณ์การพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย ................................ ........................ 22 2.1 นโยบาย แผน และยุทธศาสตร์ส าคัญที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย ...... 22 2.2.1 นโยบาย แผน และยุทธศาสตร์ระดับชาติ ................................ ................................ ....... 22 2.2.2 (ร่าง) แผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย ................................ ............................. 30 2.2.3 ความสอดคล้องระหว่างแผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลกับแผนพัฒนาระดับชาติ ..................... 31 2.2 กฎหมายส าคัญที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย ................................ ....... 34 2.3 สถานการณ์การพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย ................................ ................................ .. 35 ส่วนที่ 2 ร่างแผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย พ.ศ. 2560 - 2564 ................................ ..... 41 บทที่ 3 วิสัยทัศน์และยุทธศาสตร์การพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ของประเทศไทย ................................ .... 43 3.1 วิสัยทัศน์การพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย ................................ ................................ ...... 43 3.2 เป้าหมายและตัวชี้วัดการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ของประเทศไทย ................................ .................... 45 3.3 ยุทธศาสตร์การพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ของประเทศไทย ................................ ................................ ... 47 3.3.1 ยุทธศาสตร์ที่ 1 : การยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน ................................ .............. 49 3.3.2 ยุทธศาสตร์ที่ 2 : การยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคธุรกิจ .................. 51 3.3.3 ยุทธศาสตร์ที่ 3 : การยกระดับความมั่นคงและเพิ่มความปลอดภัยของประชาชน ........... 53 3.3.4 ยุทธศาสตร์ที่ 4 : การยกระดับประสิทธิภาพภาครัฐ ................................ ........................ 55 3.3.5 ยุทธศาสตร์ที่ 5 : การบูรณาการและยกระดับโครงสร้างพื้นฐานรัฐบาลดิจิทัล ................. 57 บทที่ 4 ยุทธศาสตร์ที่ 1: การยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน ................................ ................. 59 4.1 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านสวัสดิการประชาชน ................................ ......... 63 4.2 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านการเพิ่มประสิทธิภาพแรงงาน .......................... 73 4.3 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านการศึกษา ................................ ........................ 83 4.4 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านการสาธารณสุข ................................ ................ 99

หน้า 5

4 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th สารบัญ (ต่อ) บทที่ 5 ยุทธศาสตร์ที่ 2: การยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคธุรกิจ ................... 112 5.1 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านการเพิ่มประสิทธิภาพภาคการเกษตร ............. 119 5.2 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านการท่องเที่ยว ................................ ................. 129 5.3 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านการลงทุน ................................ ...................... 137 5.4 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม ................ 147 5.5 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านการค้า ................................ ........................... 157 5.6 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านภาษีและรายได้ ................................ .............. 165 5.7 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านคมนาคม ................................ ........................ 173 5.8 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านสาธารณูปโภค ................................ ............... 187 บทที่ 6 ยุทธศาสตร์ที่ 3: การยกระดับความมั่นคง และเพิ่มความปลอดภัยของประชาชน ........... 201 6.1 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านความปลอดภัยสาธารณะ ............................... 205 6.2 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านการบริหารจัดการชายแดน ............................ 215 6.3 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านการป้องกันภัยธรรมชาติ ................................ 225 6.4 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านการจัดการในภาวะวิกฤต ............................... 235 บทที่ 7 ยุทธศาสตร์ที่ 4: การยกระดับประสิทธิภาพภาครัฐ ................................ ......................... 243 7.1 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านการเงินและการใช้จ่าย ................................ ... 247 7.2 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านการจัดซื้อจัดจ้าง ................................ ............ 257 7.3 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านการบริหารสินทรัพย์ ................................ ...... 269 7.4 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านทรัพยากรมนุษย์และการจ่ายเงินเดือน ........... 279 บทที่ 8 ยุทธศาสตร์ที่ 5 : การบูรณาการและยกระดับโครงสร้างพื้นฐานรัฐบาลดิจิทัล .................. 289 8.1 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านการบูรณาการข้อมูลภาครัฐ ........................... 293 8.2 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านการยืนยันตัวตนและบริหารจัดการสิทธิ ......... 303 8.3 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านการให้ข้อมูล ................................ .................. 313 8.4 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านการรับฟังความคิดเห็น ................................ ... 321 8.5 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านโครงสร้างพื้นฐานรัฐบาลดิจิทัล ...................... 329 8.6 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านการยกระดับศักยภาพบุคลากรภาครัฐ ........... 341 ส่วนที่ 3 ปัจจัยแห่งความส าเร็จ และทิศทางการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลในอนาคต ............................ 351 บทที่ 9 ปัจจัยแห่งความส าเร็จของการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ................................ ........................ 353 บทที่ 10 ทิศทางการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลในอนาคต ................................ ................................ .... 356

หน้า 6

5 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ส่วนที่ 1 แนวโน้มส าคัญของการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล

หน้า 7

6 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th

หน้า 8

7 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th บทที่ 1 แนวโน้มส าคัญของการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของโลก 1.1 แนวโน้มส าคัญของการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีที่เกิดขึ้นได้ส่งผลต่อ บริบทของโลก ให้เกิดการเปลี่ยนแปลงไป จากในอดีต เทคโนโลยี ต่างๆ อาทิ ระบบประมวลผลที่ฉลาดขึ้นและมีความเป็นอัตโนมัติ ปริมาณข้อมูล ในฐานข้อมูลที่มีขนาดใหญ่และสามารถน าไปวิเคราะห์เชิงลึกเพื่อคาดการณ์สถานการณ์ที่อาจเกิดขึ้น อุปกรณ์คอมพิวเตอร์และโทรศัพท์มีขนาดเล็กลง ซึ่ง สามารถพกพาและเคลื่อนที่ไปทุกหนแห่ง ฯลฯ ได้เข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องในแทบทุกมิติ ไม่เว้นแม้แต่ มิติ การท างานของหน่ วยงานภาครัฐ หน่วยงานภาครัฐสามารถน าเอาเทคโนโลยี เหล่านั้นมาปรับใช้กับ การให้บริการประชาชน การบริหารจัดการภาครัฐ การก าหนดนโยบาย ต่างๆ รวมไปถึงการแก้ไขปัญหา อุปสรรค หรือความท้าทาย ต่างๆ ที่เกิดขึ้น ซึ่งจะท าให้รูปแบบการท างาน การให้บริการ และการด าเนินการต่างๆ ของ ภาครัฐ เปลี่ยนแปลงไปจากเดิม กล่าวคือ มีความเป็นรัฐบาลดิจิทัลมากยิ่งขึ้น โดยปัจจุบัน แนวโน้มเทคโนโลยี ที่ส าคัญต่อการพัฒนาเพื่อมุ่งไปสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัล มีรายละเอียดดังต่อไปนี้ 1) Virtual Reality / Augmented Reality การ น าเทคโนโลยี Virtual Reality (VR) และ Augmented Reality (AR) มาปรับใช้ ในการจ าลองภาพหรือสถานการณ์เหมือนจริง เพื่อบริหารจัดการความปลอดภัยสาธารณะ การขยาย พื้นที่การรักษาสุขภาพไปยังพื้นที่ห่างไกล ( Telemedicine) รวมถึงการเพิ่มรูปแบบใหม่ๆ ในการเรียน การสอน และการท่องเที่ยว 2) Advanced Geographic Information System การ น าเทคโนโลยี Advanced Geographic Information System มาใช้ในการบริหาร จัดการข้อมูลในเชิงพื้นที่ โดยสามารถประยุกต์ใช้ส าหรับการจัดสรรทรัพยากรด้านการเกษตร การบริหารจัดการระบบคมนาคมขนส่ง และด้านอื่นๆ 3) Big Data การ น าข้อมูล Big Data มาประมวล และใช้เป็นเครื่องมือในการคาดการณ์ และประเมินสภาพ ธุรกิจการให้บริการ โดยอาศัยเทคโนโลยี IoT และ Smart Machine เพื่อให้การวิเคราะห์และตอบสนอง ต่อผู้รับบริการเป็นแบบ real - time

หน้า 9

8 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th 4) Open Any Data การ เปิดเผยข้อมูล (Open Data) ที่เป็นประโยชน์แก่ผู้รับบริการ โดย ปรับปรุงเว็บไซต์ และ ฐานข้อมูล เพื่อสร้างการเข้าถึงจากสาธารณะมากขึ้น และผลักดันให้เกิดการเชื่อมโยงข้อมูลที่เปิดเผย เหล่านั้นกับหน่วยงานทุกภาคส่วน 5) Smart Machines / Artificial Intelligence การน าเทคโนโลยี Smart Machine หรือ A rtificial Intelligence (AI) มาปรับใช้เพื่อให้เกิด การบริหารจัดกา ร และตอบสนอง การให้บริการอัตโนมัติ โดยระบบ Smart Machine จะพัฒนาขึ้น และ สามารถประเมินปัญหา และจัดการสมดุลตลอดห่วงโซ่การบริการ 6) Cloud Computing การน าเทคโนโลยีด้าน Cloud Computing มาปรับใช้ในการเก็บข้อมูล เพื่อลดความยุ่งยาก ในการติดตั้งระบบ ลดต้นทุนในการดูแลระบบ และต้นทุน ส าหรับการ สร้างเครือข่ายด้วยต นเอง 7) Cyber Security การค านึงถึงความปลอดภัยทางไซเบอร์ ( Cyber Security) โดยจัดท ามาตรฐานความปลอดภัย ทางไซเบอร์ ปรับปรุงกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องให้ทันต่อเหตุการณ์ และมีความยืดหยุ่น อีกทั้งปรับเปลี่ยน Mindset ในการจัดการประเด็นด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์ 8) Internet of Things (IoT) การอาศัยเทคโนโลยี Internet of Things ( IoT ) สร้างสภาพแว ดล้อมให้ภาครัฐปรับเปลี่ยน รูปแบบบริการเป็นดิจิทัลมากยิ่งขึ้น ขณะเดียวกัน เทคโนโลยีดังกล่าวยังสนับสนุนภาครัฐในด้านต่างๆ อาทิ การสื่อสาร การใช้โมบายเทคโนโลยี การวิเคราะห์ Big Data รวมไปถึงการประสานงานกับ ภาคธุรกิจและเอกชน 9) Block Chain / Distributed Ledger Tec hnology การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี Block Chain หรือ Distributed Ledger Technology ในการ จัดเก็บข้อมูลและใช้ประโยชน์จากเครือข่ายเพื่อตรวจสอบความถูกต้อง และลดภาระการพึ่งพาคนกลาง ในการท าธุรกรรม ภายใต้ความปลอดภัยที่มีความน่าเชื่อถือ

หน้า 10

9 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 1 แนวโน้มเท คโนโลยีส าคัญส าหรับรัฐบาลดิจิทัล ที่มา : การจัด ประชุมเพื่อระดมความคิดเห็นในการจัดท าร่างแผนที่น าทางด้านเทคโนโลยีในการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย ( Digital Government Technology Roadmap) ร่วมกับศูนย์คาดการณ์เทคโนโลยีเอเปค หน่วยงานภายใต้ก ากับของ ส านั กงาน คณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมแห่งชาติ (สวทน.) กระทรวงวิทยาศาสตร์ ทั้งนี้ แต่ละ หน่วยงาน ภาครัฐ ไม่ว่าจะในระดับส านัก กรม หรือ กระทรวงสามารถที่จะน า เทคโนโลยีและนวัตกรรม ดังกล่าวเหล่านี้ เข้ามาปรับใช้กับการท างานของภาครัฐ ตลอดจน ใช้พัฒนา บริการ หรือกระบวนการด าเนินงานต่างๆ ได้ ตัวอย่างการน าเทคโนโลยีที่ส าคัญมาปรับใช้ในการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลเป็น ดังใน ภาพที่ 2

หน้า 11

10 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 2 ตัวอย่างการน าเทคโนโลยีที่ส าคัญมา ปรับ ใช้ในการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล

หน้า 12

11 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th 1.2 กรอบแนวคิดที่เหมาะสมเพื่อพัฒนาสู่รัฐบาลดิจิทัล ถึงกระนั้น การน าเทคโนโลยี หรือนวัตกรรม มา ปรับ ใช้ กับการท า งานหรือการให้บริการของ หน่วยงานเพียงอย่างเดียว อาจมิได้ น าไปสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัลโดยสมบูรณ์ได้ และมีหลายองค์ประกอบ ที่เกี่ยวข้อง อาทิ ตัวผู้บริหารระดับสูง การวางแผนของรัฐบาลกลาง การมีส่วนร่วมของภาคส่วนอื่นทั้ง ภาคธุรกิจและภาคประชาชน ฯลฯ หน่วยงาน ระดับ นานาชาติหลายองค์กร อาทิ องค์การสหประชาชาติ (United Nations) ธ นาคารโลก (World Bank) Gartner Deloitte ฯลฯ ได้มีการจัดท ากรอบแนวคิด ที่เหมาะสม ของ การ พัฒนา สู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัล ซึ่งกรอบแนวคิดเหล่านี้เป็นแนวทางที่ รัฐบาลแต่ละประเทศ สามารถ น ามาปรับใช้กับการจัดท านโยบาย และโครงการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ของประเทศ เช่นเดียวกับการเลือก น าเทคโนโลยีและนวัตกรรมที่เหมาะสมมาปรับใช้ในแต่ละช่วงของการพัฒนารัฐบาลเพื่อมุ่งสู่การเป็น รัฐบาลดิจิทัลที่สมบูรณ์ ภาพที่ 3 แสดง กรอบแนวคิดที่เห มาะสมเพื่อพัฒนาสู่รัฐบาลดิจิทัล สามารถสรุปและ แบ่งระดับ การพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ของหน่วยงานภาครัฐได้ ออกเป็น 5 ระดับ และสรุป รายละเอียด ได้ ดังนี้ ภาพที่ 3 กรอบแนวคิดที่เหมาะสมเพื่อพัฒนาสู่รัฐบาลดิจิทัล ที่มา : Gartner (2015). Introducing the Gartner Digital Government Maturity Model. 22 September 2015.

หน้า 13

12 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th 1) Level 1: E - Government รัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์เป็นจุดเริ่มต้นของการมุ่งสู่รัฐบาลดิจิทัล ทั้งนี้ ในระดับการพัฒนาขั้นนี้ ภาครัฐมีการให้บริการต่างๆ ผ่านเว็บไซต์ของหน่วยงาน แต่เป็นเพียงการบริการเฉพาะด้านหรือบางส่วน เท่านั้น นอกจากนี้ บางหน่วยงานที่มีความเกี่ยวข้องหรือท างานในสายงานเดียวกัน อาจร่วมมือกัน เพื่อรวมศูนย์ของบริการอิเล็กทรอนิกส์เข้าไว้ยังจุด (Portal) เดียวกัน 2) Level 2: Open Government การพัฒนาสู่ระดับการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลในขั้นนี้ จ าเป็นต้องอาศัยแรงผลักดันจากผู้บริหาร ระดับสู งของหน่วยงานภาครัฐ และตัวหน่วยงานภาครัฐเองจะต้องขับเคลื่อนสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัล มากขึ้น ใ นที่นี้ หน่วยงานภาครัฐจะเพิ่มอัตราการใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีต่างๆ และข้อมูลที่หน่วยงาน มีอยู่ หากเป็นข้อมูลบนเอกสาร ก็จะต้องท าให้กลายเป็นข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ และเริ่ม ด าเนินการเปิดเผย ข้อมูลสู่สาธารณะ (Open Public Data) 3) Level 3: Data - Centric Government เพื่อยกระดับการให้บริการและการท างานภาครัฐ การพัฒนารัฐบาลดิจิทัลในขั้นนี้มุ่งเน้นไปที่ การสร้างเว็บไซต์หรือระบบที่ ให้บริการและ ตอบสนอง ผู้ใช้ (ประชาชน ภาคธุรกิจ และหน่วยงานภาครัฐ ด้วยกันเอง) ใน การใช้ประโยชน์จากข้อมูลที่เปิดเผย โดยแต่ละหน่วยงานภาครัฐจะเริ่มให้ความส าคัญกับ การบริหารจัดการระบบเทคโนโลยีสารสนเทศและข้อมูลขององค์กร เช่นเดียวกับการปรับเปลี่ยนองค์กร ไปสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัล โดยการน าเอาเทคโนโลยีต่างๆ มาปรับใช้ มากยิ่งขึ้น 4) Level 4: Fully Digital Government การเกิดขึ้นของรัฐบาลดิจิทัล จะน าไปสู่รูปแบบบริการ และการด าเนินงานของภาครัฐในรูปแบบ ใหม่ที่ไม่เคยเกิดขึ้น การน าเทคโนโลยีส าคัญมาปรับใช้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและประสิทธิผล ประกอบ กับการสร้างความร่วมมือระหว่างรัฐกับรั ฐ และรัฐกับเอกชน จะส่งผลให้สภาพแวดล้อมเชิงดิจิทัล ของ ประเทศเกิดการพัฒนาไปอย่างรวดเร็ว ทั้งนี้ การใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีและข้อมูลเป็นหัวใจส าคัญ ของรัฐบาลดิจิทัล ซึ่งจะต้องอาศัยการบูรณาการข้ามหน่วยงานในการใช้เทคโนโลยีหรือโครงสร้างพื้นฐาน กลาง ร่วมกัน เช่นเดียว กับการแบ่งปันข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อการด าเนินงานของแต่ละหน่วยงานภาครัฐ 5) Level 5: Smart Government ท้ายที่สุด รัฐบาลดิจิทัลจะมุ่งสู่การเป็นรัฐบาลอัจฉริยะ (Smart Government) โดยการขับเคลื่อน ผ่านการน าเอาเทคโนโลยี Smart Machines มาปรับใช้กับการด าเนินงานและการให้บริการต่างๆ ของ รัฐบาล และเพื่อการนั้น จ าเป็นต้องอาศัยการสนับสนุนจากทุกภาคส่วน ไม่เว้นแต่จากตัวผู้บริหารที่มี วิสัยทัศน์ หากแต่รวมถึงนโยบายผลักดันจากรัฐบาล สภาพแวดล้อมเชิงดิจิทัลของประเทศ ตลอดจน

หน้า 14

13 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาคธุรกิจ ภาคอุตสาหกรรม และภาค ประชาชนที่ มีความต้อง การใช้ประโยชน์จาก บริการดิจิทัลของ ภาครัฐ 1.3 การพัฒนารัฐบาลดิจิทัลในประเทศผู้น า หลากหลายประเทศทั่วโลกอาศัยกรอบ แนวคิดที่เหมาะสมเพื่อพัฒนารัฐบาลดิจิทัล มาปรับใช้ เป็นแนวทางการพัฒนารัฐบาลประเทศของตน บางประเทศเริ่มต้นจากการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเชิง ดิจิทัลเพื่อผลักดันการด าเนินงาน การให้บริการ และการบูรณาการของหน่วยงานภาครัฐ ขณะที่บาง ประเทศเริ่มต้นจากการสนับสนุนการเข้าถึงและการใช้งานบริการทางอิเล็กทรอนิกส์ของภาคประชาชน และภาคเอกชน เพื่อเป็นจุดเริ่มต้นของก ารประสานและเชื่อมโยงระหว่างบริการโดยรัฐและเอกชน แต่ไม่ ว่าการด าเนินการในรูปแบบใด ทั้งหมดนี้ก็เพื่อการขับเคลื่อนไปสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ ซึ่งจ าเป็นต้องอาศัยปัจจัยหลายประการเพื่อผลักดันไปสู่การให้บริการทางอิเล็กทรอนิกส์ที่มี ประสิทธิภาพ ทั้งนี้ ประเทศ เกาหลีใต้ สิงคโปร์ และเอสโตเนีย ถือเป็นประเทศตัวอย่างของการพัฒนารัฐบาล ดิจิทัลที่ส าคัญ โดยรายละเอียดการพัฒนา ตลอดจนปัจจัยสู่ความส าเร็จของรัฐบาลของทั้งสามประเทศ มีดังนี้ 1) ประเทศเกาหลีใต้ ประเทศเกาหลีใต้ มีการพัฒนาระบบรัฐบาลดิจิทัลของตนเองมานับตั้งแต่ ปี 2530 1 และยังคง พัฒนาอย่างต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน ทั้งนี้ ในระยะแรก รัฐบาลเกาหลีใต้ได้อาศัยการพัฒนาโครงสร้าง พื้นฐานการสื่อสารระหว่างหน่วยงานรัฐ และสร้างฐานข้อมูลสารสนเทศเป็นปัจจัยส าคัญส าหรับ การพัฒนารัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ และในระยะต่อมา รัฐบาลเกาหลีใต้ได้ผลักดันการพัฒนาบริการและ การด าเนินงานของภาครัฐ ผ่านการแบ่งปันข้อมูลสารสนเทศระหว่างหน่วยงานภาครัฐ ที่มีการรวมศูนย์ และการพัฒนาศักยภาพเชิงดิจิทัลของบุคลากรภาครัฐ ปัจจุบัน รัฐบาลเกาหลีใต้เน้นการสนับสนุน การให้บริการรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ภาครัฐต ามการใช้งานและการบูรณาการระหว่างหน่วยงาน และ ขยายขอบเขตการพัฒนาไปสู่การพัฒนาประเทศฉัจฉริยะโดยพัฒนาให้แต่ละเมืองของประเทศกลายเป็น เมืองอัจฉริยะ (Smart City) 1 รวบรวมจาก Ministry of Public Administration and Security of Republic of Korea (2012). e - Government of Korea from policy to Practice. June 2012

หน้า 15

14 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 4 แนวทางการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศเกาหลีใต้ ที่มา : ปรับปรุงจาก Ministry of Public Administration and Security of Republic of Korea (2012). e - Government of Korea from policy to Practice. June 2012. ระยะที่ 1 “ Pioneer Days for Foundation of e - Government ”  สร้างฐานข้อมูลส าหรับ สารสนเทศ ที่ ส าคัญ  สร้างโครงสร้างพื้นฐานการสื่อสาร ของ e - government (National Backbone Network)  จัดตั้งโครงสร้างพื้นฐานที่สามารถ บูรณาการการท างานระหว่าง หน่วยงานรัฐ ระยะที่ 2 “ Full - Fledged Implementation of e - Government ”  ด าเนินการ 11 โครงการ e - Government ที่ส าคัญ  จัดตั้งสถาบันหรือหน่วยงานเพื่อ จัดการเรื่อง e - Government ระยะที่ 3 “ Advanced Development of e - Government ”  ด าเนินการจัดท า 31 แผนทิศทางด้าน e - Government ใน 4 ประเด็นหลัก  ขับเคลื่อนระบบการแบ่งปัน สารสนเทศที่รวมศูนย์กันระหว่าง สถาบันภาครัฐ ระยะที่ 4 “ Expansion of Integration and Connection ”  สนับสนุน e - Government ตามการ ใช้งานและการบูรณาการ  ขยายองค์กรเป้าหมายที่ต้องการให้มี การท างานเป็นรัฐบาลดิจิทัล  รวมกรอบการด าเนินงานของ รัฐ ใน เรื่องการ พัฒนาสารสนเทศ ( Informatization ) และการ ด าเนินการพัฒนา e - Government  ยกระดับสู่การพัฒนา Smart City ‘ 87 - ’ 00 ‘ 01 - ’ 02 ‘ 03 - ’ 07 ‘ 08 - present The World ’ s Best e - Government พัฒนาความเป นผู้น า ในระดับโลก ปรับปรุงทรัพยากร มนุษย์ด้าน e - Government เสริมสร้างความ แข็งแกร่งให้กับระบบ การจัดการ พัฒนากระบวนการ ท างานและปรับปรุง ระบบงาน สร้างโครงสร้าง พื้นฐานภาครัฐ

หน้า 16

15 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th โดยปัจจัยสู่ความส าเร็จของประเทศเกาหลีใต้ในการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ได้แก่ (1) มีผู้น าที่เข้มแข็ง ส่งผลให้สามารถวางแผนนโยบายการพัฒนาในระยะยาวได้ (2) มีการงบประมาณในการลงทุนพัฒนาการบริการทาง e - Services โดยเกาหลีใต้ได้ลงทุน งบประมาณร้อยละ 1 ของงบประมาณทั้งหมดในแต่ละปี เพื่อท าการพัฒนาเพิ่มศักยภาพ การบริการทาง e - Services ให้กับประชาชน (3) มีเทคโนโ ลยีที่ก้าวหน้า ซึ่งเกาหลีใต้ได้มีการออกแบบโปรแกรม รวมถึงมีการสนับสนุนการ บริหารจัดการโครงการต่างๆ เพื่อการท างานอย่างเป็นระบบ (4) มีการพัฒนาทุนมนุษย์โดยพัฒนาระบบการศึกษาและจัดอบรมเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง ทางด้านไอที ทั้งนี้เพื่อแก้ปัญหาการว่างงานที่อาจเกิดขึ้นจา กการใช้ระบบบริการทาง e - Services เป็นหลัก (5) มีการวางแผนบริหารจัดการโปรแกรมในการพัฒนาอย่างเหมาะสม เช่น มีการก าหนด จุดมุ่งหมายในระยะสั้นและในระยะยาวอย่างเป็นระบบ (6) มีการจัดตั้งหน่วยงานที่ดูแลระบบทางด้านไอทีโดยเฉพาะ อีกทั้งมีการศึกษาและออก กฎระเบียบเพื่อใช้ควบคุมไ ด้อย่างเหมาะสม (7) ประชาชนและหน่วยธุรกิจสามารถมีส่วนร่วมในการส่งเสริมสนับสนุนการให้บริการของ One - Stop Service โดยการให้ค าแนะน าการบริการ เพื่อเป็นการกระตุ้นในการพัฒนา และเพิ่มประสิทธิภาพในการให้บริการ ภาพที่ 5 ปัจจัยสู่ความส าเร็จของประ เทศเกาหลีใต้ ที่มา : ปรับปรุงจาก Ministry of Public Administration and Security of Republic of Korea (2012). e - Government of Korea from policy to Practice. June 2012. • Leadership from the president • Strategic and sustainable plans for 20 years • Nationwide change management program • Aligned e - Government projects with Performance Evaluation 1 . ผู้น าที่เข้มแข็ง • 1 % of the national budget was invested into e - Government construction every year • Created and utilized the Information and telecommunication Promotion Fund to build early e - Government • 10 % of the informatization budget for e - Government support projects 2 . งบประมาณ ในการลงทุนพัฒนาการบริการทาง e - Services มี ความต่อเนื่อง • Participation of experienced system integration companies and specialized solution vendors • Adoption of practical technology; GIS (Geographical Information System), LBS ( Location - Based Service), Component - based Developed technology . 3 . มีเทคโนโลยีที่ก้าวหน้า • Overcame issues such as public officers fear of workforce reduction due to e - Government deployment and resistance in using information system through sustained change management education • Electronic system user training, public officer e - capacity development, informatization contests 4 . มี การพัฒนาทุน มนุษย์โดยเ พาะเจ้าหน้าที่รัฐให้ เหมาะสมกับบริบท e - Government • Clear goals, objectives, short and long - term plans with expected expenditure, income streams and deadlines • Qualitative, Quantitative Performance Index ( KPI ) for nationwide and each project level 5 . การวางแผนบริหารจัดการโปรแกรมในการพัฒนา อย่างเหมาะสม • Established President ’ s Council on National ICT Strategies to provide vision and guide ICT policies of Korea, chaired by the Prime Minister, engaging with private sector • Utilized specialized e - Government technical support agencies; National Information Society Agency, Korea Local Information Research & Development Institute • Revision of the legislative system for government process reform 6 . มีธรรมาภิบาลด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ • Expanded citizen participation in policy - making process and provided extended communication channels • Integrated one - stop information service, varying from tax, patent, procurement, custom 7 . ประชาชน และหน่วยธุรกิจสามารถมีส่วนร่วมใน การส่งเสริมสนับสนุนการให้บริการ

หน้า 17

16 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th 2) ประเทศสิงคโปร์ ประเทศสิงค์โปร์เป็นประเทศซึ่งมีการวางแผนนโยบายในการพัฒนา เพื่อมุ่งสู่ ประเทศ ศูนย์กลางด้านการบริการ ทั้งนี้ แผนการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของรัฐบาลสิงคโปร์มีขึ้นตั้งแต่ปี 2523 2 ซึ่งเริ่มต้นจากการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านไอซีที และจัดท าระบบฐานข้อมูลภาครัฐเพื่อเชื่อมต่อ ระบบการท างานต่างๆ จากนั้น รัฐบาลสิงคโปร์ได้วางเป้าหมายสู่การเป็นประเทศอัจฉริยะ โดยผ่าน กฎหมายสนับสนุน และการจัดตั้งสาขาอุตสาหกรรมใหม่ (อุตสาหกรรม infocomm ) เพื่อผลักดันการ เติบโตทางธุรกิจเชิงดิจิทัลของประเทศ ในปี 2559 เพื่อสนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรมดิจิทัลของประเทศ และการมุ่ง สู่รัฐบาลดิจิทัล รัฐบาลสิงคโปร์ได้จัดท าแผน Intelligent Nation 2015 ( iN 2015) ขึ้น ซึ่งแผนดังกล่าวมีเป้าหมายในการผลักดันการพัฒนาเชิงดิจิทัลในภาครัฐ ภาคธุรกิจ ภาคอุตสาหกรรม และ ภาคประชาชน เช่นเดียวกับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและทรัพยากรบุคคล เพื่อให้ประเทศกลา ยเป็น ชาติอัจฉริยะ ( Smart Nation) 2 รวบรวมจาก Infocomm Development Authority of Singapore (IDA)

หน้า 18

17 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 6 แนวทางการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศสิงคโปร์ ที่มา : ปรับปรุงจาก Infocomm Development Authority of Singapore (IDA)

หน้า 19

18 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ทั้งนี้ ความส าเร็จของประเทศสิงคโปร์เป็นผลมาจาก ปัจจัย ต่างๆ ได้แก่ (1) เสถียรภาพทางการเมืองที่เข้มแข็ง สามารถส่งผลต่อการวางแผนการพัฒนาในระยะยาว (2) ได้รับความร่วมมือจากหน่วยงานภาคเอกชนในการพัฒนาและทดลองใช้เทคโนโลยีใหม่ๆ เช่น การใช้ระบบจ่ายค่าบริการผ่านทางสมาร์ทโฟน (3) มีการเปิดเสรีการให้บริการทางการสื่อสาร รวมถึงมีการส่งเสริมให้มีการแข่งขันใน ภาคเอกชนกันอย่างยุติธรรม ทั้งนี้เพื่อเป็นการดึงดูดการลงทุนจากต่างชาติในการวาง ระบบสาธารณูปโภคที่ก้าวหน้าให้กับประเทศ (4) มีการให้ความส าคัญกับการลงทุนในการพัฒนาระบบการศึกษา (5) มีความพร้อมแล ะกล้าที่ จะรับความเสี่ยงจากการทดลองใช้เทคโนโลยีใหม่ๆ อันเป็นการช่วย ให้มีการพัฒนาเทคโนโลยีและโปรแกรมต่างๆ อย่างต่อเนื่อง (6) มีจัดตั้งระบบหลักในการเก็บรวบรวมฐานข้อมูลแห่งชาติ เพื่อให้หน่วยงานต่างๆ สามารถ ใช้งานได้อย่างทันทีและเป็นระบบเดียวกัน (7) มีการควบคุมการบริหาร ประเทศที่มีประสิทธิภาพและมีประสิทธิผลตามหลัก ธรรมาภิบาลที่ดี ภาพที่ 7 ปัจจัยสู่ความส าเร็จของ ประเทศ สิงคโปร์ ที่มา: ปรับปรุงจาก Chua, Jeannie (2012). The e - Tran sformation Journey of Singapore. • Adopt decision - making approach for addressing long - term solutions and sustainable policies 1 . เสถียรภาพ ทางการเมืองที่เข้มแข็ง • Projects “ Calls for Collaboration (CFC) ” for assisting government ’ s work with industry on technology trails; the Government Technology Experiments and Trials Program (TREATS) for mobile payment system 2 . ความร่วมมือจากหน่วยงานภาคเอกชน • Fully liberalized Telecommunications market in 2000 • Attracted international competitive telecommunications players 3 . การเป ดเสรีการให้บริการทางการ สื่อสาร และการแข่งขัน • Emphasis on education and awareness 4 . ลงทุนในการพัฒนาระบบการศ กษา • Introduced new interactive multimedia kiosks and radio frequency identification (RFID) to National Library 5 . ความพร้อมและกล้าที่จะรับความเสี่ยงจาก การทดลองใช้เทคโนโลยีใหม่ • Set up Data Hubs of people, company/business and land • Legal framework of e - services across agencies since 1994 6 . จัดตั้งระบบหลักในการเก็บรวบรวม ฐานข้อมูลแห่งชาติ • Commitment from political and public service leaders • Creating good environment for learning • Innovative process, agile structures and systems by embedding dynamic capabilities in the change management programs 7 . มีธรรมาภิบาล

หน้า 20

19 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th 3) ประเทศเอสโตเนีย ประเทศเอสโตเนียเป็นอีกประเทศหนึ่งที่ประสบความส าเร็จในการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล โดยรัฐบาลเอสโตเนียเริ่มต้นจากการพัฒนาและสนับสนุนให้เกิดการเงินและการธนาคารอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อสนับสนุนการใช้ประโยชน์จากบริการอิเล็กทรอนิกส์ของภาคประชาชน จากนั้น รัฐบาลเอสโตเนีย ได้ วางระบบโครงสร้างพื้นฐานโครงข่ายกลางของประเทศ (National Backbone Network) เพื่อเป็น เส้นทางในการส่งต่อข้อมูลสารสนเทศระหว่างหน่วยงานที่สนใจจะเชื่อมโยงข้อมูลสารสนเทศที่ผูกกับ ฐานข้อมูลประชากรทั้งหน่วยงานภาครัฐและหน่วยงานภาคเอกชน (ในโครงการที่ชื่อว่า X - Road ) ก ารด าเนินการดังกล่าวได้น าไปสู่การเปิดใช้บริการอิเล็กทรอนิกส์ในสาขาต่างๆ ตามมา อาทิ ระบบ การช าระภาษีออนไลน์ ระบบการเรียนออนไลน์ ระบบการเลือกตั้งออนไลน์ ระบบการแจ้งเหตุออนไลน์ และระบบการบริการประชุมออนไลน์ โดยปัจจุบัน รัฐบาลเอสโตเนียก าลังผลักดันการพัฒนาการให้บริการ ให้เข้าสู่ระบบรัฐบาลดิจิทัลที่สมบูรณ์มากขึ้น การเปิดให้บริการ M obile - ID เปิดใช้ระบบสาธาณสุข อิเล็กทรอนิกส์ ระบบ Smart Grid รวมถึงการมุ่งเน้นการพัฒนาระบบการป้องกันต่อภัยคุกคามทางไซเบอร์ ที่มีประสิทฺ ภาพมากขึ้นในปัจจุบัน

หน้า 21

20 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 8 แนวทางการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศเอสโตเนีย ที่มา : ปรับปรุงจาก e - Estonia (https://e - estonia.com)

หน้า 22

21 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th โดยปัจจัยสู่ความส าเร็จของ ประเทศ เอสโตเนีย ในการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ได้แก่ (1) รัฐบาลใช้ระบบการกระจายศูนย์ให้หน่วยงานของรัฐกับภาคเอกชนสามารถแลกเปลี่ยน ข้อมูลกันแบบ Peer - to - peer มิได้ใช้เซิร์ฟเวอร์กลางของรัฐ (2) โครงข่ายเชื่อมโยงข้อมูลมีประสิทธิภาพ หน่วยงานรัฐสามารถเข้าถึงข้อมูลของประชาชน ในแต่ละฐานข้อมูลภาครัฐในหน่วยงานอื่นๆ ได้ (3) ภาครัฐสนับสนุนความร่วมมือระหว่างรัฐบาลและเอกชน ( Public Private Partnership) (4) มีการผลักดันกฎหมายเกี่ยวกับเอกสารยืนยันตัวตนดิจิทัลให้สามารถใช้ระบุตัวตน ในการใช้บริการอิเล็กทรอนิ กส์ได้ ตั้งแต่ปี 2552 (5) ฐานข้อมูลต่างๆ ของภาครัฐถูกจัดเก็บในระบบดิจิทัล (6) ระบบเครือข่ายของภาครัฐมีความปลอดภัย ผู้ใช้งานจึงมั่นใจในความปลอดภัยและ ความเป็นส่วนตัว ของข้อมูล ภาพที่ 9 ปัจจัยสู่ความส าเร็จของประเทศเอสโตเนีย ที่มา : ปรับปรุงจาก e - Estonia (https://e - estonia.com) 1 . รัฐบาลใช้ระบบการกระจายศูนย์ให้หน่วยงานของรัฐกับภาคเอกชนสามารถแลกเปลี่ยนข้อมูล กัน แบบ Peer - to - peer มิได้ใช้เ ิ เวอร์กลางของรัฐ 2 . โครงข่ายเชื่อมโยงข้อมูลมีประสิทธิภาพ หน่วยงานรัฐสามารถ เข้าถ ง ข้อมูล ของประชาชนในแต่ละฐานข้อมูลภาครัฐในหน่วยงานอื่น ได้ 3 . ภาครัฐสนับสนุนความร่วมมือระหว่างรัฐบาลและเอกชน ( Public Private Partnership) 4 . มีการผลักดันก หมายเกี่ยวกับเอกสารยืนยันตัวตนดิจิทัลให้สามารถใช้ระบุ ตัวตน ใน การใช้บริการอิเล็กทรอนิกส์ได้ ตั้งแต่ป 2552 5 . ฐานข้อมูลต่าง ของภาครัฐถูกจัดเก็บในระบบดิจิทัล 6 . ระบบเครือข่ายของภาครัฐมีความปลอดภัย ผู้ใช้งานจ งมั่นใจในความปลอดภัยและความเป นส่วนตัวของข้อมูล

หน้า 23

22 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th บทที่ 2 สภาวการณ์การพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย 2.1 นโยบาย แผน และยุทธศาสตร์ ส าคัญที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของ ประเทศไทย 2.2.1 นโยบาย แผน และยุทธศาสตร์ระดับชาติ เพื่อการแก้ไขปัญหาด้านต่างๆ ที่เกิดขึ้นบนโลกใบนี้ อาทิ ความยากจน ความขัดแย้ง ความเหลื่อมล้ าทางสังคม ฯลฯ องค์การสหประชาชาติ (UN) ได้มีการก าหนดวาระการพัฒนาที่ยั่งยืน หรือ Sustainable Development Goals (SDGs) ( เดิมคือ Millennium Development Goals) ขึ้น โดยแต่ ละประเทศสมาชิกองค์การสหประชาชาติจ าต้องร่วมมือซึ่งกันและกันเพื่อบรรลุเป้าหมายต่างๆ ที่ก าหนดไว้ ทั้งนี้ นับแต่การก าหนดวาระขึ้นครั้งแรกในปี 2535 เป็นต้นมา UN ได้บรรลุเป้าหมาย การแก้ไขปัญหาต่างๆ ในหลายประเด็น แต่ก็ยังมีอีกหลายประเด็นที่ไม่อาจบรรลุหรือแก้ไขได้ ใน เดือนกันยายน 2558 ภายหลังการจัดประชุม High Level Political Forum (HLPF) 3 ซึ่งวัตถุประสงค์การประชุมในครั้งนั้นคือการก าหนดแนวทางการพัฒนาอย่างยั่งยืนที่จะเกิดขึ้นต่อไป ในอนาคตจวบจนปี 2030 คณะกรรมาธิการการพัฒนาอย่างยั่งยืน ( Commission on Sustainable Development: CSD) จึง ได้ประกาศแผนปฏิบัติการ ( Action Plan) ที่วางแนวทางการพัฒนาอย่าง ยั่งยืนไปจนถึงปี 2573 ภายใต้วาระการพัฒนาที่ยั่งยืน 2030 (Sustainable Development Goals 2030 หรือ SDGs 2030) ขึ้น โดยแผนดังกล่าวมาแทนที่วาระการพัฒนา ที่ยั่งยืนที่ก าหนดไว้ตั้งแต่ ปี 2535 4 แผนปฏิบัติการ SDGs 2030 ได้ก าหนดเป้าหมายการแก้ไขปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้นบนโลกใบนี้ ทั้งสิ้น 17 ด้าน (หรือ 17 เป้าหมาย) 5 ซึ่งส่วนหนึ่งภายใต้แผนฉบับนี้ ผลักดันให้รัฐบาลแต่ละประเทศ เข้ามามีส่วนส าคัญในการปรับเปลี่ยนการด าเนินงานและการให้บริการภาครัฐที่มีอยู่เดิม โดยให้ ความส าคัญกับการน าเอาเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารมาปรับใช้อย่างเหมาะสม เพื่อให้เกิด ประสิทธิภาพสูงสุดในการด าเนินงาน บริหารจัดการทรัพยากรของรัฐ ตลอดจนการให้บริการแก่ผู้มีส่ วน เกี่ยวข้อง 3 High Level Political Forum (HLPF) เป็นการ เรียนเชิญผู้บริหารระดับสูงจากหน่วยงานรัฐด้านการพัฒนาของประเทศสมาชิกองค์การ สหประชาชาติ รวมถึงตัวแทนภาคเอกชนและประชาชน ซึ่งอาจมาจากหน่วยงานนานาชาติ หรือองค์กรที่มีบทบาทและหน้าที่ส าคัญต่อ การพัฒนาด้านต่างๆ ทั่วโลก เข้ามาประชุมและระดมสมองเกี่ยวกับหัวข้อห รือประเด็นด้านการพัฒนาที่ก าลังโดดเด่น มีความส าคัญ หรือ ทั่วโลกเห็นพ้องต้องกันว่าจ าเป็นต่อการพัฒนาประเทศต่างๆ บนโลกใบนี้ 4 รวบรวมจาก S ustainable Development Knowledge Platform ( https://sustainabledevelopment.un.org/sdgs ) 5 ในแต่ละด้าน ยังสามารถ แบ่งได้เป็นทั้งหมด 169 เป้าหมายย่อย

หน้า 24

23 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ส าหรับประเทศไทย รัฐบาลไทยรับทราบถึงความจ าเป็นเพื่อแก้ไขปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้นตาม เป้าหมาย SDGs และตระหนักถึงความส าคัญของการปรับเปลี่ยนการด าเนินงานและการให้บริการ ภาครัฐที่มีอยู่เดิมเพื่อมุ่งไปสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัล โดยนโยบาย แผนยุทธศาสตร์ และ แผนการด าเนินงาน ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาภาครัฐ หลายแผน / นโยบาย ได้มีการก าหนดเป้าหมายหลักหรือกรอบ ยุทธศาสตร์ ที่มุ่งเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันก้าวทันเวทีโลก ด้วยการใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยี ดิจิทัล เป็นเครื่องมือหลักในการสร้างสรรค์นวัตกรรมการผลิตและการบ ริการ สร้างโอกาสทางสังคม อย่างเท่าเทียม ด้วยข้อมูลข่าวสารและบริการผ่านสื่อดิจิทัลเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน พัฒนาทุนมนุษย์สู่ยุคดิจิทัล ด้วยการเตรียมความพร้อมให้บุคลากรทุกกลุ่มมีความรู้และทักษะ ที่เหมาะสมต่อการด าเนินชีวิตและการประกอบอาชีพในยุคดิจิทัล ตลอดจนปฏิรูปกระบวนทัศน์ การท างานและการให้บริการของภาครัฐด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลและการใช้ประโยชน์จากข้อมูล เพื่อให้ การปฏิบัติงานโปร่งใส มีประสิทธิภาพ และประสิทธิผล ด้วยกันทั้งสิ้น เช่นเดียวกับกฎหมายและ กฎระเบียบต่างๆ ที่ได้มีการจัดท าขึ้นเพื่อรองรับการเปลี่ยนแ ปลงของบริบทเชิงดิจิทัลที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน โดยส าหรับนโยบาย แผน และยุทธศาสตร์ระดับชาติที่ส าคัญที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนา หน่วยงานภาครัฐไทยเพื่อมุ่งสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัลนั้น ได้แก่ 1) ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ป (พ.ศ. 2560 - 2579) ในช่วง หลายปี ที่ผ่านมา ประเทศไทยมิได้มีการก าหนดวิสัยทัศน์ประเทศ เป้าหมาย และ ยุทธศาสตร์ประเทศในระยะยาว นอกจากนี้ การบริหารราชการแผ่นดินของฝ่ายบริหารให้ความส าคัญ กับนโยบายรัฐบาลเป็นหลัก ส่งผลท าให้การด าเนินนโยบายในการพัฒนาประเทศจึงขาดความต่อเนื่อง เมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงรั ฐบาล ด้วยเหตุนี้ ยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี จึงได้ถูกริเริ่มจัดท าขึ้น เพื่อ ส าหรับใช้ ก าหนดทิศทางการพัฒนาของประเทศในระยะยาว ให้มีความต่อเนื่อง และสอดคล้องกับ ภูมิทัศน์ใหม่ของโลกที่มีความยืดหยุ่นและเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2560 - 2579 ) ได้มีการก าหนด กรอบยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560 - 2579) ขึ้น โดย ประกอบด้วย 6 กรอบ ยุทธศาสตร์ ดัง นี้ ( ภาพที่ 10 ) 1) ยุทธศาสตร์ 1 ด้านความมั่นคง – ภายใต้ยุทธศาสตร์นี้มีกรอบแนวทางการด าเนินงาน ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ได้แก่ ประเด็นการพั ฒนาระบบการเตรียมพร้อม แห่งชาติและระบบบริหารจัดการภัยพิบัติ ซึ่งเทคโนโลยีดิจิทัลจะสามารถช่วยส่งเสริม การด าเนินงานตามกรอบดังกล่าวได้ 2) ยุทธศาสตร์ 2 ด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน – ภายใต้ยุทธศาสตร์นี้มีกรอบ แนวทางการด าเนินงานที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนารัฐบาลดิ จิทัล ได้แก่ ประเด็นการพัฒนา สมรรถนะทางเศรษฐกิจ ประเด็นการพัฒนาภาคการผลิต แ ละบริการ ประเด็นการพัฒนา ผู้ประกอบการและเศรษฐกิจชุมชน เป็นต้น 3) ยุทธศาสตร์ 3 ด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพคน – ภายใต้ยุทธศาสตร์นี้ มีกรอบแนวทางการด าเนินงานที่เกี่ยวข้อง กับการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ได้แก่ ประเด็นการ

หน้า 25

24 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th พัฒนาศักยภาพคนตลอดช่วงชีวิต ประเด็นการยกระดับการศึกษาและเรียนรู้ให้มีคุณภาพ เท่าเทียมและทั่วถึง ประเด็นการสร้างเสริมให้คน มี สุขภาวะที่ดี เป็นต้น 4) ยุทธศาสตร์ 4 ด้านการสร้างโอกาสความเสมอภาคและเท่าเทียมกันทางสังคม – ภายใ ต้ยุทธศาสตร์นี้มีกรอบแนวทางการด าเนินงานที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ได้แก่ ประเด็นการสร้างความมั่นคงและการลดความเหลื่อมล้ าทางเศรษฐกิจและสังคม ประเด็นพัฒนาระบบบริการและระบบบริหารจัดการสุขภาพ ประเด็นการมีสภาพแวดล้อม และนวัตกรรมที่เอื้อต่อการด ารงชีวิต ในสังคมสูงวัย เป็นต้น 5) ยุทธศาสตร์ 5 ด้านการสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป นมิตรกับสิ่งแวดล้อม – ภายใต้ยุทธศาสตร์นี้มีกรอบแนวทางการด าเนินงานที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ได้แก่ ประเด็นการวางระบบบริหารจัดการน้ าให้มีประสิทธิภาพ เน้นการปรับระบบการ บริห ารจัดการอุทกภัยอย่างบูรณาการ ประเด็นการพัฒนาและใช้พลังงานที่เป็นมิตรกับ สิ่งแวดล้อม ประเด็นการพัฒนาเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศและเมืองที่เป็นมิตรกับ สิ่งแวดล้อม เป็นต้น 6) ยุทธศาสตร์ 6 ด้านการปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ – ภายใต้ ยุทธศาสตร์นี้มีกรอบแน วทางการด าเนินงานที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ได้แก่ ประเด็นการวางระบบบริหารราชการแบบบูรณาการ ประเด็นการพัฒนาระบบบริหาร จัดการก าลังคนและพัฒนาบุคลากรภาครัฐ ประเด็นการต่อต้านการทุจริตและประพฤติ มิชอบ ประเด็นการปรับปรุงกฎระเบียบต่างๆ ประเด็นการพัฒนาระบ บการให้บริการ ประชาชนของหน่วยงานภาครัฐ และประเด็นการปรับปรุงการบริหารจัดการรายได้ รายจ่ายของรัฐ ภาพที่ 10 กรอบยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ป (พ.ศ. 2560 - 2579) ที่มา : รวบรวมจากส านักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ

หน้า 26

25 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th 2) (ร่าง) แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ บับที่ 12 (พ.ศ. 2560 - 2564) ใน (ร่าง) แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560 - 2564) ซึ่งมีการน า กรอบยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปีมาพิจารณาร่วมกับกรอบแนวคิดการพัฒนาในการจัดท าแผนพัฒนา เศรษฐกิจและสังคมของประเทศ ได้ ก าหนดประเด็นยุทธศาสตร์ไว้ 10 ประเด็น ดังต่อไปนี้ ( ภาพที่ 11 ) 1) ยุทธศาสตร์ที่ 1 “ การเสริมสร้างและพัฒนาศักยภาพทุนมนุษย์ ” โดยมีเป้าหมายหลัก เพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชากรไทย โดยเฉพาะในแง่การศึกษา ทักษะ การด ารงชีวิต สุขภาพและการสาธารณสุข และการบ่มเพาะให้เป็นพลเมืองที่ดี 2) ยุทธศาสตร์ที่ 2 “ การสร้างความเป็นธรรมลดความเหลื่อมล้ าในสังคม ” โดยมีเป้าหมาย หลักเพื่อลดความเหลื่อมล้ าทางรายได้ แก้ไขปัญหาความยากจน และเพิ่มโอกาสในการ เข้าถึงบริการพื้นฐานของภาครัฐ 3) ยุทธศาสตร์ที่ 3 “ การสร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐ กิจและแข่งขันได้อย่างยั่งยืน ” โดยมี เป้าหมายเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการด้านการคลังและภาคการเงิน พัฒนา ศักยภาพทางการแข่งขันของภาคการเกษตร กลุ่มอุตสาหกรรมต่างๆ ภาคบริการ และ ภาคการท่องเที่ยว 4) ยุทธศาสตร์ที่ 4 “ การเติบโตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมเพื่อการพั ฒนาอย่างยั่งยืน ” โดยมี เป้าหมายหลักในการเพิ่มพื้นที่ป่าไม้และแก้ไขปัญหาการบุกรุกที่ดินของรัฐ การจัดท า นโยบายการบริการจัดการน้ า การพัฒนาสิ่งแวดล้อมที่ดี การลดมลภาวะ การจัดการขยะ มูลฝอยและของอันตราย และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก 5) ยุทธศาสตร์ที่ 5 “ ความมั่นคง ” โดยเป้ าหมายหลักเพื่อป้องกัน และแก้ไขภัยคุกคามทั้งใน และนอกประเทศ รวมไปถึงปัญหาภัยคุกคามทางเทคโนโลยีสารสนเทศและไซเบอร์ 6) ยุทธศาสตร์ที่ 6 “ การเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการในภาครัฐและธรรมมาภิบาลใน สังคมไทย ” โดยมีเป้าหมายหลักเพื่อปรับปรุงการบริหารจัดการภายในของหน่วยง าน ภาครัฐ และปรับปรุงคุณภาพการให้บริการของภาครัฐ 7) ยุทธศาสตร์ที่ 7 “ การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและระบบโลจิสติกส์ ” โดยเป้าหมายหลัก เพื่อพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานในด้านต่างๆ ทั้งด้านการคมนาคมขนส่ง การพัฒนา อุตสาหกรรมโลจิสติกส์ การพัฒนาด้านพลังงาน การพัฒนาระบบการประปา แล ะ การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวกับเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเพื่อสนับสนุน การพัฒนาเศรษฐกิจดิจิทัล 8) ยุทธศาสตร์ที่ 8 “ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิจัย และนวัตกรรม ” โดยมีเป้าหมายหลัก เพื่อเพิ่ม จ านวนบุคลากรที่มีความสามารถในการศึกษาพัฒนา วิจัย และคิดค้นนวัตกรรม ในเทคโนโลยีชนิดใหม่ๆ และให้ความช่วยเหลือในด้านการจัดหาเงินทุน และผลักดัน ความรู้ที่ได้สู่การปฏิบัติจริงเพื่อพัฒนาศักยภาพการผลิตและการบริการของอุตสาหกรรม ต่างๆ ในประเทศ

หน้า 27

26 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th 9) ยุทธศาสตร์ที่ 9 “ การพัฒนาภาค เมือง และพื้นที่เศรษฐกิจ ” โดยมีเป้าหมายหลัก เพื่อพัฒนาแหล่งรายได้หลักของพื้นที่ต่างๆ ในประเทศ โดยเฉพาะในภาคการเกษตร และ การท่องเที่ยว 10) ยุทธศาสตร์ที่ 10 “ การต่างประเทศ ประเทศเพื่อนบ้าน และภูมิภาค ” โดย มีเป้าหมาย หลักเพื่อก าหนดกรอบการด าเนินงานการต่างประเทศของประเทศไทย ทั้งในด้าน การพัฒนาภาพลักษณ์ให้เป็นที่ ยอมรับในระดับนานาชาติ สร้างความร่วมมือกับประเทศ เพื่อนบ้านและประเทศอื่นๆ ในภูมิภาค โดยเฉพาะกับประเทศสมาชิกอาเซียน และเป็น ประเทศศูนย์กลางการกระจายความเจริญ มีบทบาทน าทั้งในด้านโลจิสติกส์ การค้า การบริการ และการลงทุน ภาพที่ 11 ยุทธศาสตร์ ของ (ร่าง) แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ บับที่ 12 (พ.ศ. 2560 - 2564) ที่มา : รวบรวมจากส านักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ 1 . การเสริมสร้างและพัฒนาศักยภาพทุนมนุษย์ 2 . การสร้างความเป นธรรมลดความเหลื่อมล้ าใน สังคม 3 . การ สร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจและแข่งขันได้อย่างยั่งยืน 4 . การเติบโตที่เป นมิตรกับสิ่งแวดล้อมเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน 5 . การเสริมสร้างความมั่นคงแห่งชาติเพื่อการพัฒนาประเทศ สู่ความมั่งคั่ง และ ยั่งยืน 6 . การบริหารจัดการในภาครัฐ การป องกันการทุจริตประพ ติมิชอบและธรรมาภิบาลใน สังคมไทย 7 . การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและระบบโลจิ สติกส์ 8 . การพัฒนาวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิจัย และ นวัตกรรม 9 . การพัฒนาภาคเมือง และพื้นที่ เศรษฐกิจ 10 . ความร่วมมือระหว่างประเทศเพื่อการ พัฒนา

หน้า 28

27 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th 3) แผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ในวันที่ 5 เมษายน 2559 คณะรัฐมนตรีได้เห็นชอบในการจัดท าแผนพัฒนาดิจิทัล เพื่อเศรษฐกิจและสังคมขึ้น เพื่อ เป็นหนึ่งในแผนการสนับสนุนการพัฒนา เศรษฐกิจและสังคมของ ประเทศตามภูมิทัศน์ ดิจิทัลของประเทศไทย ( Digital Landscape ) ที่ก าหนดเอาไว้ ( ภาพที่ 12) 1) ระยะที่ 1 : Digital Foundation – ประเทศไทยลงทุน และสร้างฐานรากในการพัฒนา เศรษฐกิจและสังคมดิจิทัล โดยให้บรรลุเป้าหมายส่วนนี้ได้ภายในระยะเวลา 1 ปี 6 เดือน 2) ระยะที่ 2 : Digital Thailand I: Inclusion – ทุกภาคส่วนของประเทศไทยมีส่วนร่วมใน เศรษฐกิจและสังคมดิจิทัลตามแนวทางประชารัฐ โดยให้บรรลุเป้าหมาย ส่วนนี้ได้ภายใน ระยะเวลา 5 ปี 3) ระยะที่ 3 : Digital Thailand II: Full Transformation – ประเทศไทยก้าวสู่ดิจิทัล ไทยแลนด์ที่ขับเคลื่อนและใช้ประโยชน์จากนวัตกรรมดิจิทัลได้อย่างเต็มศักยภาพ โดยให้บรรลุเป้าหมายส่วนนี้ได้ภายในระยะเวลา 10 ปี 4) ระยะที่ 4 : Global Digital Leadership – ประเทศไทยอยู่ในกลุ่มประเทศที่พัฒนาแล้ว สามารถใช้เทคโนโลยีดิจิทัล สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจและคุณค่าทางสังคมอย่างยั่งยืน โดย ให้บรรลุเป้าหมายส่วนนี้ได้ภายในระยะเวลา 20 ปี

หน้า 29

28 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 12 ภูมิทัศน์ดิจิทัลของไทย ( Thailand Digital Landscape) ในระยะเวลา 20 ป ที่มา: กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ระยะที่ 1 Digital Foundation ระยะที่ 2 Digital Thailand I: Inclusion ระยะที่ 3 Digital Thailand II: Full Transformation ระยะที่ 4 Global Digital Leadership โครงสร้างพื้นฐาน อินเทอร์เน็ตความเร็วสูงถึงทุกหมู่บ้าน ทั่วประเทศ เป็นฐานของกิจกรรมทาง เศรษฐกิจและสังคมอื่นๆ อินเทอร์เน็ตความเร็วสูงถึงทุกหมู่บ้าน และเชื่อมกับประเทศในภูมิภาคอื่น อินเทอร์เน็ตความเร็วสูงถึงทุกบ้านและ รองรับการหลอมรวมและการเชื่อมต่อ ทุกอุปกรณ์ อินเทอร์เน็ตเชื่อมต่อทุกที่ ทุกเวลา ทุกอุปกรณ์ อย่างไร้รอยต่อ เศรษฐกิจ การท าธุรกิจผ่านระบบดิจิทัล คล่องตัวและ ติดอาวุธดิจิทัลให้ SMEs วิสาหกิจชุมชน เกษตรกร ให้มาอยู่บนระบบออนไลน์ พร้อมทั้งวางรากฐานให้เกิดการลงทุน ในคลัสเตอร์ดิจิทัล ภาคเกษตร การผลิต และบริการเปลี่ยน มาท าธุรกิจด้วยดิจิทัลและข้อมูล ตลอดจน Digital Technology Startup และ คลัสเตอร์ดิจิทัลเริ่มมีบทบาทในระบบ เศรษฐกิจไทย ภาคเกษตร การผลิต และบริการ แข่งขันได้ ด้วยนวัตกรรมดิจิทัล และ เชื่อมโยงไทยสู่ การค้าในระดับภูมิภาค และระดับโลก กิจกรรมทางเศรษฐกิจทุกกิจกรรม เชื่อมต่อภายในและระหว่างประเทศ ด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล น าประเทศไทย สู่ความมั่งคั่ง สังคม ประชาชนทุกกลุ่มเข้าถึงอินเทอร์เน็ต ความเร็วสูงและบริการพื้นฐานของรัฐ อย่างทั่วถึงและเท่าเทียม ประชาชนเชื่อมั่นในการใช้ดิจิทัล และ เข้าถึงบริการการศึกษา สุขภาพ ข้อมูล และการเรียนรู้ตลอดชีวิตผ่านดิจิทัล ประชาชนใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยี ข้อมูล ทุกกิจกรรมในชีวิตประจ าวัน เป็นประเทศที่ไม่มีความเหลื่อมล้ า ด้านดิจิทัล ตลอดจนชุมชนใช้ดิจิทัล เพื่อพัฒนาท้องถิ่นตนเอง รัฐบาล หน่วยงานรัฐมีการท างานที่เชื่อมโยง และ บูรณาการข้อมูลข้ามหน่วยงาน การท างานระหว่างภาครัฐจะเชื่อมโยง และบูรณาการเหมือนเป็นองค์กรเดียว รัฐจัดให้มีบริการที่ขับเคลื่อนโดยความ ต้องการของประชาชน เปิดเผยข้อมูล และ ให้ประชาชนมีส่วนร่วม เป็นประเทศผู้น าในภูมิภาคด้านรัฐบาล ดิจิทัล ทั้งการบริหารจัดการรัฐและ บริการประชาชน ทุนมนุษย์ ก าลังคน ( ทุกสาขา ) มีทักษะด้านดิจิทัลเป็น ที่ยอมรับในตลาดแรงงาน ทั้งในและ ต่างประเทศ ก าลังคนสามารถท างานผ่านระบบดิจิทัล แบบไร้พรมแดน มีผู้เชี่ยวชาญดิจิทัล ต่างประเทศเข้ามาท างานในไทย ประเทศไทยเกิดงานคุณค่าสูง และก าลังคน ที่มีความเชี่ยวชาญดิจิทัลเฉพาะด้าน เพียงพอต่อความต้องการ เป็นหนึ่งในศูนย์กลางด้านก าลังคน ดิจิทัลของภูมิภาคทั้งในรายสาขาและ ผู้เชี่ยวชาญดิจิทัล ความเชื่อมั่น รัฐบาลออกชุดกฎหมายดิจิทัลที่ครอบคลุม และปฏิรูปองค์กรที่เกี่ยวข้องในการ ขับเคลื่อนงาน ไทยมีสภาพแวดล้อมเอื้อต่อการ ท าธุรกรรมดิจิทัล มีระบบอ านวยความ สะดวกและมีมาตรฐาน ประเทศไทยไม่มีกฎหมาย ระเบียบที่เป็น อุปสรรคต่อการค้า การท าธุรกรรมดิจิทัล เป็นประเทศต้นแบบที่มีการพัฒนา ทบทวน กฎระเบียบ และกติกาด้าน ดิจิทัล อย่างต่อเนื่องจริงจัง 1 ป 6 เดือน 5 ป 10 - 20 ป 10 ป ภูมิทัศน์ดิจิทัลของ ไทย ยุทธศาสตร์แผนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม

หน้า 30

29 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th โดย แผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ซึ่งเป็นการด าเนินงาน 20 ปี มีการก าหนด ยุทธศาสตร์การพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ไว้ด้วยกัน 6 ยุทธศาสตร์ ดังนี้ ( ภาพที่ 13) 1) ยุทธศาสตร์ที่ 1 “ พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลประสิทธิภาพสูงให้ครอบคลุม ทั่วประเทศ ” 2) ยุทธศาสตร์ที่ 2 “ ขับเคลื่อนเศรษฐกิจด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล ” 3) ยุทธศาสตร์ที่ 3 “ สร้างสังค มคุณ ภาพที่ ทั่วถึงเท่าเทียมด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล ” 4) ยุทธศาสตร์ที่ 4 “ ปรับเปลี่ยนภาครัฐสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัล ” 5) ยุทธศาสตร์ที่ 5 “ พัฒนาก าลังคนให้พร้อมเข้าสู่ยุคเศรษฐกิจและสังคมดิจิทัล ” 6) ยุทธศาสตร์ที่ 6 “ สร้างความเชื่อมั่นในการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ” ภาพที่ 13 ยุทธศาสตร์ การพัฒนา ดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ( Digital Economy) ที่มา: กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม จะเห็นได้ว่านโยบาย แผน ยุทธศาสตร์ และมาตรการส าคัญที่ กล่าวมาข้างต้น อันได้แก่ ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2560 - 2579) (ร่าง) แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560 - 2564) และแผนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม มีส่วนเกี่ยวข้องกับการพัฒนารัฐบาล ดิจิทัลของไทยด้วยกันทั้งสิ้น Digital Society เข้าถึง ( Accessible) พร้อมใช้ ( Available) และสามารถจ่ายได้ ( Affordable) ขับเคลื่อน New S - Curve เพิ่มศักยภาพ และการสร้างธุรกิจเพิ่มมูลค่า สร้างการมีส่วนร่วม และการใช้ประโยชน์อย่างทั่วถึงและเท่าเทียม กฎระเบียบทันสมัย เชื่อมั่นในการลงทุน มีความมั่นคงปลอดภัย สร้างคน สร้างงาน สร้างความเข้มแข็งจากภายใน โปร่งใส อ านวยความสะดวก รวดเร็ว และเชื่อมโยงเป็นหนึ่งเดียว พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลประสิทธิภาพสูงให้ครอบคลุมทั่วประเทศ ขับเคลื่อนเศรษฐกิจด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล สร้างสรรค์สังคมคุณภาพด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล ปรับเปลี่ยนภาครัฐสู่การเป นรัฐบาลดิจิทัล พัฒนาก าลังคนให้พร้อมเข้าสู่ยุคเศรษฐกิจและสังคมดิจิทัล สร้างความเชื่อมั่นในการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล Hard Infrastructure Digital Economy Acceleration Digital Government Digital Workforce Soft Infrastructure 1 2 3 4 5 6

หน้า 31

30 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th โดย ยุทธศาสตร์ที่ 6 ภายใต้ยุทธศาสตร์ ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2560 - 2579) เป็นยุทธศาสตร์ที่มี การระบุแนวทางการพัฒนาประเทศที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ไว้อย่างชัดเจน โดยปรับปรุง การท างานภาครัฐผ่านการปรับปรุงโครงสร้าง กระบวนการงบประมาณ กฎหมายกฎระเบียบ กระบวนการบริการประชาชน และกระบวนการป้องกันปรา บปรามทุจริต ผ่านการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล เพื่อพัฒนาการท างานของหน่วยงานรัฐในประเด็นดังกล่าว ขณะที่ ในหลายยุทธศาสตร์ ภายใต้ (ร่าง) แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560 - 2564) เช่น ยุทธศาสตร์ที่ 1 ยุทธศาสตร์ที่ 2 ยุทธศาสตร์ที่ 3 ยุทธศาสตร์ที่ 4 ยุทธศาสตร์ที่ 6 ยุทธศาสตร์ที่ 7 เป็นต้น ต่างให้ความส าคัญกับการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันก้าวทันเวทีโลก สร้างโอกาสทางสังคมอย่างเท่าเทียม พัฒนาทุนมนุษย์สู่ยุคดิจิทัล และปฏิรูปกระบวนทัศน์การท างาน และการให้บริการของภาครัฐ โดยส่วนหนึ่งของการด าเนินการเพื่อบรร ลุเป้าหมายตามยุทธศาสตร์ ดังกล่าวจ าต้องอาศัยนวัตกรรมและเทคโนโลยีดิจิทัลมาเป็นเครื่องมือหลักหรือสนับสนุน เพื่อเพิ่มพัฒนา ศักยภาพบุคลากรของประเทศ (ดังเช่นในยุทธศาสตร์ที่ 1) เพิ่มการกระจายการให้บริการโดยรัฐ (ดังเช่น ในยุทธศาสตร์ที่ 2 ) ยกระดับผลผลิต (ดังเช่นในยุทธ ศาสตร์ที่ 3) ปรับปรุงโครงสร้างหน่วยงานรัฐ (ดังเช่น ในยุทธศาสตร์ที่ 6 ) หรือพัฒนาเศรษฐกิจดิจิทัล (ดังเช่นในยุทธศาสตร์ที่ 7 ) ส่วน แผนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เ ป็นแผนที่มีเป้าหมายหลักในการ พัฒนาหรือ อาศัยเทคโนโลยีสารสนเทศและเทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อเป็นกลไกในการปรับเปลี่ยนแนวคิดของทุกภาคส่วน ปฏิรูปกระบวนการทางธุรกิจ การผลิต การค้า และการบริการ ปรับปรุงประสิทธิภาพการท างานของ ภาครัฐ ตลอดจนยกระดับคุณภาพชีวิ ตของประชาชน ซึ่งการพัฒนาเทคโนโลยีต่างๆ เหล่า นั้น ยังรวมไป ถึงการปรับเปลี่ยนในภาคราชการ 2.2.2 (ร่าง) แผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย ส านักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) (สรอ.) ได้มีการจัดท าแผนพัฒนารัฐบาล ดิจิทัลของประเทศไทยขึ้น เพื่อก าหนดทิศทางการพัฒนาของประเทศให้มีความชัดเจน สอดคล้องกัน ระหว่างทุ กหน่วยงานรัฐ และมีองค์ประกอบของยุทธศาสตร์กรอบการพัฒนา และแผนการด าเนินงาน (Roadmap) ของประเทศ เพื่อยกระดับขีดความสามารถเชิงดิจิทัลของภาครัฐไทยทั้งในระยะสั้น ระยะกลาง และระย ะ ยาว ทั้งนี้ ในการจัดท าแผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลในระยะที่ 1 หรือแผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ขอ ง ประเทศไทย พ.ศ. 2559 - 2561 สรอ. ได้จัดท าแผนครอบคลุมแนวทางการพัฒนาขีดความสามารถเชิง ดิจิทัลภาครัฐทั้งหมด 18 ด้าน ซึ่งส าเร็จเรียบร้อยแล้ว 6 และได้มีการจัดท าร่างแผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัล 6 ขีดความสามารถเชิงดิจิทัลในแผนฯ ระยะที่ 1 ได้แก่ (1) สวัสดิการประชาชน (2) การเพิ่มประสิทธิภาพแรงงาน ( 3 ) การเพิ่มประสิทธิภาพ ภาคการเกษตร ( 4 ) การท่องเที่ยว ( 5 ) การลงทุน ( 6 ) การค้า (น าเข้า ส่งออก) ( 7 ) วิสาหกิจขนาดกลางและขนา ดย่อม ( 8 ) ภาษีและรายได้ ( 9 ) ความปลอดภัยสาธารณะ (1 0 ) การบริหารจัดการชายแดน (1 1 ) การป้องกันภัยธรรมชาติ (1 2 ) การจัดการในภาวะวิกฤต (13 ) การ บูรณาการข้อมูลภาครัฐ ( 14 ) การยืนยันตัวตนและบริหารจัดการสิทธิ ( 15 ) การให้ข้อมูล ( 16 ) การรับฟังความคิดเห็น ( 17 ) โครงสร้าง พื้ นฐานรัฐบาลดิจิทัล และ ( 18 ) การยกระดับศักยภาพบุคลากรภาครัฐ

หน้า 32

31 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ระยะที่ 2 ขึ้นต่อเนื่องจากการจัดท าแผนในระยะที่ 1 โดยเพิ่มความครอบคลุมขีดความสามารถเชิงดิจิทัล ภาครัฐอีก 8 ด้าน 7 รวมถึงทบทวน 2 8 ขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐจากแผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ในระยะที่ 1 เพื่อให้ได้แผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลมีความสมบูรณ์ครบถ้วนในทุกมิติ ส าหรับขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภา ครัฐภายใต้แผนพัฒ นารัฐบาลดิจิทัลทั้งสองระยะ รวมกัน ทั้งสิ้น 26 ด้าน ได้แก่ (1) สวัสดิการประชาชน (2) การเพิ่มประสิทธิภาพแรงงาน (3) การศึกษา (4) การสาธารณสุข (5) การเพิ่มประสิทธิภาพภาคการเกษตร (6) การท่องเที่ยว (7) การลงทุน (8) การค้า (น าเข้า ส่งออก) (9) วิสาหกิจขนาดกลางและ ขนาดย่อม (10) ภาษีและรายได้ (11) การคมนาคม (12) สาธารณูปโภค (13) ความปลอดภัยสาธารณะ (14) การบริหารจัดการชายแดน (15) การป้องกัน ภัยธรรมชาติ (16) การจัดการในภาวะวิกฤต (17) การเงินและการใช้จ่าย (18) การจัดซื้อจัดจ้าง (19) การบริหารสินทรัพย์ (20) ทรัพยากรมนุษย์ และการจ่ายเงินเดือน (21) การบูรณาการข้อมูลภาครัฐ (22) การยืนยันตัวตนและบริหารจัดการสิทธิ (23) การให้ข้อมูล (24) การรับฟังความคิดเห็น (25) โครงสร้างพื้นฐานรัฐบาลดิจิทัล และ (26) การยกระดับศักยภาพบุคลากรภาครัฐ 2.2.3 ความสอดคล้องระหว่างแผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลกับแผนพัฒนาระดับชาติ การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลทั้ง 26 ด้านดังกล่าวถือได้ว่าสอดรับกับยุทธศาสตร์ การพัฒนาระดับชาติ ที่ได้กล่าวไปแล้วในหัวข้อ 2.2.1 โดยเฉพาะอย่างยิ่งยุทธศาสตร์ที่ 4 ภายใต้ แผนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมในการปรับเปลี่ยนภาครัฐสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัล โปร่งใส อ านวยความสะดวก รวดเร็ว เชื่อมโยงเป็นหนึ่งเดียว ( ภาพที่ 1 4 ) นอกจากนี้ (ร่าง) แผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศยังมีความสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ ระดับชาติอื่นๆ ด้วย อาทิ นโยบายความมั่นคงแห่งชาติ พ.ศ. 2558 - 2564 แผนพัฒนาเศรษฐกิจและ สังคมแห่งชาติ พ.ศ. 2560 - 2564 (ฉบับที่ 12) แผนยุทธศาสตร์การพัฒนาระบบราชการไทย พ.ศ. 2556 - 2561 รวมถึง วาระการพัฒนาที่ ยั่งยืน 2030 ( SDGs 2030) ดังแสดงใน ภาพที่ 15 และ ตารางที่ 1 7 ขีดความสามารถเชิงดิจิทัลในแผนฯ ระยะที่ 1 ได้แก่ ( 1 ) การศึกษา ( 2 ) การสาธารณสุข ( 3 ) การคมนาคม ( 4 ) สาธารณูปโภค ( 5 ) การเงิน และการใช้จ่าย ( 6 ) การจัดซื้อจัดจ้าง ( 7 ) การบริหารสินทรัพย์ และ ( 8 ) ทรัพยากรมนุษย์และการจ่ายเงินเดือน 8 ขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐที่ได้รับการทบทวน ได้แก่ โครงสร้ างพื้นฐานรัฐบาลดิจิทัล และ การยกระดับศักยภาพบุคลากรภาครัฐ

หน้า 33

32 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 14 ความเชื่อมโยงของแผนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมและแผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ที่มา: ส านักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (สรอ.) และกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ภาพที่ 15 ความเชื่อมโยงของแผนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมและแผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ที่มา: ปรับปรุงจากส านักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (สรอ.) กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม และหลายแหล่ง ข้อมูล แผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย ( พ . ศ . 2561 - 2564 ) ยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ป ( พ . ศ . 2560 – 2579 ) แผนพัฒนาเศรษฐกิจและ สังคมแห่งชาติ บับที่ 12 ( พ . ศ . 2560 - 2564 ) แผนพัฒนาดิจิทัล เพื่อ เศรษฐกิจและสังคม ยุทธศาสตร์ที่ 6 การปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ ยุทธศาสตร์ที่ 5 การเสริมสร้างความมั่นคง แห่งชาติเพื่อการพัฒนาประเทศสู่ ความมั่งคั่งและยั่งยืน ยุทธศาสตร์ที่ 4 ปรับเปลี่ยนภาครัฐสู่การเป น รัฐบาลดิจิทัล ยุทธศาสตร์ที่ 6 การบริหารจัดการในภาครัฐ การป องกันการทุจริตประพ ติมิชอบ และ ธรรมาภิ บาลในสังคมไทย ยุทธศาสตร์การจัดสรร งบประมาณรายจ่าย ประจ าป พ . ศ . 2561 ยุทธศาสตร์ที่ 6 ด้านการปรับสมดุลและพัฒนาระบบบริหารจัดการภาครัฐ

หน้า 34

33 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ตารางที่ 1 สรุปความสอดคล้องระหว่าง (ร่าง) แผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลกับแผนชาติต่าง การพัฒนาขีดความสามารถ เชิงดิจิทัลในด้านต่าง วาระการพัฒนา ที่ยั่งยืน 2030 ( SDGs 2030) นโยบายความมั่นคง แห่งชาติ พ.ศ. 2558 - 2564 แผนพัฒนาเศรษฐกิจ และสังคมแห่งชาติ พ.ศ. 2560 - 2564 ( บับที่ 12) แผนยุทธศาสตร์ การพัฒนาระบบ ราชการไทย พ.ศ. 2556 - 2561 แผนพัฒนารัฐบาล ดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจ และสังคม (1) สวัสดิการประชาชน     (2) การเพิ่มประสิทธิภาพ แรงงาน     (3) การศึกษา    (4) การสาธารณสุข    (5) การเพิ่มประสิทธิภาพภาค การเกษตร     (6) การท่องเที่ยว    (7) การลงทุน     (8) การค้า (น าเข้า ส่งออก)     (9) วิสาหกิจขนาดกลางและ ขนาดย่อม     (10) ภาษีและรายได้    (11) การคมนาคม    (12) สาธารณูปโภค    (13) ความปลอดภัยสาธารณะ     (14) การบริหารจัดการ ชายแดน     (15) การป้องกันภัยธรรมชาติ     (16) การจัดการในภาวะวิกฤต    (17) การเงินและการใช้จ่าย    (18) การจัดซื้อจัดจ้าง   (19) การบริหารสินทรัพย์   (20) ทรัพยากรมนุษย์และการ จ่ายเงินเดือน   (21) การบูรณาการข้อมูล ภาครัฐ     (22) การยืนยันตัวตนและ บริหารจัดการสิทธิ    (23) การให้ข้อมูล     (24) การรับฟังความคิดเห็น     (25) โครงสร้างพื้นฐานรัฐบาล ดิจิทัล     (26) การยกระดับศักยภาพ บุคลากรภาครัฐ     ที่มา: ปรับปรุงจากส านักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (สรอ.) กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม และหลายแหล่งข้อมูล

หน้า 35

34 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th 2.2 ก หมายส าคัญที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย นอกเหนือจากการ ออก นโยบาย แผน ยุทธศาสตร์ และมาตรการการ พัฒนารัฐบาลดิจิทัล รัฐบาลไทย ยัง ได้มีการ จัดท า ร่างกฎหมายและกฎระเบียบ เพื่อรองรับการพัฒนาหน่วยงานภาครัฐสู่ การเป็นรัฐบาลดิจิทัล ดังนี้ 1) ร่างพระราชบัญญัติ การพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม พ.ศ. .... 9 ถูกจัดท าขึ้น เพื่อก าหนดแนวทางการพัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในด้านดิจิทัล ของประเทศให้เป็นไปอย่างเป็นระบบและมีทิศทางเดียวกัน โดยให้เทคโนโลยีดิจิทัล ดังกล่าวเป็นกลไกในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคม อันจะน าไปสู่การพัฒนาประเทศ โดยรวม และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศในเวทีโลกในระยะยาว 2) พระราชบัญญัติ การอ านวยความสะดวกในการพิจารณาอนุญาตของทางราชการ พ.ศ. 2558 10 เป็นกฎหมายว่าด้วยกา รก าหนดให้หน่วยงานภาครัฐต่างๆ (ยกเว้น ศาล หน่วยงานด้านกระบวนการยุติธรรมทางอาญา และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติการ ทางทหารด้านยุทธการ ยุทธภัณฑ์ และอาวุธ) ด าเนินการในด้านต่างๆ เพื่ออ านวย ความสะดวกแก่ภาคประชาชน อาทิ การจัดท าคู่มือส าหรับประชาชนในการเข้ารับ บริการ กับหน่วยงานภาครัฐ โดยเผยแพร่ ณ สถานที่ที่ก าหนดให้ยืนค าขอรับบริการและ ผ่าน ช่องทางอิเล็กทรอนิกส์ การจัดให้ส่วนราชการมีศูนย์บริการร่วมเพื่อให้บริการ หรือ รับเรื่องต่างๆ จาก ประชาชน การก าหนดให้เจ้าหน้าที่ผู้มีหน้าที่ในการรับค าขอจะต้อง อ านวยความสะดวกแก่ประชาชน ฯลฯ 3) พระราชบัญญัติ ว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ ( บับที่ ...) พ.ศ. ... 11 เป็นกฎหมาย ซึ่งจ ากัดความเกี่ยวกับการด าเนินธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งถือเป็นแนวโน้ม การติดต่อสื่อสารและ การท า ธุรกรรมรูปแบบใหม่ที่ยังอาจไม่มีกฎหมายครอบคลุมหรือ รองรับ โดยให้ถือให้การด าเนินธุรกรรมในรูปของข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ใดๆ มีความถูกต้อง ทางกฎหมายเช่นเดียวกับการด าเนินการในรูปแบบอื่น เช่น การด าเนินการด้วยเอกสาร เป็นต้น 4) พระราชบัญญัติ ปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม ( บับที่ 17) พ.ศ. 2559 เป็นกฎหมายว่า ด้วยการก าหนด ยกเลิก แต่งตั้ง หรือถ่ายโอน มอบอ านาจให้ แก่ หน่วยงานกระทรวง ทบวง และกรมต่างๆ ตามมิติที่เปลี่ยนแปลงไปตามพลวัต ณ ขณะนั้น โดยในฉบับที่ 17 มีใจความส าคัญที่ปรับปรุงและเพิ่มเติมเข้ามา ได้แก่ การปรับเปลี่ยนชื่อกระทรวงจาก “ กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ” เป็น “ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและ สังคม ” การถ่ายโอนอ านาจ (โอนบรรดาอ านาจ) มายังกระทรวงใหม่ (กระทรวงดิจิทัล 9 ปรับปรุง จากสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (“ เอกสารประกอบการพิจารณา ร่างพระราชบัญญัติการพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศร ษฐกิจและสังคม พ.ศ. ....” , 28 เมษายน 2559) 10 ปรับปรุง จากส านักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา 11 ในที่นี้ จะน าเสนอ ร่างฯ ที่ สคก. ตรวจพิจารณาแล้ว

หน้า 36

35 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th เพื่อเศรษฐกิจ และสังคม) และการให้อ านาจหน้าที่แก่ “ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจแ ละ สังคม ” ในการวางแผน ส่งเสริม พัฒนา และด าเนินกิจการเกี่ยวกับดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและ สังคม 5) ร่างพระราชบัญญัติ คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. ... 12 เป็นกฎหมายว่าด้วยความส าคัญ ของการคุ้มครองและปกป้อง มิให้ผู้ใดน าข้อมูลส่วนบุคคลไปแสวงหาประโยชน์หรือเปิดเผย ข้อมูลโดยมิ ชอบหรือโดยไม่ได้รับความยินยอมจากเจ้าของข้อมูล เพื่อประโยชน์ทางการค้า หรือเพื่อประโยชน์ในการน าข้อมูลส่วนบุคคลไปใช้ในการกระท าผิดต่างๆ 6) ร่างพระราชบัญญัติ ว่าด้วยการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไ เบอร์ พ.ศ. ... 13 เป็น กฎหมายว่าด้วยการก าหนดหลักเกณฑ์เพื่อก าหนดแนวทางและมาตรการต่าง ๆ ที่ เกี่ยวข้องกับการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ 7) ร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระท าความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ ( บับที่ ...) พ.ศ. ... เป็นกฎหมายว่าด้วยการกระท าความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ และ การก าหนด บทลงโทษผู้กระท าความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ 2.3 สถานการณ์การพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย การพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศนั้นอยู่ในระดับปานกลางบนเวทีโลก โดยผลการจัดอันดับ ดัชนีตัวชี้วัดที่สะท้อนถึงสถานการณ์ด้านการพัฒนาของบริการอิเล็กทรอนิกส์ภาครัฐของป ระเทศไทย มีดังนี้ 1) ดัชนี e - Government Development Index (EGDI) ซึ่งจัดท าโดยองค์การสหประชาชาติ (United Nations) ดัชนีดังกล่าวถูกใช้ประเมินระดับการพัฒนาของบริการอิเล็กทรอนิกส์ ภาครัฐในประเทศกลุ่มตัวอย่าง โดยองค์ประกอบที่องค์การสหประชาชาติน ามาใช้พิจารณา ได้แก่ ระดับการให้บริการออนไลน์ของภาครัฐ ระดับของการพัฒนาด้านทุนมนุษย์ของ ประเทศ และระดับการพัฒนาของโครงสร้างพื้นฐานเทคโนโลยีสารสนเทศของประเทศ โดยจากผลการจัดอันดับขององค์การสหประชาชาติในปีล่าสุด (2559) ซึ่งมีการศึกษา และจัดอันดับการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลกับ 193 ประเทศทั่วโลก พบว่าอันดับการพัฒนา รัฐบาลดิจิทัล (อันดับดัชนี EGDI) ของประเทศไทยอยู่ในอันดับที่ 77 ของโลก โดยอันดับ ดังกล่าวขยับขึ้นจากอันดับที่ 102 ของโลกในผลการจัดอันดับก่อนหน้า (ปี 2557) และ อยู่ในอันดับที่ 4 ของกลุ่มประเทศอาเซียน โดยมีอันดับเป็นรองประเทศสิงคโปร์ ซึ่งเป็น ประเทศผู้น าการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของภูมิภาค และอยู่ในอันดับที่ 2 ของโลก มาเลเซีย ซึ่งอยู่ในอันดับที่ 60 ของโลก และฟิลิปปินส์ ซึ่ งอยู่ในอันดับที่ 7 1 ของโลก ดังแสดงใน ภาพที่ 1 6 12 ในที่นี้ จะน าเสนอ ร่างฯ ที่ สคก. ตรวจพิจารณาแล้ว 13 ในที่นี้ จะน าเสนอ ร่างฯ ที่ ครม. รับหลักการ แล้ว

หน้า 37

36 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 16 ผลการจัดอันดับดัชนี e - Government Development Index ป 2558 - 2559 หมายเหตุ: มีประเทศที่ได้รับการศึกษาทั้งหมด 193 ประเทศ ที่มา: United Nations e - Government Survey ทั้งนี้ ส าหรับผลการจัดอันดับในดัชนีย่อยภายใต้ดัชนี EGDI โดยเฉพาะในด้านบริการ ออนไลน์ (Online Service) 14 พบว่าอันดับการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทยใน ด้านดังกล่าวอยู่ในอันดับที่ 79 ของโลก โดยอันดับดังกล่าวลดลงจากอันดับที่ 76 ของ โลกในผลการจัดอันดับปีก่อนหน้า (ปี 2557) และอยู่ในอันดับที่ 5 ของกลุ่มประเทศ อาเซียน (เป็นรองประเทศสิงคโปร์ มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ และเวียดนาม) 2) ดัชนี Waseda – IAC International e - Government Ranking (Waseda – IAC) ซึ่งจัดท าโดยมหาวิทยาลัยวาเซดะ (Waseda Univer sity) ร่วมกับ International Academy of CIOs (IAC) ดัชนีดังกล่าวถูกใช้ประเมินการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของ ประเทศต่างๆ ภายในงานศึกษาดังกล่าว องค์ประกอบที่มหาวิทยาลัยเลือกน ามาใช้ พิจารณา ได้แก่ การเตรียมความพร้อมของโครงสร้างพื้นฐานเทคโนโลยีสารสนเทศและ การสื่อสาร การ บริการออนไลน์ ระบบเครือข่ายของประเทศ ตัวผู้บริหารระดับสูงของ หน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง การสนับสนุนการบริการอิเล็กทรอนิกส์ของภาครัฐเอง การพัฒนาเทคโนโลยีการให้บริการอิเล็กทรอนิกส์ของภาครัฐ หรือแม้แต่ในด้าน 14 ส าหรับ ดัชนีย่อยภายใต้ดัชนี EGDI ด้านบริการออนไลน์ (Online Service) เป็นการประเมินระดับการพัฒนารัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ใน 4 ประเด็น อันได้แก่ การให้ข้อมูลของภาครั ฐแก่ประชาชนในรูปแบบออนไลน์ ก ารเพิ่มประสิทธิภาพการให้ข้อมู ลผ่านทางเว็บไซต์ของ ภาครัฐ การที่ประชาชนเข้ามามี ส่วนร่วมกับเว็บไซต์ของภาครัฐ และการที่รัฐบาลกระจายอ านาจหน้าที่ไปสู่ภาคประชาชน สิงคโปร์ 0 . 88 rd th 0 . 88 มาเลเซีย 0 . 62 52 nd 60 th 0 . 62 ฟิลิปปินส์ 0 . 58 95 th 71 st 0 . 58 ไทย 0 . 55 102 nd 77 th 0 . 55 บรูไน 0 . 53 86 th 83 rd 0 . 53 เวียดนาม 0 . 51 99 th 8 th 0 . 51 อินโดนีเซีย 0 . 45 106 th 16 th 0 . 45 สปป . ลาว 0 . 31 52 nd 48 th 0 . 31 กัมพูชา 0 . 26 39 th 58 th 0 . 26 เมียนมา 0 . 24 175 th 169 th 0 . 24 ป 255 7 ป 255 9 0 . 492 ค่าเฉลี่ยทั่วโลก 255 9 0 . 493 ค่า เฉลี่ยอาเซียน 25 59 สหราชอาณาจักร 0 . 92 1 st ญี่ปุ่น 0 . 91 2 nd ออสเตรเลีย 0 . 89 3 rd ต าแหน่งที่เปลี่ยนแปลง e - Government Development Index กลุ่มประเทศอาเ ยีน กลุ่มประเทศผู้น า อันดับของประเทศไทยดีข น้ 25 อันดับ

หน้า 38

37 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ความปลอดภัยด้านไซเบอร์ การมีส่วนร่วมของภาคประชาชนใ นการใช้บริการ และ การเปิดเผยข้อมูลของภาครัฐ โดยผลการจัดอันดับของมหาวิทยาลัยวาเซดะและ IAC ในปีล่าสุด (2559) ซึ่งมีการศึกษา และจัดอันดับการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลกับ 65 ประเทศ พบว่าประเทศไทยอยู่ในอันดับ ที่ 21 ของโลก ซึ่งขยับขึ้นจากอันดับที่ 22 ในผลการจัดอันดับก่ อนหน้า (ปี 2558) และ อยู่ในอันดับที่ 2 ของภูมิภาคอาเซียน เป็นรองเพียงประเทศสิงคโปร์ซึ่งอยู่ในอันดับที่ 1 ของโลกเท่านั้น ทั้งนี้ มหาวิทยาลัยวาเซดะและ IAC ได้ระบุถึงจุดแข็งส าคัญของไทย อันได้แก่ การบริหารงานพัฒนาของภาครัฐที่มีประสิทธิภาพสูงสุด ผู้บริหารระดับสู งของ หน่วยงาน ภาครัฐและหน่วยงานภาครัฐให้ความส าคัญต่อการพัฒนาดังกล่าว รวมถึง การให้บริการ ออนไลน์ที่มีการพัฒนามากกว่าหลายๆ ประเทศในภูมิภาคเดียวกัน อย่างไรก็ดี ความท้าทายส าคัญของประเทศไทยในการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ได้แก่ การสร้างการมีส่วนร่วม ในการเข้าใช้หรือรับบริการอิเล็กทรอนิกส์ของประชาชน ผ่านการใช้สื่ออิเล็กทรอนิกส์ หรือเทคโนโลยีดิจิทัล และการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานการให้บริการอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งในหลายๆ ด้าน เช่น ระบบ Big Data หรือ ระบบ IoT ยังเพิ่งเริ่มด าเนินโครงการ น าร่องเท่านั้น ภาพที่ 17 ผลการจัดอันดับดัชนี Waseda – IAC International e - Government Ranking ป 2558 - 2559 หมายเหตุ: มีประเทศที่ได้รับการศึกษาทั้งหมด 65 ประเทศ ที่มา: Waseda - IAC International e - Government Rankings โดย Waseda University ร่วมกับ International Academy of CIOs (IAC) ป 2558 ป 2559 ต าแหน่งที่เปลี่ยนแปลง สิงคโปร์ 91.00 1 st สหรัฐอเมริกา 90.20 2 nd เดนมาร์ก 88.80 3 rd เกาหลีใต้ 85.70 4 th ญี่ปุ่น 83.20 5 th กลุ่มประเทศผู้น า สิงคโปร์ 93.80 1 st st 91.00 ไทย 67.31 22 nd 21 st 64 . 50 มาเลเซีย 64.87 25 th 31 st 58.40 อินโดนีเซีย 60.11 29 th nd 58 . 30 ฟิลิปปินส์ 51.47 41 st 38 th 56 . 70 เวียดนาม 57.03 33 rd th 51 . 20 บรูไน 51.06 43 rd 46 th 50 . 90 กลุ่มประเทศอาเ ยีน

หน้า 39

38 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ทั้งนี้ จะเห็นได้ว่าปัจจัยด้านโครงสร้างพื้นฐานด้าน เทค โน โลยีสารสนเทศและการสื่อสารเป็น หนึ่งในปัจจัยที่สนับสนุนการให้บริการอิเล็กทรอนิกส์ของภาครัฐมีประสิทธิภาพ และมุ่งสู่การเป็นรัฐบาล ดิจิทัล โดยระดับการพัฒนาของโครงสร้างพื้นฐานดังกล่าวสะท้อนถึงประสิทธิภาพและความพร้อม ในการให้บริการอิเล็กทรอนิกส์ของภาครัฐ รวมไปถึงความครอบคลุมของ โครงสร้างพื้นฐานและระดับ การเข้าถึงบริการของผู้รับบริการทั้งภาครัฐ ภาคธุรกิจ และภาคประชาชน นอกจากนี้ การพัฒนาในมิติ และปั จจัยต่างๆ ของรัฐบาล โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อยกระดับขีดความสามารถทางการแข่งขันของ ประเทศโดยรวม อาทิ การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ การปรับปรุงกฎหมาย ฯลฯ ยังเป็นอีกปัจจัยหนึ่ง ที่สามารถส่งผลกระทบต่อการให้บริการอิเล็กทรอนิกส์ของภาครัฐ ส าหรับผลการจัดอันดับด้านความพร้อมข องโครงสร้างพื้นฐานและเทคโนโลยีสารสนเทศของ ประเทศไทยที่น่าสนใจ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการพัฒนารัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ มีดังนี้ (1) อันดับดัชนี Networked Readiness Index (NRI) ซึ่งจัดท าโดย World Economic Forum (WEF) หรือสภาเศรษฐกิจโลก ดัชนีดังกล่าวถูกใช้ประเมินความพร้อมและ ความสามารถด้านการเข้าถึงในเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารของประชาชน ภาคเอกชน และภาครัฐ ในแต่ละประเทศ โดยพบว่า ประเทศไทยมีอันดับดัชนี NRI อยู่ในอันดับที่ 62 ของโลกในปี 2559 (จากการจัดอันดับทั้งหมด 13 9 ประเทศ) 15 (2) อันดับ ICT Development Index (IDI) ซึ่งจัดท าโดย Inte rnational Tele communication Union ( ITU) ดัชนีดังกล่าวถูกใช้ประเมินศักยภาพและความพร้อมของนานาประเทศ ในด้านโครงสร้างพื้นฐาน และการเข้าถึงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารของแต่ละ ประเทศ โดยพบว่า ประเ ทศไทยมีอันดับดัชนี IDI อยู่ในอันดับที่ 74 ของโลกในปี 2559 (จากการจัดอันดับทั้งหมด 167 ประเทศ) 16 ส่วนผลการจัดอันดับในมิติขีดความสามารถทางการแข่งขันของประเทศโดยรวมของ ประเทศไทยที่น่าสนใจ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการพัฒนารัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ มีดังนี้ (1) อันดับดัชนี Global Competitiveness Index (GCI) ซึ่งจัดท าโดย World Economic Forum (WEF) ดัชนีดังกล่าวถูกใช้ประเมินขีดความสามารถทางการแข่งขันโดยรวมของ แต่ละประเทศ โดยพบว่า ประเทศไทยมีอันดับดัชนี GCI อยู่ในอันดับที่ 34 ของโลกในปี 2559 (จากการจัดอันดับทั้งหมด 138 ประเทศ) 17 (2) อันดับดัชนี IMD World Competitiveness Index (IMD) ซึ่งจัดท า โดย Int er national Institute for Management Development (IMD) หรือสถาบันการจัดการนานาชาติ ดัชนีดังกล่าวถูกใช้ประเมินขีดความสามารถทางการแข่งขันโดยรวมของแต่ละประเทศ 15 ปรับปรุงจาก Global Competitiveness Report โดย WEF 16 ปรับปรุงจาก Measuring the Information Society Report โดย ITU 17 ปรับปรุงจาก Global Competitiveness Report โดย WEF

หน้า 40

39 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th โดยพบว่า ประเทศไทยมีอันดับดัชนี IMD อยู่ในอันดับที่ 28 ของโลกในปี 2559 (จาก การจัดอันดับทั้งหมด 61 ประเทศ) 18 (3) อันดับดัชนี Ease of Doing Business Index (EODB) ซึ่งจัดท าโดย World Bank หรือธนาคารโลก ซึ่งมีการประเมินความยากง่ายในการจัดตั้งและประกอบธุรกิจ โดยพบว่า ประเทศไทยมีอันดับดัชนี EODB อยู่ในอันดับที่ 46 ของโลกในปี 2560 (จาก การจัดอันดับทั้งหมด 190 ประเทศ) 19 18 ปรับปรุงจาก World Compeitiveness Yearbook โดย IMD 19 ปรับปรุงจาก Doing Business Report โดย World Bank

หน้า 41

40 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th

หน้า 42

41 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ส่วนที่ 2 ( ร่าง ) แผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย พ.ศ. 2560 - 2564

หน้า 43

42 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th

หน้า 44

43 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th บทที่ 3 วิสัยทัศน์ และยุทธศาสตร์ การพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ของประเทศไทย 3.1 วิสัยทัศน์การพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ของประเทศไทย “ ยกระดับภาครัฐไทยสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัลที่มีการบูรณาการระหว่างหน่วยงาน มีการท างานแบบอัจฉริยะ ให้บริการโดยมีประชาชนเป็นศูนย์กลาง และ ขับเคลื่อนให้เกิดการเปลี่ยนแปลงได้อย่างแท้จริง ” ภาพที่ 18 วิสัยทัศน์รัฐบาลดิจิทัล Digital Government Government Integration การบูรณา การระหว่าง หน่วยงานต่างๆ ทั้งการเชื่อมโยง ข้อมูลและการ ด าเนินงาน เพื่อสามารถ • เห็นข้อมูลประชาชนเป็นภาพเดียวที่ สมบูรณ์ • ใช้ บริการทางเทคโนโลยีร่วมกัน • ให้บริการภาครัฐแบบครบวงจร ณ จุดเดียว Smart Operations การน าเทคโนโลยีและอุปกรณ์ดิจิทัลมา สนับสนุน การปฏิบัติงานที่มีการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลที่เหมาะสม • มี การเชื่อมต่อระหว่างเครื่องมือ อุปกรณ์ • มีระบบ การจัดการข้อมูลขนาด ใหญ่ (Big Data) • มีเครื่องมือ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึก ( Analytics) Citizen - centric Services การยกระดับงานบริการ ภาครัฐให้ตรงกับความต้องการ ของประชาชนที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา โดยภาครัฐ จะต้องรักษาสมดุล ระหว่างความปลอดภัยในชีวิต ทรัพย์สิน ข้อมูล ของ ประชาชน และ การอ านวยความ สะดวกแก่ผู้รับบริการ Driven Transformation การขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงสู่รัฐบาลดิจิทัลใน ทุกระดับของบุคลากรภาครัฐ ซึ่งรวมไปถึงการ เปลี่ยนแปลงองค์กร ในด้านขั้นตอนการท างาน เทคโนโลยี และ กฎระเบียบ ยกระดับภาครัฐไทยสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัลที่มีการบูรณาการระหว่างหน่วยงาน มีการท างานแบบอัจฉริยะ ให้บริการโดยมีประชาชนเป็นศูนย์กลาง และขับเคลื่อนให้เกิดการเปลี่ยนแปลงได้อย่างแท้จริง

หน้า 45

44 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ใน การยกระดับขี ด ความสามารถเชิงดิจิทัลของภาครัฐไทยสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัลดังวิสัยทัศน์ ที่ก าหนดไว้นั้น ต้องอยู่บนพื้นฐานของการด าเนินการ 4 ประการ ได้แก่ การบูรณาการภาครัฐ (Government Integration) การด าเนินงานแบบอัจฉริยะ (Smart Operation) การให้บริการโดยมี ประชาชนเป็นศูนย์กลาง (Citizen - centric Services) และการสนับสนุนให้เกิดการขับเคลื่อนไปสู่ การเปลี่ยนแปลง (Driven Transformation) 1) การบูรณาการภาครัฐ ( Government Integration) การบูรณาการภาครัฐ ( Government Integration) คือการบูรณาการระหว่างหน่วยงานรัฐ ต่างๆ ตั้งแต่การเชื่อมโยงข้อมูล บริการ ไปจนถึงการด าเนินงาน เพื่อยกระดับประสิทธิภาพในการ ปฏิบัติงานและการให้บริการของรัฐ ทั้งในระดับหน่วยงานย่อยไปจนถึงระดับกระทรวง ซึ่งการเกิดการ บูรณาการภาครัฐดังกล่าวจะท าให้รัฐบาลตระหนักถึงคว ามต้องการและความจ าเป็นในการน าเทคโนโลยี มาปรับใช้กับการด าเนินงานต่างๆ ในแต่ละหน่วยงาน เพื่อลดความซ้ าซ้อนในด้านการเบิกจ่าย งบประมาณ ระยะเวลาการด าเนินการ หรือแม้แต่การดูแลรักษาระบบต่างๆ อีกทั้งยังเพิ่มประสิทธิภาพ จากการใช้บริการทางเทคโนโลยีร่วมกัน (Share Service s) และการประหยัดต่อขนาด (Economies of Scale) ในการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานกลาง นอกจากนี้ การบูรณาการภาครัฐยังน าไปสู่การให้บริการ ภาครัฐแบบครบวงจร ณ จุดเดียว (One Stop Service) ที่สามารถตอบโจทย์ด้านการอ านวยความสะดวก แก่ประชาชนได้มากยิ่งขึ้น 2) การด าเนินงานแบบอัจ ริ ยะ ( Smart Operation) การด าเนินงานแบบอัจฉริยะ ( Smart Operation) คือการน าเทคโนโลยีและอุปกรณ์ดิจิทัล ที่เหมาะสมมาสนับสนุนการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ภาครัฐไทย เพื่อให้สามารถด าเนินงานอย่างถูกต้อง แม่นย า รวดเร็ว และตรงจุดมากขึ้น โดยมีการเชื่อมต่อระหว่างเครื่องมืออุปกรณ์ (Internet of Things) ต่างๆ อย่างทั่วถึง ท าให้เจ้าหน้าที่สามารถสื่อสารแลกเปลี่ยนข้อมูลกันไ ด้เป็นปัจจุบันและมีประสิทธิภาพ มากขึ้น ยิ่งไปกว่านั้นอาจมีการเชื่อมต่อเครื่องมืออุปกรณ์ให้สื่อสารถึงกันแบบอัตโนมัติโดยไม่ต้องอาศัย การควบคุมของเจ้าหน้าที่ตลอดเวลา ซึ่งเมื่อน าระบบการจัดการข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) มาช่วยจัด ระเบียบฐานข้อมูล ประกอบกับน าเครื่องมื อวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึก (Analytics) มาช่วยท าความเข้าใจ ข้อมูลอย่างลึกซึ้ง จะช่วยท าให้เจ้าหน้าที่ภาครัฐไทยสามารถคาดการณ์ล่วงหน้า เพื่อสนับสนุน การตัดสินใจ และหน่วยงานภาครัฐไทยสามารถจัดท าบริการแบบเชิงรุกได้อย่างมีประสิทธิภาพ 3) การให้บริการโดยมีประชาชนเป นศูนย์ กลาง ( Citizen - centric Services) การให้บริการโดยมีประชาชนเป็นศูนย์กลาง ( Citizen - centric Services) คือการยกระดับงาน บริการภาครัฐให้ตรงกับความต้องการของประชาชนที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา โดยภาครัฐไทย จะ ต้อง รักษา สมดุลระหว่างความปลอดภัยในชีวิต ทรัพย์สิน ข้อมูลขอ งประชาชน และการอ านวยความสะดวก (Rebalancing between Security & Facilitation) ตลอดจน ก าหนดระดับการรักษาความปลอดภัย

หน้า 46

45 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th และระดับความเข้มงวดของการยืนยันพิสูจน์ตัวตนให้เหมาะสมกับความซับซ้อนของงานบริการ ประเภท ของงานบริการ และกลุ่มผู้รับบริการต่างๆ 4) การสนับสนุนให้เกิดการขับเคลื่อนไปสู่การเปลี่ยนแปลง ( Driven Transformation) การสนับสนุนให้เกิดการขับเคลื่อนไปสู่การเปลี่ยนแปลง ( Driven Transformation) คือ การวางแนวทางการขับเคลื่อนภาครัฐไทยสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัลในทุกระดับของบุคลากรภาครัฐ โดยอาศัยกระบวนทั ศน์การเปลี่ยนแปลงโดยมุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์ (Outcome - driven Transformation) ที่มีการ ปรับเปลี่ยนองค์กรแบบครบวงจร (End - to - End Transformation) ทั้งในด้านทรัพยากรมนุษย์ (People) ขั้นตอนการท างาน (Process) เทคโนโลยี (Technology) และกฎระเบียบ (Regulation) รวมทั้งมีการ ขับเคลื่อนโดยมีการบริหารจัดการโครงการและการก ากับดูแล (Project Management and Governance) ที่ชัดเจน ภายใต้การสนับสนุนของผู้น าระดับประเทศที่มีความมุ่งมั่น มีวิสัยทัศน์ และเล็งเห็นความส าคัญของการน าเทคโนโลยีมาใช้ในการพัฒนาประเทศอย่างแท้จริง (Change Leadership) อันจะส่งผลให้ภาครัฐสามารถด าเนินงานตั้งแต่ต้นจนจบกระบวนการได้อย่างไร้รอยต่อ 3.2 เป าหมาย และตัวชี้วัด การพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ของประเทศไทย เป้าหมายการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ของประเทศไทย ประกอบด้วย 4 เป้าหมายหลัก ดังแสดงใน ภาพที่ 19 1) ยกระดับตัวชี้วัดสากลที่เกี่ยวข้องกับรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ 2) บริการภาครัฐตอบสนองประชาชน ผู้ประกอบการทุกภาคส่วนได้อย่างสะดวก รวดเร็ว แม่นย า โดยไม่ต้องใช้ส าเนาเอกสาร 3) ประชาชนเข้าถึงข้อมูลภาครัฐได้สะดวก และเหมาะสม เพื่อส่งเสริมความโปร่งใส และการ ส่วนร่วมของประชาชน 4) มีโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลภาครัฐ การจัดเก็บและบริหารฐานข้อมูลที่บูรณาการไม่ซ้ าซ้อน สามารถรองรับการเชื่อมโยงการท างานระหว่างหน่วยงาน และให้บริการประชาชนได้ อย่างมีประสิทธิภาพ

หน้า 47

46 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 19 เป าหมาย และตัวชี้วัด การพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ของประเทศไทย ทั้งนี้ ตัวชี้วัดความส าเร็จของการด าเนินการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย แบ่งออกเป็น 8 ตัวชี้วัด ได้แก่ 1) ผลคะแนนการจัดอันดับ E - Government Development Index เพิ่มขึ้นร้อยละ 25 2) ผลการจัดอันดับ Open Data Index อยู่ใน 25 อันดับแรกของโลก 3) ผลการจัดอันดับ e - Participation เพิ่มขึ้น 5 อันดับ 4) งานบริการธุรกิจที่เชื่อมต่อกับ Biz portal ครบทั้ง 10 มิติ 5) มีบริการอัจฉริยะ จ านวนรวมไม่น้อยกว่า 100 บริการ และเป็นไปตาม Digital Service Standard จ านวนไม่น้อยกว่า 50 บริการ 6) มีบริการอัจฉริยะที่เชื่อมโยงการใ ช้งานผ่านบริการโครงสร้างพื้นฐานกลางภาครัฐ 100 บริการ และมีฐานข้อมูลภาครัฐส าคัญต่างๆ ที่เชื่อมโยงกับโครงสร้างพื้นฐานกลางภาครัฐ ไม่น้อยกว่า 20 ด้าน ตามแผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัล 7) จ านวน High - value datasets เพิ่มขึ้น 100 ฐานข้อมูล และพร้อมให้บริการในรูปแบบ API 8) มีก ฎหมาย e - Gov

หน้า 48

47 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th 3.3 ยุทธศาสตร์การพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ของประเทศไทย ภายใต้แผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ของประเทศไทย พ.ศ. 2560 - 2564 ประกอบด้วยประเด็น ยุทธศาสตร์ 5 ยุทธศาสตร์ โดยในแต่ละประเด็นยุทธศาสตร์ ยังแบ่งออกเป็นมาตรการการพัฒนาขีด ความสามารถเชิงดิจิทัลภ าครัฐไทยในด้านต่างๆ ดัง ภาพที่ 20

หน้า 49

48 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 20 (ร่าง) แผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศ ไทย พ.ศ. 2560 – 2564 การยกระดับประสิทธิภาพภาครัฐ การจัด อื้จัดจ้าง การบริหารสินทรัพย์ ทรัพยากรมนุษย์และ การจ่ายเงินเดือน การให้ข้อมูล การรับ งั ความคิดเห็น ศักยภาพบุคลากร ภาครัฐ การยกระดับความมั่นคงและเพิ่ม ความปลอดภัยของประชาชน ความปลอดภัยสาธารณะ การบริหารจัดการชายแดน การป องกันภัยธรรมชาติ การจัดการในภาวะวิก ต การยกระดับคุณภาพชีวิต ของประชาชน การศ กษา สวัสดิการประชาชน การสาธารณสุข การเพิ่มประสิทธิภาพแรงงาน การลงทุน ภาษีและรายได้ การค้า ( น าเข้า ส่งออก ) การท่องเที่ยว การเพิ่มประสิทธิภาพ ภาคการเกษตร การคมนาคม วิสาหกิจขนาดกลาง และขนาดย่อม สาธารณูปโภค การยกระดับขีดความสามารถ การแข่งขันของภาคธุรกิจ การยืนยันตัวตน และ การบริหารจัดการสิทธิ การบูร ณา การข้อมูล ภาครัฐเพื่อยกระดับบริการ การเงินและการใช้จ่าย โครงสร้างพื้นฐาน รัฐบาลดิจิทัล การบูร ณา การและยกระดับโครงสร้างพื้นฐาน รัฐบาลดิจิทัล Government Integration การบูร ณา การเชื่อมโยงข้อมูลและ การด าเนินงานระหว่างหน่วยงาน Smart Operations การน าเทคโนโลยีและ อุปกรณ์ดิจิทัล มาสนับสนุนการปฏิบัติงานที่มีการใช้ เทคโนโลยีดิจิทัล ที่เหมาะสม Citizen - centric Services การยกระดับบริการภาครัฐให้ตรงกับ ความต้องการของประชาชนที่ เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา Driven Transformation ขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงสู่ รัฐบาล ดิจิทัล ในทุกระดับของบุคลากรภาครัฐ ส าหรับการปรับปรุงกฎหมาย กฎระเบียบ และมาตรฐาน มีการด าเนินการในยุทธศาสตร์ที่ 6 ของแผนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม

หน้า 50

49 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th โดยสามารถสรุปรายละเอียดของแผนการด าเนินงานได้ดังต่อไปนี้ 3.3.1 ยุทธศาสตร์ที่ 1 : การยกระดับคุณภาพชีวิต ของประชาชน ภายใต้ยุทธศาสตร์ ที่ 1 มีเป้าหมายหลัก คือ การ พัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศภาครัฐ เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน โดยให้ความส าคัญกับการช่วยเหลือที่เหมาะสมและตรงกับ ความต้องการรายบุคคลของผู้ด้อยโอกาส การเพิ่มและพัฒนาประสิทธิภาพแรงงานให้มีคุณภาพและ ตอบสนองความต้องการของตลาด การเพิ่มโอกาสทางการศึกษาและยกระดับคุณภาพการศึกษาโดยรวม และ การ เพิ่ มโอกาสในการเข้ าถึงบริการสาธารณสุขที่มีคุณภาพ และเพิ่มประสิทธิภาพในการท างานของ ผู้ให้บริการสุขภาพ โดยการพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐไทยภายใต้ยุทธศาสตร์นี้ ประกอบด้วย 1) การให้บริการความช่วยเหลือแบบบูรณาการในเชิงรุก 2) การบูรณาการตลาดแรงงานแบบครบวงจร 3) การเ พิ่ม โอกาสการเข้าถึงของการศึกษา และการยกระดับการบริการด้านการศึกษา 4) การ เพิ่ม โอกาสการเข้าถึงการบริการที่มีคุณภาพ และเพิ่มประสิทธิภาพในการท างานของ ผู้ให้บริการ

หน้า 51

50 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 21 ยุทธศาสตร์ที่ 1: การยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน ยุทธศาสตร์ที่ 1 : การยกระดับ คุณภาพชีวิตของประชาชน สวัสดิการประชาชน การศ กษา การเพิ่มประสิทธิภาพแรงงาน การสาธารณสุข หน่วยงานรับผิดชอบหลัก : 1 ) กรมบัญชีกลาง 2 ) กรมการปกครอง 3 ) ส านักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ 4 ) หน่วยงานเจ้าของสวัสดิการต่างๆ 5 ) ธนาคารแห่งประเทศไทย 6 ) สมาคมธนาคารไทย โครงการพัฒนาส าคัญ : 1 ) โครงการบูรณาการสวัสดิการสังคม 2 ) โครงการระบบพร้อมเพย์ ( PromptPay ) หน่วยงานรับผิดชอบหลัก : 1 ) ส านักงานปลัดกระทรวงแรงงาน 2 ) กรมการจัดหางาน 3 ) กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน โครงการพัฒนาส าคัญ : 1 ) ศูนย์ข้อมูลแรงงานแห่งชาติ 2 ) โครงการก้าวสู่งานที่ดีคนมีคุณภาพ ( Smart Jobs Smart Worker) หน่วยงานรับผิดชอบหลัก : 1 ) ส านักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ 2 ) ส านักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย 3 ) ส านักงานปลัดกระทรวงแรงงาน โครงการพัฒนาส าคัญ : 1 ) โครงการพัฒนาระบบฐานข้อมูลจัดเก็บทะเบียนประวัติผู้เรียนและ บุคลากรในสังกัด 2 ) โครงการพัฒนาระบบติดตามเด็กออกกลางคันให้ได้รับการศึกษาภาค บังคับ 3 ) โครงการบูรณาการเชื่อมโยงการใช้ประโยชน์ข้อมูลระหว่างหน่วยงาน 4 ) โครงการศูนย์กลางการให้บริการและฐานองค์ความรู้ สื่อการเรียนรู้ และหลักสูตรการศึกษา ( e - Education Hub) หน่วยงานรับผิดชอบหลัก : 1 ) ส านักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข และหน่วยงานสังกัดกระทรวงฯ 2 ) กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ 3 ) กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย 4 ) หน่วยงาน / องค์กรด้านสาธารณสุข อาทิ แพทยสภา ฯลฯ และกรุงเทพมหานคร โครงการพัฒนาส าคัญ : 1 ) ระบบข้อมูลข่าวสารเทคโนโลยีสุขภาพแห่งชาติ (NHIS) 2 ) ระบบบริหารจัดการคลังยาและเวชภัณฑ์ 3 ) โครงการแลกเปลี่ยนข้อมูลสุขภาพระหว่างหน่วยงาน ( HIE) 4 ) โครงการจัดท าระบบฐานข้อมูลสุขภาพประชาชน ( Personal Health Record) 5 ) บูรณาการเชื่อมโยงคลังข้อมูลการบริการสุขภาพตามมาตรฐานการแลกเปลี่ยน ข้อมูลสุขภาพ 6 ) บ่มเพาะความรู้ขั้นพื้นฐานด้านสุขภาพให้แก่ประชาชน การพัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศภาครัฐเพื่อยกระดับคุณภาพ ชีวิตของประชาชน โดยให้ความส าคัญกับการช่วยเหลือที่เหมาะสม และตรงกับความต้องการรายบุคคลของผู้ด้อยโอกาส การเพิ่มและ พัฒนาประสิทธิภาพแรงงานให้มีคุณภาพและตอบสนองความ ต้องการของตลาด การเพิ่มโอกาสทางการศึกษาและยกระดับ คุณภาพการศึกษาโดยรวม และการเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงบริการ สาธารณสุขที่มีคุณภาพ และเพิ่มประสิทธิภาพในการท างาน ของ ผู้ ให้บริการสุขภาพ ความท้าทาย o การมั่นใจให้ได้ว่าประชาชนทุกคนจะได้รับบริการและ ความช่วยเหลือจากภาครัฐอย่างทั่วถึงและเท่าเทียม o ความซับซ้อนของการเชื่อมโยง และแลกเปลี่ยนข้อมูลและ ระบบบริการระหว่างระบบ หน่วยงาน o ความท้าทายในการน าเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ประโยชน์ สูงสุด แนวทางการแก้ปัญหา o พัฒนาระบบเชื่อมโยงข้อมูลและบริการกลางในแต่ละด้าน เพื่อให้บริการแก่ประชาชน o สร้างความร่วมมือระหว่างหน่วยงานเพื่อการบูรณาการ ข้อมูลโดยสมบูรณ์ o น าเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ประโยชน์เพื่อการให้บริการแก่ ผู้รับบริการทุกฝ่าย ประโยชน์ที่ได้รับ o เพิ่มความเข้าถึงการบริการโดยภาครัฐ และยกระดับคุณภาพ ชีวิตของประชาชน o ภาครัฐสามารถวางแผนบริหารจัดการได้ดียิ่งขึ้นจาก การ น า เทคโนโลยีดิจิทัลมาปรับใช้ในการบริหารจัดการ และ การ ให้บริการเพื่อตอบสนองความต้องการของประชาชน

หน้า 52

51 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th 3.3.2 ยุทธศาสตร์ที่ 2 : การยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคธุรกิจ ภายใต้ยุทธศาสตร์ที่ 2 มีเป้าหมายหลัก คือ การยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของ ภาคธุรกิจในด้านต่างๆ ตั้งแต่การพัฒ นาและเพิ่มประสิทธิภาพของภาคการเกษตร การยกระดับ ประสบการณ์ดิจิทัลของนักท่องเที่ยว การอ านวยความสะดวกแก่นักลงทุน การเพิ่มศักยภาพแก่ ผู้ประกอบการส่งออก น าเข้า และธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม การยกระดับประสิทธิภาพกระบวน การทางภาษีของภาครัฐ การบูรณาการข้อมูลแล ะบริการด้ านการขนส่ ง ตลอดจน การพัฒนาระบบบริการอัจฉริยะในด้านสาธารณูปโภค ซึ่งทั้งหมดนี้ เพื่อการมุ่งไปสู่การเติบโตของ เศรษฐกิจอย่างยั่งยืน โดยการพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐไทยภายใต้ยุทธศาสตร์นี้ ประกอบด้วย 1) การเกษตรแบบครบวงจรรายบุคคลผ่านการบูรณาการ 2) การบูรณาการด้านการท่องเที่ยวแบบครบวงจร 3) การบูรณาการงานบริการด้านการลงทุนข้ามหน่วยงาน 4) การบูรณาการการน าเข้าส่งออกแบบครบวงจร 5) การส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) แบบบูรณาการเชิงรุกเพื่อส่งเสริม การเติบโต 6) การพัฒนาระบบภาษีบูรณาการข้ามหน่วยงานแบบครบวงจร 7) ก าร พัฒนาศูนย์บูรณาการข้อมูลคมนาคมขนส่งส่วนกลาง โดยยกระดับไปสู่การให้บริการ ขนส่งต่อเนื่องหลายรูปแบบ 8) การเพิ่ม ประสิทธิภาพการท างานของหน่วยงานด้านสาธารณูปโภคและการยกระดับ การบริการ ด้านสาธารณูปโภค

หน้า 53

52 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 22 ยุทธศาสตร์ที่ 2: การยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคธุรกิจ ยุทธศาสตร์ที่ 2 : การยกระดับขีดความสามารถใน การแข่งขันของภาคธุรกิจ การเพิ่มประสิทธิภาพภาคการเกษตร การท่องเที่ยว การลงทุน การค้า ( น าเข้า ส่งออก ) ภาษีและรายได้ วิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม การคมนาคม สาธารณูปโภค หน่วยงานรับผิดชอบหลัก : 1 ) ส านักงานเศรษฐกิจการเกษตร 2 ) กรมส่งเสริมการเกษตร 3 ) กรมประมง 4 ) กรมปศุสัตว์ 5 ) NECTEC 6 ) ส านักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ ( องค์การ มหาชน ) โครงการพัฒนาส าคัญ : 1 ) ระบบฐานข้อมูลเกษตรกลาง ( Farmer One) 2 ) โครงการพัฒนาระบบบริการ เกษตรกรดิจิทัล หน่วยงานรับผิดชอบหลัก : 1 ) ส านักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ 2 ) ส านักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ ( องค์การ มหาชน ) 3 ) ส านักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน 4 ) ส านักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม 5 ) กรมพัฒนาธุรกิจการค้า โครงการพัฒนาส าคัญ : 1 ) ศูนย์กลางบริการภาครัฐเพื่อ ภาคธุรกิจ ( Biz Portal) 2 ) บริการ Smart Service หน่วยงานรับผิดชอบหลัก : 1 ) ส านักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลาง และขนาดย่อม ( สสว .) 2 ) ส านักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ 3 ) ส านักงานส่งเสริมอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์ แห่งชาติ 4 ) เขตอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์ประเทศไทย โครงการพัฒนาส าคัญ : 1 ) ระบบ SME Information Portal 2 ) ระบบซอฟต์แวร์สนับสนุนการประกอบ ธุรกิจส าหรับ SME 3 ) โครงการ MEGA หน่วยงานรับผิดชอบหลัก : 1 ) ส านักงานปลัดกระทรวงการ ท่องเที่ยวและกี า 2 ) กรมการท่องเที่ยว กระทรวงการ ท่องเที่ยวและกี า 3 ) การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย 4 ) กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ โครงการพัฒนาส าคัญ : 1 ) โครงการ Tourism Intelligence Center 2 ) โครงการ Thailand Tourism Gateway 3 ) ระบบลงตราแบบอิเล็กทรอนิกส์ ( Electronic Visa) หน่วยงานรับผิดชอบหลัก : 1 ) กรมศุลกากร โครงการพัฒนาส าคัญ : 1 ) ระบบ National Single Window (NSW) การยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคธุรกิจ ใน ด้าน ต่างๆ ตั้งแต่การพัฒนาและเพิ่มประสิทธิภาพ ของ ภาค การเกษตร การยกระดับประสบการณ์ดิจิทัลของ นักท่องเที่ยว การอ านวยความสะดวกแก่นักลงทุน การเพิ่ม ศักยภาพแก่ผู้ประกอบการส่งออก น าเข้า และธุรกิจขนาดกลาง และขนาดย่อม การ ยกระดับประสิทธิภาพกระบวนการทางภาษี ของภาครัฐ การบูร ณาการข้อมูลและบริการด้านการขนส่ง ตลอดจนการ พัฒนาระบบบริการอัจฉริยะในด้านสาธารณูปโภค ซึ่งทั้งหมดนี้ เพื่อการมุ่งไปสู่การเติบโตของเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน ความท้าทาย o ความท้าทายในการบูรณาการข้อมูลและบริการระหว่าง หน่วยงานเพื่ออ านวยความสะดวกให้แก่ผู้รับบริการ o ความซ้ าซ้อนที่เกิดขึ้นของการด าเนินการของหน่วยงานต่างๆ o การเลือกน าเทคโนโลยีดิจิทัลที่เหมาะสมมาใช้ปรับปรุง กระบวนการท างานต่างๆ แนวทางการแก้ปัญหา o พัฒนาระบบบูรณาการข้อมูลและบริการด้านธุรกิจ โดยลด ความซ้ าซ้อนหรือกระบวนการที่ล่าช้า ลดการใช้เอกสาร และเพิ่มช่องทางการให้บริการทางดิจิทัล o พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเพื่อรองรับและยกระดับขีด ความสามารถในการแข่งขันของภาคธุรกิจของประเทศ ประโยชน์ที่ได้รับ o เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของผู้ประกอบการและ ของประเทศโดยรวม o เพิ่มประสิทธิภาพการด าเนินการของภาครัฐ หน่วยงานรับผิดชอบหลัก : 1 ) กรมสรรพากร โครงการพัฒนาส าคัญ : 1 ) โครงการพัฒนาระบบบริการจัดท าและน าส่ง ข้อมูลก ากับภาษีอิเล็กทรอนิกส์และใบรับ อิเล็กทรอนิกส์เพื่อสนับสนุนแผนยุทธศาสตร์ การช าระแบบอิเล็กทรอนิกส์แห่งชาติ 2 ) โครงการพัฒนาระบบน าเข้าและคัดแยก ข้อมูลการช าระเงินแบบอิเล็กทรอนิกส์ 3 ) โครงการจัดท าฐานข้อมูลและการ วิเคราะห์ข้อมูลการช าระเงินแบบ อิเล็กทรอนิกส์เพื่อการบริหารการจัดเก็บ ภาษี ( National E - Payment) หน่วยงานรับผิดชอบหลัก : 1 ) ส านักงานปลัดกระทรวงคมนาคม และ หน่วยงานใต้สังกัดกระทรวง 2 ) ส านักงานปลัด กระทรวงมหาดไทย 3 ) กรุงเทพมหานคร 4 ) กองบังคับการต ารวจจราจร โครงการพัฒนาส าคัญ : 1 ) โครงการพัฒนาศูนย์บูรณาการโครงสร้าง พื้นฐานงานทางของประเทศไทย 2 ) ระบบการขนส่งและจราจรอัจฉริยะ (ITS ) 3 ) ศูนย์บูรณาการข้อมูลเดินทาง 4 ) ศูนย์ NMTIC หน่วยงานรับผิดชอบหลัก : 1 ) ส านักงานปลัดกระทรวง มหาดไทย 2 ) หน่วยงานผู้ให้บริการไฟฟ้า ประปา และโทรศัพท์ 3 ) ส านักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ 4 ) กรมการปกครอง 5 ) กรมโยธาธิการและผังเมือง โครงการพัฒนาส าคัญ : 1 ) โครงการน าร่องพัฒนาระบบ Smart Grid 2 ) ระบบ e - Document จัดเก็บเอกสารหลักฐานการขอใช้ไฟ ประปา 3 ) โครงการ บูรณา การและพัฒนาระบบสารสนเทศข้อมูลเพื่อ สนับสนุนการจัดการผลิตและส่งจ่ายน้ า ( QPortal ) 4 ) ระบบบริการการรับค าร้องขอติดตั้งมิเตอร์ ขอขยายเขตระบบไฟฟ้า 5 ) โครงการศูนย์บริการข้อมูลภูมิสารสนเทศ ( 3 D - GISC) สามมิติกลาง 6 ) โครงการการบริการ ณ จุดเดียว ( One Stop Service) 7 ) โครงการพัฒนาระบบ Smart Meter

หน้า 54

53 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th 3.3.3 ยุทธศาสตร์ที่ 3 : การยกระดับความมั่นคงและเพิ่มความปลอดภัยของประชาชน ภายใต้ยุทธศาสตร์ที่ 3 มีเป้าหมายหลัก คือ การเสริมสร้างความแข็งแกร่งในการรักษา ความปลอดภัยจากทั้ง ภัยภายในประเทศ ภัยภายนอกประเทศ และภัยธรรมชาติ โดยเปลี่ยนจาก การแก้ไขสถานการณ์มาเป็นการป้องกันก่อนเกิดเหตุมากขึ้น รวมถึงการแก้ไขสถานการณ์ในภาวะวิกฤต ให้สามารถให้ความช่วยเหลือแก่ผู้ประสบภัยและฟื้นฟูพื้นที่ประสบภัยให้กลับคืนสู่ภาวะปกติอย่าง มีประสิทธิภาพ ภายในระยะเวลาโดยเร็วที่สุด ซึ่งจะต้องอาศัยการพัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ ภาครัฐในการด าเนินการให้บรรลุเป้าหมายดังกล่าว โดยการพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐไทยภายใต้ยุทธศาสตร์นี้ ประกอบด้วย 1) การรักษาความปลอดภัยสาธารณะในเชิงรุกโดยใช้เครื่องมือวิเคราะห์ข้อ มูลเชิงลึก 2) การประเมินความเสี่ยงผู้โดยสารข้ามแดนล่วงหน้าและพิสูจน์ตัวตนผ่านช่องทางอัตโนมัติ 3) การบูรณาการข้อมูลเพื่อป้องกันภัยธรรมชาติ 4) การบูรณาการข้อมูลระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อบริหารจัดการในภาวะวิกฤต

หน้า 55

54 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 23 ยุทธศาสตร์ที่ 3: การยกระดับความมั่นคงและเพิ่มความปลอดภัยของประชาชน ยุทธศาสตร์ที่ 3 : การยกระดับความมั่นคงและ เพิ่มความปลอดภัยของประชาชน ความปลอดภัยสาธารณะ การป องกันภัยธรรมชาติ การบริหารจัดการชายแดน การจัดการในภาวะวิก ต หน่วยงานรับผิดชอบหลัก : 1 ) ส านักงานต ารวจแห่งชาติ โครงการพัฒนาส าคัญ : 1 ) โครงการจัดหาพร้อมติดตั้งระบบงานด้านเทคโนโลยี สารสนเทศเพื่อบูรณาการการรักษาความปลอดภัยให้กับ ชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนและนักท่องเที่ยว ( ภูเก็ต เมืองแห่งสันติสุข ) 2 ) โครงการพัฒนาการเชื่อมต่อระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์ ภายในรถสายตรวจ หน่วยงานรับผิดชอบหลัก : 1 ) ส านักงานตรวจคนเข้าเมือง โครงการพัฒนาส าคัญ : 1 ) ระบบคัดกรองตรวจสอบผู้โดยสารล่วงหน้า ( Advance Passenger Processing System: APPS) 2 ) ระบบพิสูจน์ตัวตนทางชีวภาพ ( Automated Gate Expansion) หน่วยงานรับผิดชอบหลัก : 1 ) กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย โครงการพัฒนาส าคัญ : 1 ) ระบบสนับสนุนการใช้ข้อมูลสารสนเทศระบบข้อมูล สาธารณภัยแห่งชาติ เพื่อการบริหารจัดการภัยพิบัติด้าน น้ าในระดับพื้นที่ 2 ) ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการสิ่งของส ารองจ่าย ( E - Stock) หน่วยงานรับผิดชอบหลัก : 1 ) กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย โครงการพัฒนาส าคัญ : 1 ) ระบบรายงานสาธารณภัยผ่าน Mobile Application “ DPM Reporter ” 2 ) ระบบแจ้งเตือนการปฏิบัติการกู้ภัย ( Rescue Alerts) การเสริมสร้างความแข็งแกร่งในการรักษาความปลอดภัยจาก ทั้งภัยภายในประเทศ ภัยภายนอกประเทศ และภัยธรรมชาติ โดยเปลี่ยนจากการแก้ไขสถานการณ์มาเป็นการป้องกันก่อน เกิดเหตุมากขึ้น รวมถึงการแก้ไขสถานการณ์ในภาวะวิกฤต ให้สามารถให้ความช่วยเหลือแก่ผู้ประสบภัยและ ฟื้นฟูพื้นที่ ประสบภัยให้กลับคืนสู่ภาวะปกติอย่างมีประสิทธิภาพภายใน ระยะเวลาโดยเร็วที่สุด ซึ่งจะต้องอาศัยการพัฒนาระบบ เทคโนโลยีสารสนเทศภาครัฐในการด าเนินการให้บรรลุ เป้าหมายดังกล่าว ความท้าทาย o ความท้าทายในการจัดสรรงบประมาณเพื่อให้เกิดความ ทั่วถึงส าหรับการรักษาความมั่นคงและปลอดภัยโดยรัฐ o การพัฒนาระบบบูรณาข้อมูลระหว่างหน่วยงาน เพื่อ ประเมินความเสี่ยง จัดล าดับความส าคัญ ป้องกันและ คาดการณ์เหตุหรือภาวะวิกฤตล่วงหน้า แนวทางการแก้ปัญหา o เพิ่มงบประมาณในการลงทุนจัดท าระบบด้านความมั่นคง และความปลอดภัยของประชาชนและประเทศ o บูรณาการข้อมูลและบริการระหว่างหน่วยงาน โดยอาศัย ระบบ ICT เข้ามาเป็นเครื่องมือในการเพิ่มประสิทธิภาพ การจัดการข้อมูล การลดความซ้ าซ้อนของกระบวนการ ท างาน ตลอดจนการบริหารจัดการในภาวะวิกฤต ประโยชน์ที่ได้รับ o ลดความเสี่ยง และลดผลกระทบต่อประชาชนและประเทศ เมื่อเกิดภัยธรรมชาติหรือภาวะวิกฤต o เพิ่มประสิทธิภาพการด าเนินงานของภาครัฐ

หน้า 56

55 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th 3.3.4 ยุทธศาสตร์ที่ 4 : การยกระดับประสิทธิภาพภาครัฐ ภายใต้ยุทธศาสตร์ที่ 4 มีเป้าหมายหลัก คือ การบูรณาการและยกระดับประสิทธิภาพ การด าเนินงานภาครัฐ ผ่านการเชื่อมโยงระบบจากหลายหน่วยงาน เพื่อเพิ่มขีดความสามารถเชิงดิจิทัล ภาครัฐในการบริหารจัดการ ด้านการเงินและการใช้จ่าย ด้านการจัดซื้อจัดจ้าง ด้านการบริหารสินทรัพย์ และด้านทรัพยากรมนุษย์และการจ่ายเงินเดือน เพื่อยกระดับการด าเนินงานภาครัฐ ใ ห้สะดวก รวดเร็ว มีความโปร่งใส และเป็นการสนับสนุนการพัฒนาสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัลโดยสมบูรณ์ โดยการพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐไทยภายใต้ยุทธศาสตร์นี้ ประกอบด้วย 1) การ บริหารการเงินและการใช้จ่ายภาครัฐผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์แบบรวมศูนย์ เพื่อประสิทธิภาพ โปร่งใส และเกิดประโยชน์สูงสุด 2) การ จัดซื้อจัดจ้างแบบอิเล็กทรอนิกส์ทุกขั้นตอน เพื่อความโปร่งใส มีประสิทธิภาพ สะดวก และทั่วถึงอย่างเท่าเทียม 3) การ บริหารสินทรัพย์กลางผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อความมีประสิทธิภาพ โปร่งใส และให้เกิดประโยชน์สูงสุด 4) การ พัฒนาระบบสารสนเท ศทรัพยากรบุคคลที่เชื่อมโยงและได้มาตรฐาน

หน้า 57

56 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 24 ยุทธศาสตร์ที่ 4: การยกระดับประสิทธิภาพภาครัฐ

หน้า 58

57 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th 3.3.5 ยุทธศาสตร์ที่ 5 : การบูรณาการและยกระดับโครงสร้างพื้นฐานรัฐบาลดิจิทัล ภายใต้ยุทธศาสตร์ที่ 5 มีเป้าหมายหลัก คือ การบูรณาการการให้บริการภาครัฐผ่าน การเชื่อมโยงระบบจากหลายหน่วยงาน และการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานการให้บริการอิเล็กทรอนิกส์ ของภาครัฐ ควบคู่ไปกับการยกระดับขีดความสามารถและทักษะเชิงดิจิทัลให้กับเจ้าหน้าที่ภาครัฐ ทุกระดับและทุกหน่วยงาน เพื่อเป็นรากฐานของการพัฒนาหน่วยงานภาครัฐให้มุ่งสู่การเป็นรัฐบาล ดิจิทัล โดยสมบูรณ์ โดยการพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐไทยภายใต้ยุทธศาสตร์นี้ ประกอบด้วย 1) การบูรณา การข้อมูลภาครัฐผ่านระบบเชื่อมโยงข้อมูลกลาง 2) การ ยืนยันตัวตนโดยใช้ Smart Card หรือผ่านบัญชีผู้ ใช้อิเล็กทรอนิกส์กลาง 3) การให้ทุกข้อมูลงานบริการผ่านจุดเดียวโดยมีผู้รับบริการเป็นศูนย์กลาง 4) การแก้ไขเรื่องร้องเรียนและการเข้าถึงความต้องการในเชิงรุก 5) การ เพิ่มประสิทธิภาพการท างานของหน่วยงานรัฐด้วยการสนับสนุนการท างานบน โครงสร้างพื้นฐานกลาง 6) การ เพิ่มทักษะความเชี่ยวชาญเชิงดิจิทัลแก่บุคลากรภาครัฐ

หน้า 59

58 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 25 ยุทธศาสตร์ที่ 5: การบูรณาการและยกระดับโครงสร้างพื้นฐานรัฐบาลดิจิทัล

หน้า 60

59 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th บทที่ 4 ยุทธศาสตร์ที่ 1: การยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน ยุทธศาสตร์ที่ 1 ของ (ร่าง) แผ นพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย พ.ศ. 2560 - 2564 คือการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน ทั้งนี้ เพื่อบรรลุจุดมุ่งหมายของยุทธศาสตร์ดังกล่าว กา รด าเนินการภายใต้ยุทธศาสตร์นี้ ประกอบด้วยการยกระดับขีดความสามารถเชิงดิจิทัลของภาครัฐไทย ใน 4 ด้าน ได้แก่ ( 1 ) สวัสดิการประชาชน ( 2 ) การเพิ่มประสิทธิภาพแรงงาน ( 3 ) การศึกษา และ ( 4 ) การสาธารณสุข โดยสรุปแผนการด าเนิ นการภายใต้ยุทธศาสตร์นี้ได้ดัง ภาพที่ 2 6 ทั้งนี้ เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน ความท้าทายส าคัญอยู่ที่การสร้างความมั่นใจ ให้กับประชาชนว่าประชาชนทุกคนจะได้รับบริการและความช่วยเหลือจากภาครัฐอย่างทั่วถึงและ เท่าเทียม และการเลือกน าเอาเทคโนโลยีที่เห มาะสมมาปรับใช้กับการให้ความ ช่วยเหลือหรือยกระดับ คุณภาพชีวิตข องประชาชน นอกจากนี้ ในการด าเนินการต่างๆ ภายใต้ยุทธศาสตร์นี้ อาจเผชิญกับ อุปสรรคจากความซับซ้อนในการเชื่อมโยงและแลกเปลี่ยนข้อมูล รวมถึงระบบบริการที่จะช่วยยกระดับ คุณภาพชีวิตให้กับประชาชนทุกภาคส่วนระหว่างระบบ หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ส าหรับแนวทางการแก้ไขในภาพรวม ได้แก่ การพัฒนาระบบเชื่อมโยงข้อมูลและบริการกลาง ระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในแต่ละด้าน (ด้านสวัสดิการประชาชน ด้านประสิทธิภาพแรงงาน ด้านการศึกษา และด้านการสาธารณสุข) การสร้างความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน และการน าเทคโนโลยี ดิจิทัลมาใช้ประโยชน์เพื่อการให้บริการแ ก่ผู้รับบริการทุกฝ่าย ซึ่งจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการท างานของ ภาครัฐ ควบคู่กับส่งเสริมการเข้าถึงในบริการภาครัฐของผู้รับบริการ (ภาคประชาชน) อันจะเป็น การยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน ในขณะเดียวกัน การบูรณาการการท างานของภาครัฐ โดยสมบูรณ์ ยังช่วยท าให้หน่วยงานภาครั ฐต่างๆ สามารถวางแผนบริหารจัดการได้ดียิ่งขึ้น โดยเฉพาะ การ พัฒนาหรือน าเอาเทคโนโลยีดิจิทัลมาปรับใช้ในการบริหารจัดการและการให้บริการเพื่อตอบสนอง ความต้องการของประชาชน

หน้า 61

60 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 26 แผนการด าเนินการภายใต้ยุทธศาสตร์ที่ 1 ขีดความสามารถ 2560 2561 2562 2563 2564 หน่วยงานผู้รับผิดชอบหลัก สวัสดิการประชาชน 1 ) กรมบัญชีกลาง 2 ) ส านักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ 3 ) กรมการปกครอง 1 ) ธนาคารแห่งประเทศไทย 2 ) สมาคมธนาคารไทย การเพิ่มประสิทธิภาพ แรงงาน 1 ) ส านักงานปลัดกระทรวงแรงงาน 1 ) กรมการจัดหางาน 2 ) กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน การศ กษา 1 ) ส านักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ 2 ) กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย 1 ) ส านักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ 2 ) ส านักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย 1 ) ส านักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ 2 ) สถาบันศึกษา และมหาวิทยาลัย 3 ) ส านักงานปลัดกระทรวงแรงงาน 1 ) ส านักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ โครงการบูรณาการ สวัสดิการสังคม โครงการระบบพร้อมเพย์ ( PromptPay ) ศูนย์ข้อมูลแรงงานแห่งชาติ โครงการพัฒนาระบบฐานข้อมูลจัดเก็บทะเบียนประวัติผู้เรียนและบุคลากรในสังกัด โครงการพัฒนาระบบติดตามเด็กออกกลางคันให้ได้รับการศ กษาภาคบังคับ โครงการบูรณาการเชื่อมโยงการใช้ประโยชน์ข้อมูลระหว่างหน่วยงาน โครงการศูนย์กลางการให้บริการและฐานองค์ความรู้ สื่อการเรียนรู้ และหลักสูตรการศ กษา ( e - Education Hub) โครงการก้าวสู่งานที่ดีคนมีคุณภาพ (Smart Jobs Smart Worker)

หน้า 62

61 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 26 แผนการด าเนินการภายใต้ยุทธศาสตร์ที่ 1 (ต่อ) ขีดความสามารถ 2560 2561 2562 2563 2564 หน่วยงานผู้รับผิดชอบหลัก สาธารณสุข 1 ) ส านักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข 2 ) หน่วยงานสังกัดกระทรวงสาธารณสุข อาทิ ส านักงานหลักประกัน สุขภาพแห่งชาติ สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข ศูนย์ข้อมูลข่าวสาร เวชภัณฑ์ เป็นต้น 1 ) ส านักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข 2 ) กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ 3 ) ส านักงานคณะกรรมการอาหารและยา 4 ) หน่วยงาน องค์กรด้านสาธารณสุข อาทิ แพทยสภา คณะกรรมการ คุ้มครองผู้บริโภค สมาคมต่างๆ เป็นต้น 5 ) ส านักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ 6 ) ส านักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ 1 ) ส านักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข 2 ) หน่วยงานผู้ให้บริการด้านสาธารณสุขในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ เช่น มหาวิทยาลัย และโรงพยาบาลในสังกัด 3 ) สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข 1 ) ส านักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข 2 ) กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย 3 ) กรุงเทพมหานคร 1 ) ส านักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข 2 ) กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ 1 ) ส านักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข 2 ) กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ 3 ) ส านักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ 4 ) กรมวิทยาศาสตร์ และบริการ ส านักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และ เทคโนโลยีแห่งชาติ กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 5 ) ส านักงานปลัด กระทรวงศึกษาธิการ โครงการจัดท าระบบฐานข้อมูล สุขภาพประชาชน ( Personal Health Record) ระบบข้อมูลข่าวสารเทคโนโลยีสุขภาพแห่งชาติ ( NHIS) ระบบบริหารจัดการคลังยาและเวชภัณ ์ โครงการแลกเปลี่ยนข้อมูลสุขภาพระหว่างหน่วยงาน ( Health Information Exchange: HIE) บูรณาการเชื่อมโยงคลังข้อมูลการบริการสุขภาพตามมาตรฐานการแลกเปลี่ยนข้อมูลสุขภาพ บ่มเพาะความรู้ ขั้นพื้นฐานด้าน สุขภาพให้แก่ ประชาชน

หน้า 63

62 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐ ด้านสวัสดิการประชาชน การบูรณาการข้อมูลประชาชนจากทุกหน่วยงาน เพื่อให้สามารถก าหนดสิทธิรายบุคคลได้ อย่างถูกต้องครบถ้วน ( One Citizen One Social Record) และสามารถให้บริการเชิงรุก เช่น ลงทะเบียนผู้รับสิทธิโดยอัตโนมัติ หรือลงทะเบียนผ่านเจ้าหน้าที่ภาคสนามที่มีระบบลงทะเบียนเคลื่อนที่ (Mobile Registration) โดยประชาชนสามารถรับ ความช่วยเหลือจากโครงการต่างๆ ผ่านบัตร ในลักษณะ บัตรเดบิตที่มีการเชื่อมโยงข้อมูลกับภาครัฐ ส่งผลให้ภาครัฐสามารถเก็บและวิเคราะห์ข้อมูล รายบุคคลได้อย่างมีประสิทธิภาพ

หน้า 64

63 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th 4.1 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านสวัสดิการประชาชน ปัจจุบัน ภาครัฐได้มีการให้ความช่วย เหลือประชาชนเป็นจ านวนมากตลอดช่วงชีวิต ทั้งในรูปแบบเงินช่วยเหลือชนิดต่างๆ ตั้งแต่เงินช่วยเหลือเด็กยากจน เงินช่วยเหลือผู้ว่างงาน เบี้ยยังชีพ คนพิการ ฯลฯ รวมถึงการช่วยเหลือด้านการศึกษา ด้านสุขภาพสาธารณสุข ตลอดจนถึงด้านที่พักอาศัย เพื่อให้ประชาชนและผู้ด้อยโอกา สทุกคนมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นและสามารถเติบโตในสังคมได้อย่างมี ประสิทธิภาพ โดยอุปสรรคและความท้าทายที่ภาครัฐต้องประสบในประเด็นต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับ ด้าน สวัสดิการประชาชน เป็นดังแสดงใน ภาพที่ 27 และมีรายละเอียดดังนี้  ข้อมูลการให้ความช่วยเหลือของภาครัฐกระจัดกระจายอยู่หลายแห่ง ส่งผลให้ ผู้ที่ต้องการความช่วยเหลือในหลายๆ ด้านเข้าถึงข้อมูลได้อย่างยากล าบาก เนื่องจากต้อง ท าการติดต่อหน่วยงานต่างๆ เพื่อขอข้อมูลความช่วยเหลือ โดยไม่สามารถค้นหาข้อมูลได้ จากจุดเดียว  ผู้รับบริการเสียสิ ทธิในการรับความช่วยเหลือต่างๆ จากภาครัฐเนื่องจากไม่ทราบข้อมูล ด้วยเหตุที่ผู้คนเหล่านี้มีอุปสรรคทางภูมิศาสตร์ ทางภาษา หรือทางการเข้าถึงข้อมูลทั่วไป  ผู้รับบริการต้องเดินทางไปติดต่อหลายหน่วยงานเพื่อท าการรับสิทธิต่างๆ ด้วยตัวเอง เนื่องจากต้องมีการตรวจสอบเพื่อ ยืนยันสิทธิและคุณสมบัติในการได้รับสิทธิ ในขณะที่ยัง ไม่มีการบูรณาการงานบริการและข้อมูลรายบุคคลแบบครบวงจร ท าให้การตรวจสอบ สิทธิมีความซับซ้อนและยุ่งยาก  ประชาชนอาจน าเงินช่วยเหลือที่ได้รับไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ เนื่องในปัจจุบันการให้เงิน ช่วยเหลือยังอยู่ในรูปแบบขอ งเงินสด ท าให้ภาครัฐไม่สามารถตรวจสอบได้ว่าผู้ขอรับเงิน ช่วยเหลือได้น าเงินที่ได้รับไปใช้ตามวัตถุประสงค์หรือไม่  การติดตามและประเมินประสิทธิผลของโครงการสามารถท าได้ยาก เนื่องจาก ไม่มีกลไกในการติดตามหรือประเมินผล ท าให้ภาครัฐไม่สามารถที่จะควบคุมการใช้สิทธิ รายบุค คลได้อย่างทั่วถึง

หน้า 65

64 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 27 อุปสรรค และความท้าทายในการขับเคลื่อนรัฐบาลดิจิทัลด้านสวัสดิการประชาชน ที่มา : ปรับปรุงจากเอกสารประมวลสถิติด้านสังคมประจ าปี 2556 โดยศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร กระทรวงการพัฒนาสังคม และความมั่นคงของมนุษย์ และส านักงานปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ส าหรับ การแก้ไขต่ออุปสรรคและความท้าทายด้านสวัสดิการประชาชน หน่วยงาน รับผิดชอบ หลัก ได้แก่ ส านักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบ ราชการ (ก.พ.ร.) กรมบัญชีกลาง กรมการปกครอง รวมถึง ธนาคารแห่งประเทศไทย และสมาคมธนาคารไทย  ส านักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.) – เป็นหน่วยงานหลักในการ ผลักดัน ส่งเสริม และวางแผนการ พัฒนาระบบราชการของประเทศ เพื่อให้ส่วนราชการและหน่วยงานอื่น ของรัฐมีการด าเนินงาน อย่างมีประสิทธิภาพ และ ประ สิทธิผล และตอบสนองต่อนโยบายของรัฐบาล โดยการปรับปรุงระบบราชการและงานของรัฐที่มีอยู่เดิม รวมถึงโครงสร้างระบบราชการ ระบบ งบประมาณ ระบบบุคลากร มาตรฐานทางคุณธรรมและจริยธรรม และวิธีปฏิบัติราชการอื่น ให้ดียิ่งขึ้น  กรมบัญชีกลาง – เป็นหน่วยงานที่ควบคุมดูแลการใช้จ่ายเงินของแผ่นดิน และของหน่วยงาน ภาครัฐต่างๆ ให้เป็นไปโดยถูกต้อง มีวินัย คุ้มค่า โปร่งใส และสามารถตรวจสอบได้ โดยการวาง กรอบหลักเกณฑ์กลางให้หน่วยงานภาครัฐถือปฏิบัติ การให้บริการค าแนะน าปรึกษา ด้านการเงินการคลัง การบัญชี การตรวจ สอบภายใน การบริหารเงินนอกงบประมาณ และ การพัสดุภาครัฐ การด าเนินการเกี่ยวกับการบริหารเงินคงคลังให้มีการใช้จ่ายอย่างเพียงพอ และ การเสนอข้อมูลในเชิงนโยบายการคลังแก่ฝ่ายบริหาร  กรมการปกครอง – เป็นหน่วยงานใต้สังกัดกระทรวงมหาดไทย มีอ านาจหน้าที่บังคับใช้ กฎหมายและตรว จสอบถ่วงดุลในด้านการรักษาความสงบเรียบร้อยและความมั่นคง ภายในประเทศ ขณะเดียวกัน กรมการปกครองยังมีบทบาทในการบริการประชาชนด้านงาน ทะเบียนราษฎร (บัตรประจ าตัวประชาชน) โดยเฉพาะการจัดท าฐานข้อมูลกลาง (ฐานข้อมูล ติดตามและประเมินประสิทธิผล ของโครงการได้ยาก ประชาชนอาจน าเงินช่วยเหลือ ไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ ผู้รับบริการเสียสิทธิ ในการรับ ความช่วยเหลือต่าง จากภาครัฐ เนื่องจากไม่ทราบข้อมูล 2 4 5 5 ความท้าทายหลักของการให้ความช่วยเหลือภาครัฐ ข้อมูลการให้ความช่วยเหลือของ ภาครัฐกระจัดกระจาย อยู่ หลายแห่ง ต้องติดต่อหลายหน่วยงานด้วย ตนเองเพื่อรับสวัสดิการ 3 1

หน้า 66

65 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ทะเบียนราษฎร) เพื่อสนับสนุนการบูรณาการด้านข้อมูลและการน า ข้อมูลไปใช้ประโยชน์ของ หน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชน นอกจากนี้ หน่วยงานดังกล่าว ยัง มีส่วนในการสนับสนุน การบูรณาการการบริหารราชการด้านการปกครองส่วนภูมิภาค และส่วนท้องถิ่น อีกด้วย  ธนาคารแห่งประเทศไทย และสมาคมธนาคารไทย – เป็นหน่วยงานซึ่งเกิดจาก การ ร วมตัวกัน ของธนาคารพา ณิชย์ในประเทศไทย เพื่อประสานงานระหว่าง ภาครัฐบาล และองค์กรเศรษฐกิจ หลักของภาคเอกชน ในการพัฒนาเศรษฐกิจการเงินของประเทศ เช่นเดียวกับการด าเนินการ ตามนโยบายของภาครัฐ นอกจากนี้ ธนาคารพาณิชย์ สถาบันการเงิน ของรัฐ บริษัท เนชั่นเนลไอทีเอ็มเอ็กซ์ จ ากัด ผู้ให้บริการที่มิใช่สถาบันการเงิน ( Non - bank) รวมถึง หน่วยงานที่เป็นเจ้าของสวัสดิการต่าง ๆ เช่น กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ เป็นต้น ยังเป็นกลุ่มหน่วยงานที่เป็นผู้สนับสนุนการพัฒนา รัฐบาลดิจิทัลในด้านดังกล่าว เช่นกัน ภาพที่ 28 หน่วยงานผู้เกี่ยวข้องและผู้รับบริการจากดิจิทัลภาครัฐด้านสวัสดิการประชาชน ทั้งนี้ จากการศึกษาการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลด้านสวัสดิการประชาชนของประเทศผู้น าของโลก ในการพัฒนาด้านดังกล่าว พบว่า หลายประเทศมีการพัฒนาจากการให้บริการผ่านช่องทางกาย ภาพ ที่ หน่วยงาน ผู้ใ ห้บริการ ( Conventional Social Service) ไปสู่ระดับระบบการให้บริการสังคมครบวงจร ( One - stop Social Service) และระบบการให้บริการสังคมแบบบูรณาการในเชิงรุก ( Integrated and Proactive Social Service) ดัง ภาพที่ 2 9 โดยมีรายละเอียดดังนี้ กลุ่มผู้รับ บริการส าคัญ กลุ่มผู้รับ บริการอื่น หน่วยงานหลัก หน่วยงานสนับสนุน บริการด้านสวัสดิการประชาชน ในปัจจุบัน เงินช่วยเหลือเด็กยากจน เบี้ยยังชีพผู้ป่วยเอดส์ เงินช่วยเหลือผู้ว่างงาน เบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ เบี้ยยังชีพคนพิการ การช่วยเหลือด้านการศ กษา การช่วยเหลือด้านที่พักอาศัย ประกันสุขภาพ เจ้าหน้าที่ภาครัฐ ประชาชน ผู้บริหารภาครัฐ ส านักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ ( ก . พ . ร .) กรมบัญชีกลาง กรมการปกครอง ธนาคารพาณิชย์ สถาบันการเงิน ของรัฐ และบริษัท เนชั่นเนล ไอที เอ็มเอ็ก ์ จ ากัด ธนาคารแห่งประเทศไทย และสมาคมธนาคารไทย ผู้ให้บริการที่มิใช่สถาบันการเงิน ( Non - bank) หน่วยงานที่เป นเจ้าของสวัสดิการต่าง เช่น กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ เป นต้น

หน้า 67

66 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th 1) กลุ่มประเทศที่พัฒนาไปสู่ระบบการให้บริการสังคมครบวงจร ได้แก่ นอร์เวย์ ไอร์แลนด์ และเม็กซิโก  ระบบ Labou r and Welfare Service ของประเทศนอร์เวย์ – รัฐบาลนอร์เวย์มีการจัดท า ระบบบูรณาการข้อมูลจากงานบริการด้านการพัฒนาสังคมและด้านแรงงาน ( Labo u r and Welfare Service Data Integration) เพื่ออ านวยความสะดวกแก่แรงงานให้สามารถเข้าถึง สิทธิประโยชน์ต่างๆ ที่มีอยู่ทั้งหมดผ่านจุดเดียว ( One - stop center) ซึ่ง คือ ระบบ Labour and Welfare Service  ระบบศูนย์กลาง Intero ของประเทศไอร์แลนด์ – ประชาชนชาวไอร์แลนด์นั้นส ามารถขอรับ การช่วยเหลือด้านการเงินจากรัฐบาล โดยรัฐบาลไอร์แลนด์อาศัยระบบการโอนเงินทาง อิเล็กทรอนิกส์เป็นเครื่องมือสนับสนุนการด าเนินงาน ( Electronic Fund Transfer) ซึ่งมี ลักษณะการบริการผ่านจุดเดียว หรือ One - stop Financial Welfare Services  เว็บไ ต์ Gob.mx ของประเทศเม็ก ิโก – รัฐบาลเม็กซิโกได้จัดท าระบบการให้บริการ ด้านสวัสดิการประชาชนในรูปแบบออนไลน์ขึ้น (เว็บไซต์กลางของรัฐ ซึ่งมีการแยกการให้บริการ ตามหน่วยงานที่รับผิดชอบ) โดยให้ประชาชนสามารถสืบค้นและลงทะเบียนรับสิทธิประโยชน์ต่างๆ ที่รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยว ข้องมอบให้ 2) กลุ่มประเทศที่พัฒนาไปสู่ระบบการให้บริการสังคมแบบบูรณาการในเชิงรุก ได้แก่ สหรัฐอเมริกา และบราซิล  โครงการ SNAP ( Supplemental Nutrition Assistance Program ) ของประเทศ สหรัฐอเมริกา – โครงการดังกล่าวเป็นโครงการการด าเนินงานเชิงรุกของรัฐบาลกลาง สหรัฐอเม ริกา โดยการจัดให้มีเจ้าหน้าที่ภาคสนามให้ความช่วยเหลือและให้ค าปรึกษาเกี่ยวกับ ข้อมูล และสิทธิประโยชน์ต่างๆ ที่ประชาชนควรได้รับ ( Proactive Eligibility Verification) ซึ่งการด าเนินการดังกล่าวช่วยเพิ่มการเข้าถึงแก่ประชาชน ควบคู่ไปกับการสร้าง ความตระหนัก ถึงสวัสดิ การประชาชนที่ภาคประชาชนควรได้รับ  โครงการ NYC Access ของประเทศสหรัฐอเมริกา – เป็นการด าเนินงานบูรณาการข้อมูล จาก 35 หน่วย งานบริการสังคม ในสหรัฐอเมริกา และรวมข้อมูลดังกล่าว ไว้ในฐานข้อมูลกลาง เพื่อการ วิเคราะห์ อันจะช่วยสนับสนุนภาครัฐในการ ก าหนดสิทธิ์ และจัดเก็บข้ อมูลสิทธิ์ รายบุคคล นอกจากนี้ ประชาชน ที่ต้องการทราบถึงสิทธิ์ต่างๆ ก็ สามารถ เข้าไป ตรวจสอบได้ ตนเอง ( One Citizen One Social Record)  โ ค ร ง ก า ร Bolsa Familia and Bahia Citizen Assistance Service Centers (SAC) ของประเทศบรา ลิ – รัฐบาลบราซิลได้มีการด าเนินการให้ความช่วยเหลือแก่ประชาชน ผ่านบัตร Bolsa Familia เช่น ให้เงินช่วยเหลือเมื่อบุตรเข้าเรียนในโรงเรียนรัฐและ จบ การศึกษาระดับมัธยม ให้เงินช่วยเหลือเมื่อแม่เข้ารับการอบรบเกี่ยวกับการเลี้ยงดูเด็กแรกเกิด และรับแจกนมและสารอาหารไปให้บุต ร ฯลฯ ทั้งนี้ รัฐบาลบราซิลได้มีการบูรณาการข้อมูล จาก 29 หน่วยงานที่เกี่ยวกับความช่วยเหลือทั้งหมด ( SAC) และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องยังได้

หน้า 68

67 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ให้บริการค าปรึกษาและความช่วยเหลือแก่ประชาชน ผ่านศูนย์บริการเคลื่อนที่โดยใช้ รถบรรทุก ‘ Mobile SAC’ เข้าไปยังพื้นที่ต่างๆ ของปร ะเทศ โดยเฉพาะในพื้นที่ห่างไกล ภาพที่ 2 9 ประเทศผู้น าด้านการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลภาครัฐด้านสวัสดิการประชาชน ด้วยเหตุนี้ การ น าเทคโนโลยีมาใช้เพื่อตอบโจทย์ความท้าทายต่างๆ ทั้งด้านการอ านวย ความสะดวกในการเข้าถึงงานบริการให้เป็นไปอย่างทั่วถึง จึง เป็นปัจจัยส าคัญในการ ยกระดับ ประสิทธิภาพงานบริการ โดย ภาพที่ 30 แสดงกรอบแนวคิดที่เหมาะสมเพื่อพัฒนาสู่รัฐบาลดิจิทัล ด้าน สวัสดิการป ระชาชน ซึ่ง มีเป้าประสงค์หลัก คือ การพัฒนาระบบการให้บริการสังคมแบบบูรณาการ ในเชิงรุก เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการให้ความช่วยเหลือและติดตามผล โดย จากกรอบแนวคิดข้างต้น สามารถแบ่งกรอบการพัฒนาออกเป็น 3 ระดับ อันได้แก่ ระดับ การพัฒนาที่ 1: การให้บริการผ่านช่องทางกาย ภาพที่ หน่วยงานผู้ให้บริการ ระดับการพัฒนาที่ 2: ระบบ การให้บริการสังคมครบวงจร และ ระดับการพัฒนาที่ 3: ระบบการให้บริการสังคมแบบบูรณาการ ในเชิงรุก 1) ระดับการพัฒนาที่ 1: การให้บริการผ่านช่องทางกายภาพที่หน่วยงานผู้ให้บริการ ในระดับแรกสุดของการพัฒนาเพื่อมุ่งสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัลด้านสวัสดิการประชาชน ประชาชนยังคงต้องเดินทางไปที่ศูนย์บริการของหน่วยงานภาครัฐที่รับผิดชอบ เพื่อค้นหาข้อมูลและ ขอรับความช่วยเหลือหรือสิทธิประโยชน์ต่างๆ โดยในบางครั้ง ความช่วยเหลือจากหน่วยงานรัฐอาจอยู่ใน

หน้า 69

68 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th รูปแบบของเงินสด ซึ่งส่งผลท าให้หน่วยงานภาครัฐดังกล่าวที่ได้ให้ความช่วยเหลือแก่ ประชาชน ยากต่อ การติดตามและตรวจสอบการใช้สิทธิของประชาชน เช่นเดียวกับปริมาณงบประมาณที่เบิกจ่ายออกไป 2) ระดับการพัฒนาที่ 2: ระบบการให้บริการสังคมครบวงจร ในระดับการพัฒนาที่สอง ประชาชนส่วนใหญ่สามารถเข้าถึงข้อมูลและความช่วยเหลือ ทุก ประเภท ผ่านทางศูนย์บริการที่มีร ะบบออนไลน์สนับสนุนหรือด้วยตนเองผ่านช่องทางออนไลน์ นอกจากนี้ ประชาชนสามารถรับเงินช่วยเหลือแบบจ่ายตรงเข้าบัญชีธนาคาร ท าให้ภาครัฐสามารถ ติดตามและควบคุมการจ่ายเงินช่วยเหลือได้บางส่วน 3) ระดับการพัฒนาที่ 3: ระบบการให้บริการสังคมแบบบูรณาการในเชิงรุก ส าหรับการพัฒนา ในระดับที่สาม ภาครัฐจะมีการบูรณาการข้อมูลประชาชนจากทุกหน่วยงาน ท าให้สามารถก าหนดสิทธิ์รายบุคคลได้อย่างถูกต้องครบถ้วน ( One Citizen One Social Record) และ สามารถให้บริการเชิงรุก เช่น ลงทะเบียนผู้รับสิทธิโดยอัตโนมัติหรือลงผ่านเจ้าหน้าที่ภาคสนามที่มีระบบ ลงทะเบียน ผ่านโทรศัพท์เคลื่อนที่ ( Mobile Registration ) สามารถได้รับความช่วยเหลือโครงการต่างๆ ผ่านบัตรในลักษณะบัตรเดบิตที่มีการเชื่อมโยงข้อมูลกับภาครัฐ ซึ่งท าให้สามารถเก็บและวิเคราะห์ข้อมูล รายบุคคลได้อย่างมีประสิทธิภาพ

หน้า 70

69 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 30 กรอบแนวคิดที่เหมาะสมเพื่อพัฒนาสู่รัฐบาลดิจิทัลด้านสวัสดิการประชาชน การก าหนดสิทธิ การเข้าถ งข้อมูลและ คุณสมบัติการใช้สิทธิ การลงทะเบียน การรับสิทธิ และใช้สิทธิ การวัดผล ตรวจสอบสิทธิ  มีฐานข้อมูลเพื่อ บูรณาการข้อมูลส่วน บุคคลจากทุก หน่วยงานภาครัฐที่ เกี่ยวข้อง เพื่อ ก าหนดสิทธิ์ รายบุคคลได้อย่าง ถูกต้องและครบถ้วน  ระบบสามารถ จ าแนกกลุ่ม ประชาชนตามความ ต้องการเพื่อ วิเคราะห์และ ก าหนดสิทธิ์ที่ควร ได้รับรายบุคคล  มีระบบจัดเก็บข้อมูล สิทธิ์ทุกประเภทที่ ประชาชนได้รับ รายบุคคล  มีระบบแจ้งข้อมูลการ ได้รับสิทธิ์แก่ประชาชน รายบุคคลในเชิงรุก เช่น การส่งจดหมาย SMS หรือ อีเมล  มีระบบให้ประชาชน สามารถตรวจสอบสิทธิ์ ของตนเองได้ผ่าน ช่องทางออนไลน์  มีระบบลงทะเบียนกลางส าหรับ หน่วยงานภาครัฐทั้งหมดที่เกี่ยวข้อง กับการให้ความช่วยเหลือ และมีการ กรอกข้อมูลที่ภาครัฐมีอยู่แล้วอัตโนมัติ เมื่อมีการลงทะเบียน  ระบบสามารถลงทะเบียนเพื่อรับสิทธิ์ ได้โดยอัตโนมัติตามสถานะของ ประชาชน  มีเครื่องมือส าหรับเจ้าหน้าที่ภาคสนาม เพื่อช่วยประชาชนตรวจสอบและ ลงทะเบียนรับสิทธิ์  ประชาชนสามารถลงทะเบียนรับสิทธิ์ ได้ด้วยตนเองผ่านช่องทางออนไลน์  มี Universal Debit Card ซึ่งสามารถระบุ หมายเลข 13 หลักของประชาชนและระบุสิทธิ์ที่ ได้รับทั้งความช่วยเหลือในรูปแบบเงินสดและ รูปแบบอื่นๆ  สามารถใช้ Universal Debit Card เพื่อรับความ ช่วยเหลือในรูปแบบต่างๆ ณ ร้านค้าของผู้ประกอบการ ที่เข้าร่วมโครงการ โดยร้านค้ามีเครื่องอ่านบัตรเพื่อ ตรวจสิทธิ์และบันทึกการใช้สิทธิ์  สามารถใช้ Universal Debit Card เพื่อรับความ ช่วยเหลือในรูปแบบเงินสด ณ ธนาคารหรือ ผู้ประกอบการที่เข้าร่วมโครงการ โดยมีเครื่องอ่าน บัตรเพื่อตรวจสิทธิ์และบันทึกการใช้สิทธิ์  มีระบบจัดเก็บข้อมูลเพื่อบันทึกรายการการใช้ สิทธิ์ ทั้งการใช้สิทธิ์ในรูปแบบเงินสดและรูปแบบ อื่นๆ  ระบบสามารถจัดเก็บ ข้อมูลและจัดท ารายงาน การวิเคราะห์การให้ ความช่วยเหลือและการ ใช้ของผู้รับสิทธิ์ผ่าน Universal Debit Card เพื่อประเมินผลโครงการ และสนับสนุนการจัดท า นโยบายด้านการให้ ความช่วยเหลือของ ภาครัฐ  มีฐานข้อมูล ประชาชนที่ใช้ในการ ก าหนดสิทธิ์ รายบุคคลโดยแยก ตามหน่วยงาน  มีระบบส าหรับเจ้าหน้าที่ ภาครัฐใช้ในการ ตรวจสอบสิทธิ์ทุกชนิด ส าหรับประชาชน รายบุคคล  มีระบบส าหรับเจ้าหน้าที่ภาครัฐใช้ใน การช่วยประชาชนลงทะเบียนเพื่อรับ สิทธิ์ทุกชนิด และเชื่อมโยงกับระบบ อิเล็กทรอนิกส์ของแต่ละหน่วยงาน  มีระบบจัดเก็บข้อมูลบัญชีธนาคารของผู้รับสิทธิ์ ที่ สามารถตรวจสอบยืนยันตัวตนได้  หน่วยงานสามารถให้ความช่วยเหลือโดยการโอน เงินเข้าบัญชีธนาคารของผู้รับสิทธิ์โดยตรง  ระบบสามารถจัดเก็บ ข้อมูลและจัดท ารายงาน การวิเคราะห์การจ่ายเงิน ช่วยเหลือแก่ผู้รับสิทธิ์ได้ บางส่วน  ไม่มีข้อมูลเพียงพอ เพื่อใช้ในการก าหนด สิทธิ์รายบุคคล  ประชาชนต้องติดต่อ หน่วยงานที่ถูกต้องเพื่อ ขอข้อมูลและตรวจสอบ สิทธิ์ผ่านช่องกายภาพ  ประชาชนต้องติดต่อหน่วยงานที่ ถูกต้องเพื่อลงทะเบียนรับสิทธิ์ผ่าน ช่องทางกายภาพ  ประชาชนต้องติดต่อหน่วยงานที่ถูกต้องเพื่อรับ ความช่วยเหลือในรูปแบบเงินสด ( Cash Benefits)  ติดตามและวิเคราะห์ การให้ความช่วยเหลือได้ ยาก เป าประสงค์ : การ พัฒนาระบบ การให้บริการสังคมแบบบูรณาการในเชิงรุก เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการให้ความช่วยเหลือและติดตามผล การให้บริการ ผ่านช่องทางกายภาพที่ หน่วยงานผู้ให้บริการ ระบบการให้บริการ สังคมครบวงจร ระบบการให้บริการ สังคมแบบบูรณาการใน เชิงรุก

หน้า 71

70 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th เพื่อบรรลุเป้าประสงค์ดังกล่าว ในการพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านสวัสดิการ ประชาชน หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องด าเนินงาน / โครงการพัฒนาที่ส าคัญ ( Flagship Projects) ด้วยกัน 2 โครงการ ดังนี้ 1) โครงการ บูรณาการสวัสดิการสังคม โครงการดังกล่าวเป็น การจัดท าระบบฐานข้อมูลกลางที่ท าให้รัฐบาลสามารถจ่ายเงินสวัสดิการ และเงินช่วยเหลือให้แก่ประชาชนผู้มีรายได้น้อย หรือผู้ที่รัฐต้องให้ความช่วยเหลือได้โดยตรง ถูกกลุ่มเป้าหมาย ไม่ซ้ าซ้อน และเกิดประโยชน์สูงสุด รวมทั้งยังสามารถบริหารจัดการและประเมินผล ประสิทธิภาพของเงินช่วยเหลือต่างๆ ได้ดียิ่งขึ้น โดยประชาชนสามารถใช้บัตรอิเล็กทรอนิกส์หรือ บัตรประชาชนเป็นสื่อกลางในการรับเงินช่วยเหลือ และสามารถน าไปใช้จ่ายผ่านร้านค้าที่ ก าหนด หรือ น าไปใช้กับบริการต่างๆ ของภาครัฐ อาทิเช่น ระบบขนส่งสาธารณะ และระบบรักษาพยาบาล โดยหน่วยงานผู้รับผิดชอบการด าเนินงานหลัก ได้แก่ กรมบัญชีกลาง กรมการปกครอ ง ส านักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบ ราชการ รวมถึง หน่วยงานเจ้าของสวัสดิการต่างๆ เช่น กรมส่งเสริม และพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ เป็นต้น ซึ่งคาดหมายว่าจะสามารถด าเนินโครงการดังกล่าวแล้วเสร็จ ภายในปี 2560 โดยจะต้องด าเนินการเชื่อมโยงฐานข้อมูลการให้ความช่วยเหลือจากภาครัฐต่างๆ ให้ครบถ้วน เพื่อให้ฐานข้อมูลกลางสามารถน า ไปใช้ระบุตัวผู้ได้รับความช่วยเหลือจากภาครัฐ และ น าไปใช้ในการบริหารจัดการและประเมินผลประสิทธิภาพของเงินช่วยเหลือต่างๆ 2) โครงการ ระบบพร้อมเพย์ ( PromptPay) โครงการดังกล่าวเป็นการพัฒนา ระบบผูกการจ่ายเงิน และระบบโอนเงินกับบัตรประชาชน Smart Card เพื่ออ านวยความสะดวกแก่ประชาชนที่ลงทะเบียนบัตรเข้ากับระบบพร้อมเพย์ ( PromptPay) นอกจากนี้ ยังจะเป็นอีกช่องทางการสนับสนุนการน าเงินสวัสดิการที่ได้รับไปใช้จ่ายตาม วัตถุประสงค์ของรัฐบาล โดยหน่วยงานผู้รับผิดชอบการด าเนินงานหลัก ได้แก่ ธนาคารแห่งประเทศไทย และสมาคม ธ นาคารไทย 20 ซึ่งคาดหมายว่าจะสามารถด าเนินโครงการดังกล่าวแล้วเสร็จภายในปี 2561 โดยจะต้อง พัฒนาระบบการโอนเงิน และระบบรับคืนภาษีผ่านระบบพร้อมเพย์ให้แล้วเสร็จภายในปี 2560 และ ด าเนินการพัฒนาระบบติดตามและสนับสนุนการน าเงินสวัสดิการที่ได้รับไปใช้จ่ายตามวัตถุประสงค์ของ รั ฐบาลให้แล้วเสร็จภายในปี 2561 20 เป็นหน่วยงานซึ่งเกิดจากร่วมตัวกันของธนาคารพาณิชย์ในประเทศไทย เพื่อประสานงานระหว่าง ภาครัฐบาล และองค์กรเศรษฐกิจหลัก ของภาคเอกชน ในการพัฒนาเศรษฐกิจการเงินของประ เทศ เช่นเดียวกับการด าเนินการตามนโยบายของภาครัฐ

หน้า 72

7 1 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 31 แผนการด าเนินการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลด้านสวัสดิการประชาชนรายโครงการพัฒนาส าคัญ

หน้า 73

72 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐ ด้านการเพิ่มประสิทธิภาพแรงงาน การบูรณาการฐานข้อมูลตลาดแรงงานและจัดหาความร่วมมือจากผู้ที่เกี่ยวข้องทั้งหมดไว้ ณ จุดเดียว รวมทั้งใช้ระบบวิเคราะห์ข้อมูลขั้นสูง (Data Analytics) ช่วยในการจับคู่งาน ให้ค าปรึกษา ด้านอาชีพ แนะน าหลักสูตรการฝึกอบรม และพัฒนา คนตลอดชี วิตการท างาน รวมทั้งปรับสมดุล ตลาดแรงงานให้มีประสิทธิภาพสูงสุดโดยคาดการณ์แนวโน้มอุปสงค์และอุปทานของตลาดแรงงาน ล่วงหน้า

หน้า 74

73 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th 4.2 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านการเพิ่มประสิทธิภาพแรงงาน การบูรณาการตลาดแรงงานแบบครบวงจรเป็นรากฐานส าคัญต่อการพัฒนาประสิทธิภาพแรงงาน และผลักดันให้ประชาชนเป็นผู้ขับเคลื่อนหลักทางเศรษฐกิจของประเทศ ปัจจุบัน ประเทศไทยประสบ ความส าเร็จในการส่งเสริมให้ประชาชนมีงานท าโดยมีอัตราการว่างงานที่ต่ าราวร้อยละ 0.6 21 ซึ่งก่อให้เกิด ผล ดีทั่วทั้งสังคม โดยเฉพาะการลดภาระค่าใช้จ่ายในการเลี้ยงดูผู้ที่ต้องพึงพาผู้อื่น รวมถึงการเพิ่มก าลังซื้อ ประชาชนให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น อย่างไรก็ตาม ตลาดแรงงานของไทยยังมีความท้าทายหลักทั้งในเชิง ปริมาณ ซึ่งยังมีปัญหาการขาดแรงงานคนไทยอยู่อย่างต่อเนื่องและต้อง พึ่งพาแรงงานต่างด้าวมากขึ้นทุกปี 22 และเชิงคุณภาพ ซึ่งแรงงานไทยเมื่อเปรียบเทียบกับประเทศอื่นๆ มีผลิตภาพแรงงานเฉลี่ยต่อชั่วโมงท างานใน ระดับต่ า 23 ท าให้ภาครัฐยังคงต้องมีหน้าที่ในการเพิ่มประสิทธิภาพแรงงานเพื่อส่งเสริมให้ประชาชนสามารถมี ผลิตผลทั้งแง่คุณภาพและปริมาณ ดังแสดงในภาพที่ 32 ภาพที่ 32 อุปสรรคและความท้าทายในการขับเคลื่อนรัฐบาลดิจิทัลด้านการเพิ่มประสิทธิภาพแรงงาน ที่มา : รวบรวมจาก ส านักบริหารแรงงานต่างด้าว และ The Conference Board Total Economy Database 21 ข้อมูล อัตราการว่างงาน จาก ส านักงานสถิติแห่งชาติ 22 ปรับปรุงจาก รายงานรายปีของส านักบริหารแรงงานต่างด้าว ( Office of Foreign Workers Administration ) 23 ปรับปรุงจาก The Conference Board Total Economy Database 1950 - 2013 92.6 88.8 67.3 61.2 47.9 34.2 23.7 14.3 12.7 12.7 12.1 9.8 ผลิตภาพแรงงานเ ลี่ยต่อชั่วโมงท างาน 2015 (US$) ความท้าทายด้านแรงงานของประเทศไทย เชิงปริมาณแรงงาน (Quantity) เชิงคุณภาพแรงงาน (Quality) ถึงแม้ อัตราการว่างงานของไทยต่ าถ ง 0.6 % ในภาพรวมก็ยังมี ปัญหาการขาดแคลนแรงงานคนไทย ท าให้มีความ จ าเป็นต้องพึ่งพาแรงงานต่างด้าวมากขึ้นทุกปี ผลิตภาพแรงงานเ ลี่ยต่อชั่วโมงท างานของไทยอยู่ในระดับต่ า เมื่อเทียบกับ ประเทศอื่นๆ โดยมีสาเหตุจากการ ขาดทักษะที่จ าเป นต่อการท างาน เป็นผลจาก การที่มีวุฒิการศึกษาที่ไม่สอดคล้องกับงานที่ท า ที่มา : The Conference Board Economic Database ที่มา : ส านักบริหารแรงงานต่างด้าว 1,133,851 1,183,835 1,339,834 1,437,333 1,000,000 1,100,000 1,200,000 1,300,000 1,400,000 1,500,000 2555 2556 2557 2558 จ านวนคนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาตท างาน อัตราเติบโต เ ลี่ยสะสม 8 % ประเทศไทยมีผลิตภาพแรงงานต่ า กว่ามาเลเ ยีถ ง 1 เท่าตัว

หน้า 75

74 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ส าหรับการแก้ไขอุปสรรคและความท้าทายด้านการเพิ่มประสิทธิภาพแรงงาน หน่วยงาน รับผิดชอบหลัก ได้แก่ กรมการจัดหางาน กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน และส านักงานปลัดกระทรวงแรงงาน  กรมการจัดหางาน – เป็นหน่วยงาน ภาย ใต้สังกัดกระทรวงแรงงานซึ่งมีบทบาทหน้าที่ หลักในการส่งเสริมการมีงานท าและคุ้มครองคนหางานของแรงงานในประเทศ โดยการ วิเคราะห์สภาวะตลาดแรงงานและแนวโน้มตลาดแรงงาน พร้อมทั้งรวบรวมจัดเก็บข้อมูล ตลาดแรงงาน เพื่อด าเนินการพัฒนาระบบการบริหารด้านการส่งเสริมการมีงานท า ซึ่งจ ะ ช่วยให้ประชากรมีงานท าที่เหมาะสมกับความรู้ ความสามารถ และความถนัด ตลอดจน ได้รับสิทธิประโยชน์ที่เหมาะสมและเป็นธรรม  กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน – เป็นหน่วยงาน ภาย ใต้สังกัดกระทรวงแรงงานซึ่งมี บทบาทหน้าที่หลักในการก ากับดูแลการคุ้มครองแรงงาน รวมถึงส่งเสริมและพั ฒนาการ คุ้มครองแรงงาน ความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการท างาน แรงงาน สัมพันธ์ สวัสดิการแรงงาน และมาตรฐานแรงงานไทย  กรมพัฒนาฝ มือแรงงาน – เป็นหน่วยงาน ภาย ใต้สังกัดกระทรวงแรงงานซึ่งมีบทบาท หน้าที่หลักในการส่งเสริมมาตรฐานฝีมือแรงงานไทย พัฒนาหลักสูตรเพื่อกา รอบรมและ ฝึกทักษะให้แก่แรงงานไทย ตลอดจนให้บริการด้านการจัดฝึกอบรมและเสริมทักษะให้แก่ แรงงานที่สนใจ  ส านักงานปลัดกระทรวงแรงงาน – เป็นหน่วยงาน ภาย ใ ต้สังกัดกระทรวงแรงงานซึ่งมี บทบาทหน้าที่หลักในการพัฒนาและก าหนด นโยบาย รวมถึงแผนปฏิบัติงานของ กระทรวงแรงงาน เพื่อให้เกิ ดการด าเนินงาน การจัดสรรทรัพยากร และการบริหาร ราชการของกระทรวงให้เกิดผลสัมฤทธิ์ นอกจากนี้ ส านักงานปลัดกระทรวงแรงงาน ยังมี หน้าที่หลักในการก ากับ เร่งรัด ติดตามและประเมินผล รวมทั้งประสานการปฏิบัติงาน และการพัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ เพื่อใช้ในการบริหารงานและการ บริการของ หน่วยงานในสังกัดกระทรวง นอกจากนี้ หน่วยงานที่สนับสนุนด้านการเพิ่มประสิทธิภาพแรงงานของประเทศไทยยังรวมไป ถึงกรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัว กรมการปกครอง ส านักงานประกันสังคม ส านักงาน คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ กระทรวงศึกษาธิการ ส านักงานเศรษฐกิจอุตส าหกรรม ส านักงาน ส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการแห่งชาติ กรมกิจการเด็กและเยาวชน กระทรวงการพัฒนา สังคมและความมั่นคงมนุษย์ และส านักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน)

หน้า 76

75 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 33 หน่วยงานผู้เกี่ยวข้องและผู้รับบริการจากดิจิทัลภาครัฐด้านการเพิ่มประสิทธิภาพแรงงาน ทั้งนี้ จากการศึกษาการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลด้านการเพิ่มประสิทธิภาพแรงงานของประเทศ ผู้น าของโลกในการพัฒนาด้านดังกล่าว พบว่า หลายประเทศมีการพัฒนาจากเพียงการจัดตั้งศูนย์บริการ จัด หางานทางกายภาพ ( Job Center) ไปสู่การบริหารแรงงาน ผ่านช่องทางออนไลน์ ( Online Labour Services) และไปสู่การบูรณาการตลาดแรงงานแบบครบวงจร ( Integrated Virtual Labour Market) ดังภาพที่ 3 4 โดยมีรายละเอียดดังนี้ 1) กลุ่มประเทศที่พัฒนาไปสู่การบริหารแรงงานผ่านช่องทางออ นไลน์ ได้แก่ ไอร์แลนด์ ทั้งนี้ รัฐบาล ไอร์แลนด์ได้มีการจัดท าระบบจัดหางานให้แก่ผู้ว่างงานหรือผู้ด้อยโอกาส โดยภาครัฐจะให้ ความสนับสนุนทางการเงินแก่ผู้ว่ าจ้าง เพื่อให้ ผู้ว่าจ้างพิจารณาว่าจ้างผู้ว่างงานหรือผู้ด้อยโอกาส ในอนาคตมีแผนที่จะพัฒนาระบบบูรณาการตลาดแรง งานแบบครบวงจรภายใต้ชื่อโครงการ ‘ New National Employment and Entitlement Service’ 2) กลุ่มประเทศที่พัฒนาไปสู่การบูรณาการตลาดแรงงานแบบครบวงจร ได้แก่ ประเทศเยอรมนี อิตาลี และฝรั่งเศส  การจัดตั้ง Bundesagentur für Arbeit (Federal Employment Agency) ของ ประเทศเยอรมนี – รัฐบาลเยอรมนีได้จัดตั้ง Bundesagentur für Arbeit (Federal Employment Agency) ขึ้น โดยหน่วยงานดังกล่าวเป็นผู้ก ากับดูแลระบบ ‘ Virtual กลุ่มผู้รับ บริการส าคัญ แรงงงาน กลุ่มผู้รับ บริการอื่น ผู้ประกอบการ / ธุรกิจ หน่วยงานหลัก หน่วยงานสนับสนุน กรมการจัดหางาน บริการด้านการเพิ่ม ประสิทธิภาพแรงงานในปัจจุบัน กรมการปกครอง กรมพัฒนาฝ มือแรงงาน ส านักงานปลัดกระทรวงแรงงาน กระทรวงศ กษาธิการ กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ส านักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงมนุษย์ ส านักงานส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการแห่งชาติ กรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัว กรมกิจการเด็กและเยาวชน ส านักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ส านักงานประกันสังคม ส านักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ ( องค์การมหาชน ) ประชาชน ผู้บริหารภาครัฐ นักเรียน นักศ กษา เจ้าหน้าที่ภาครัฐ

หน้า 77

76 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th Labour Market’ ซึ่งใช้ในการบริหารจัดการตลาดแรงงานของประเทศ เช่น การจับคู่ หางาน การให้ค าปรึกษาด้านอาชีพ ก ารฝึกอบรมและพัฒนาทักษะแรงงาน และการปรับ สมดุลตลาดแรงงานให้มีประสิทธิภาพสูงสุด โดยระบบดังกล่าวมีการเชื่อมโยงข้อมูล ต าแหน่งงานจากกว่า 700 หน่วยงาน ทั้งหน่วยงานภายในประเทศเยอรมันและ หน่วยงานต่างประเทศภายในทวีปยุโรป  ระบบ Sardina Labour Information System (SIL) ขอ งประเทศอิตาลี – รัฐบาล อิตาลีได้จัดท าระบบ SIL ซึ่งเป็นระบบวิเคราะห์สถานการณ์ตลาดแรงงานเพื่อสนับสนุน การจัดท านโยบายแรงงานของภาครัฐ ( Labor Market Analytics) ทั้งนี้ ระบบดังกล่าว ได้รับข้อมูลมาจากการบูรณาการหน่วยงานหลักที่เกี่ยวข้องทั้งหมด  ระบบ Pôle employ ของปร ะเทศฝรั่งเศส – หน่วยงานภาครัฐฝรั่งเศส น าโดย French National Employment Agency ได้จัดท าระบบ Pôle employ ขึ้น โดยระบบ ดังกล่าวเป็นระบบจับคู่งานระหว่างผู้ที่หางานและผู้ว่าจ้างเพื่อแก้ปัญหาการว่างงาน ในประเทศ โดยอาศัยการวิเคราะห์ฝีมือแรงงานและความต้องการของผู้เ กี่ยวข้อง ทุกฝ่าย ( Skill Gap Analysis & Job Matching) ภาพที่ 34 ประเทศผู้น าด้านการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลภาครัฐด้านการเพิ่มประสิทธิภาพแรงงาน ด้วยเหตุนี้ การน าเทคโนโลยีมาใช้เพื่อตอบโจทย์ความท้าทายต่างๆ และส่งเสริมการร่วมมือกัน ระหว่างผู้มีส่วนเกี่ยวข้องแต่ละฝ่าย ทั้งในภาคประชาชน ภาคธุรกิจ และภาครัฐ เป็นปัจจัยส าคัญในการ พัฒนาตลาดแรงงานให้มีประสิทธิภาพสูงสุด โดยภาพที่ 3 5 แสดงกรอบแนวคิดที่เหมาะสมเพื่ อพัฒนาสู่ รัฐบาลดิจิทัลด้านการเพิ่มประสิทธิภาพแรงงาน ซึ่งมีเป้าประสงค์หลัก คือ การบูรณาการแรงงานผ่าน มิติตลาดการว่าจ้าง เพื่อตอบสนองความต้องการของทุกภาคส่วนใน จุดเดียว โดยจากกรอบแนวคิดข้างต้น เยอรมัน Bundesagentur für Arbeit (Federal Employment Agency) มีระบบ ‘ Virtual Labour Market ’ ซึ่งใช้ในการบริหารจัดการตลาดแรงงานของประเทศ เช่น การจับคู่หางาน การให้ค าปรึกษาด้านอาชีพ การฝึกอบรมและพัฒนาทักษะแรงงาน และการปรับสมดุลตลาดแรงงานให้มีประสิทธิภาพสูงสุด โดยระบบมีการเชื่อมโยงข้อมูลต าแหน่งงาน จากกว่า 700 หน่วยงาน ทั้งหน่วยงานภายในประเทศเยอรมันและหน่วยงานต่างประเทศภายในทวีปยุโรป ฝรั่งเศส French National Employment Agency (Pôle employ) มีระบบจับคู่งานระหว่างผู้ที่หางานและผู้ว่าจ้างเพื่อ แก้ปัญหา การว่างงานในประเทศ โดยมีการวิเคราะห์ฝีมือแรงงานและความ ต้องการของผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่าย (Skill Gap Analysis & Job Matching) อิตาลี Sardina Labour Information System (SIL) มีระบบวิเคราะห์สถานการณ์ตลาดแรงงานเพื่อสนับสนุน การจัดท านโยบายแรงงานของภาครัฐ (Labor Market Analytics) ซึ่งได้รับข้อมูลมาจากการบูรณาการหน่วยงาน หลักที่เกี่ยวข้องทั้งหมด ไอร์แลนด์ Intreo มีการจัดหางานให้แก่ผู้ว่างงานหรือผู้ด้อยโอกาส โดยภาครัฐจะให้ความสนับสนุนทางการเงินแก่ผู้ว่าจ้างเพื่อให้ผู้ว่าจ้างพิจารณาว่าจ้ างผู้ ว่างงาน หรือผู้ด้อยโอกาส ในอนาคตมีแผนที่จะพัฒนาระบบบูรณาการตลาดแรงงานแบบครบวงจรภายใต้ชื่อโครงการ ‘ New National Employment and Entitlement Service ’ การบูรณาการ ตลาดแรงงาน แบบครบวงจร (Integrated Virtual Labour Market) การบริหารแรงงาน ผ่านช่องทางออนไลน์ (Online Labour Services ) ศูนย์บริการจัดหางาน ทางกายภาพ (Job Center)

หน้า 78

77 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th สามารถแบ่งกรอบการพัฒนาออกเป็น 3 ระดับ ได้แก่ ระดับการพัฒนาที่ 1: ศู นย์บริการจัดหางานทาง กายภาพ ระดับการพัฒนาที่ 2: การบริหารแรงงานผ่านช่องทางออนไลน์ และระดับการพัฒนา ที่ 3: การบูรณาการตลาดแรงงานแบบครบวงจร 1) ระดับการพัฒนาที่ 1: ศูนย์บริการจัดหางานทางกายภาพ ส าหรับระดับการพัฒนาแรก หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องจัดตั้งศูนย์บริการจัดหางานขึ้นมา เพื่อ จัดหางานจะช่วยจับคู่นายจ้างและผู้หางาน นอกจากนี้ ศูนย์ดังกล่าวยังต้องสามารถให้ค าปรึกษาเกี่ยวกับ อาชีพการงาน จัดอบรมทักษะ และบริหารจัดการสวัสดิการแรงงานได้ ทั้งนี้ กระบวนการท างานของ ศูนย์ยังพึ่งพา การใช้เอกสารเป็นหลักและผู้ใช้บริการต้องเดินทางมาติดต่อด้วยตนเอง ซึ่งจะแตกต่างจาก การพัฒนาในระดับที่สองเป็นต้นไปที่เริ่มมีการน าเทคโนโลยี อิเล็กทรอนิกส์และ ดิจิทัลมาปรับใช้กับการ ให้บริการ หรือการบริหารจัดการแล้ว 2) ระดับการพัฒนาที่ 2: การบริหารแรงงานผ่านช่องทางออ นไลน์ การเพิ่มประสิทธิภาพแรงงานผ่านการพัฒนาระบบบริหารตลาดแรงงานจะยกระดับ การให้บริการด้านแรงงานสู่ ช่องทางอิเล็กทรอนิกส์ ท าให้การจัดหางานมีประสิทธิภาพมากขึ้น มีตัวเลือกในการพัฒนาทักษะที่หลากหลายผ่าน e - learning และสามารถลงทะเบียนรับสิทธิประโยชน์ ด้านแรงงาน ผ่านช่องทางออนไลน์ได้ แต่ยังไม่สามารถบูรณาการข้อมูลและผู้เกี่ยวข้องกับตลาดแรงงานได้ 3) ระดับการพัฒนาที่ 3: การบูรณาการตลาดแรงงานแบบครบวงจร ในระดับการพัฒนาที่สาม การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐคือการบูรณาการ ฐานข้อมูลตลาดแรงงานและสร้างความร่วมมือระหว่างผู้เกี่ยวข้องทั้งหมดไว้ ณ จุดเดียว โดยน าการ วิเคราะห์ข้อมูลขั้นสูง ( Data Analytics) ในการจับคู่หางาน การให้ค าปรึกษาด้านอาชีพ การฝึกอบรม และพัฒนาคนตลอดช่วงชีวิตกา รงาน และการปรับสมดุลตลาดแรงงานให้มีประสิทธิภาพสูงสุด

หน้า 79

78 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 35 กรอบแนวคิดที่เหมาะสมเพื่อพัฒนาสู่รัฐบาลดิจิทัลด้านการเพิ่มประสิทธิภาพแรงงาน การจัดหางาน การพัฒนาฝ มือแรงงาน การคุ้มครองสิทธิแรงงาน การวางแผนแรงงาน  สามารถบูรณาการข้อมูลต าแหน่งงาน ว่างจากระบบของภาคเอกชนเพื่อให้ ผู้สมัครสามารถค้นหาข้อมูลได้ทั้งหมด และสมัครผ่านช่องทางเดียว  ระบบสามารถค้นหาและแนะน า ต าแหน่งงานที่เหมาะสมโดยพิจารณา จาก คุณสมบัติและทักษะของผู้หางาน ผ่านการวิเคราะห์เชิงสถิติขั้นสูง  ผู้ประกอบการสามารถค้นหาแรงงาน ที่มีคุณสมบัติและทักษะที่เหมาะสม และสามารถติดต่อผู้หางานผ่าน ช่องทางออนไลน์  สามารถจัดเก็บข้อมูลผู้หางาน รายบุคคล เช่น ข้อมูลพื้นฐาน ประสบการณ์ท างาน ทักษะ ฯลฯ  ระบบสามารถวิเคราะห์และแนะน าทักษะที่ ผู้หางานควรเพิ่มพูนเพื่อเพิ่มโอกาสในการ สมัครและได้รับงาน  ระบบสามารถแนะน าหลักสูตรการอบรม เพื่อปิดช่องว่างและพัฒนาทักษะของ ผู้หางาน  สามารถปรับปรุงคุณสมบัติและทักษะของ ผู้หางานได้ เมื่อผ่านหลักสูตรการอบรม โดยการเชื่อมโยงกับระบบ e - Learning  มีเครื่องมือให้ผู้หางานสามารถติดต่อและ ขอรับการปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญในการ ร่างแผนพัฒนาทักษะและเส้นทาง ความก้าวหน้าในสายอาชีพ  สามารถติดตามสถานะเรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับการ คุ้มครองสิทธิแรงงานผ่านช่องทางออนไลน์  ระบบสามารถแจ้งสิทธิและสวัสดิการแรงงานให้ ผู้หางานทราบเมื่อมีการแจ้งขึ้นทะเบียนคนว่างงาน  สามารถเชื่อมโยงสิทธิสวัสดิการแรงงานเข้าสู่ระบบการ ให้บริการความช่วยเหลือแบบบูรณาการในเชิงรุก ( Integrated & Proactive Social Service) เพื่อ รองรับการให้ความช่วยเหลือทางการเงินและรูปแบบ อื่นๆ  ระบบสามารถจัดเก็บข้อมูลและ จัดท ารายงานการวิเคราะห์ อุปสงค์และอุปทานของ ตลาดแรงงานเพื่อสนับสนุนการ จัดท ามาตรการและนโยบาย ภาครัฐ และการวางแผน การอบรมและพัฒนาทักษะ บุคลากรของสถานศึกษา  ระบบบูรณาการและวิเคราะห์ ข้อมูลความต้องการแรงงานจาก หน่วยงานต่างๆ เพื่อระบุและ คาดการณ์ความต้องการของ ตลาดแรงงานในปัจจุบันและใน อนาคต  ผู้สมัครสามารถค้นหาต าแหน่งงานว่าง และสมัครงานผ่านช่องทางออนไลน์ ด้วยตนเอง  มีหลักสูตรการอบรมผ่านช่องทางออนไลน์ เพื่อให้ผู้หางานสามารถพัฒนาทักษะได้ ด้วยตนเอง  ระบบสามารถออกประกาศนียบัตรจาก การอบรมออนไลน์ ซึ่งสามารถใช้รับรอง ในการสมัครงานได้  สามารถร้องเรียนเพื่อรับการคุ้มครองสิทธิแรงงานผ่าน ช่องทางออนไลน์  สามารถบริหารจัดการเรื่องร้องเรียนหรือการขอรับ สิทธิได้ตั้งแต่การบันทึกเรื่องถึงการแก้ปัญหา  สามารถลงทะเบียนใช้สิทธิสวัสดิการแรงงานผ่าน ช่องทางออนไลน์  ระบบสามารถจัดเก็บข้อมูลและ จัดท ารายงานการวิเคราะห์อุป สงค์ของตลาดแรงงานเฉพาะส่วน ที่ผู้ประกอบการน ามาขึ้นระบบ  สามารถสอบถามข้อมูลงานที่เปิดรับ สมัครและขอรับบริการจัดหางานผ่าน ศูนย์บริการจัดหางานของภาครัฐ โดย ศูนย์บริการมีข้อมูลเฉพาะงานบริการ ในเขตพื้นที่ที่รับผิดชอบ  สามารถติดต่อศูนย์พัฒนาฝีมือแรงงานเพื่อ เข้ารับการพัฒนาทักษะ ( Training)  สามารถติดต่อศูนย์บริการแรงงานของภาครัฐเพื่อรับ การคุ้มครองสิทธิแรงงานและลงทะเบียนเพื่อใช้สิทธิ สวัสดิการแรงงาน  วิเคราะห์อุปสงค์และอุปทานของ ตลาดแรงงานได้ยาก เป าประสงค์ : บูรณา การแรงงานผ่านมิติตลาดการว่าจ้าง เพื่อตอบสนองความต้องการของทุกภาค ส่วนใน จุดเดียว ศูนย์บริการจัดหา งาน ทาง กายภาพ การบริหาร แรงงาน ผ่าน ช่องทางออนไลน์ การบูรณา การ ตลาดแรงงาน แบบครบวงจร

หน้า 80

79 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th เพื่อบรรลุเป้าประสงค์ดังกล่าว ในการพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านการเพิ่ม ประสิทธิภาพแรงงาน หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องด าเนินงาน / โครงการ พัฒนาที่ส าคัญ (Flagship Projects) ด้วยกัน 2 โครงการ ดังนี้ 1) โครงการศูนย์ข้อมูลแรงงานแห่งชาติ โครงการดังกล่าวเป็นการจัดท าศูนย์ข้อมูลแรงงานแห่งชาติ ซึ่งประกอบด้วยข้อมูล ตลาดแรงงาน ข้อมูลด้านการจ้างงาน ข้อมูลการพัฒนาฝีมือแรงงาน ข้อมูลด้านสิทธิประโยชน์กองทุน ต่างๆ และนโยบายที่ส าคัญด้านแรงงาน นอกจากนี้ ยังรวมไปถึงการจัดท าบริการ Mobile Application ที่สามา รถตรวจสอบสิทธิประกันสังคม แ ละระบบให้ริการข้อมูลการคาดการณ์ อุปสงค์และอุปทาน ของตลาดแรงงานได้ ส าหรับหน่วยงานผู้รับผิดชอบการด าเนินงานหลัก ได้แก่ ส านักงานปลัดกระทรวงแรงงาน ซึ่ง คาดหมายว่าจะสามารถด าเนินโครงการดังกล่าวแล้วเสร็จภายในปี 2561 โดยจะต้องสร้างเกณฑ์ในการ จับคู่อุปสงค์และอุปทานงาน โดยอาศัยข้อมูล ปฐมภูมิและทุติยภูมิ ให้แล้วเสร็จภายในปี 2560 และ ด าเนินการบูรณาการและวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อน าไปใช้ในการจัดท ามาตรการ นโยบาย และแผนการต่างๆ ให้แล้วเสร็จภายในปี 2561 2) โครงการก้าวสู่งานที่ดีคนมีคุณภ าพ ( Smart Jobs Smart Worker) ส่วนโครงการก้าวสู่งานที่ดีคนมีคุณภาพ ( Smart Jobs Smart Worker) เป็นโครงการจัดท า Website ส าหรับนายจ้างและผู้สนใจสมัครงาน เพื่อเข้าลงทะเบียนใช้บริการ และการ พัฒนา Mobile Application เพื่อให้ผู้ใช้งานสามารถค้นหาคน ค้นหางาน และแชร์ งานผ่านแอปพลิเคชันได้ รวมไปถึง มีการให้บริการตลาดแรงงานออนไลน์ ส าหรับคนพิการ และขยายไปสู่กลุ่มผู้สูงอายุ โดยหน่วยงานผู้รับผิดชอบการด าเนินงานหลัก ได้แก่ กรมการจัดหางาน และกรมพัฒนาฝีมือ แรงงาน ซึ่งคาดหมายว่าจะสามารถด าเนินโครงการดังกล่าวแล้วเสร็จภายในปี 2561 เช่นเดียวกัน โดยเริ่มต้นจากการรวมศูนย์ข้อมูลการจ้างงานและการประกันการว่างงานเข้าด้วยกัน และเปิดใช้งาน เว็บไซต์ให้แล้วเสร็จภายในปี 2560 และขยายการบริการไปสู่กลุ่มแรงงานค นพิการ และแรงงาน กลุ่มผู้สูงอายุ ให้แล้วเสร็จภายในปี 2561

หน้า 81

80 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 36 แผนการด าเนินการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลด้านการเพิ่มประสิทธิภาพแรงงานรายโครงการพัฒนาส าคัญ โครงการพัฒนาส าคัญ ค าอธิบาย หน่วยงานผู้รับผิดชอบหลัก ศูนย์ข้อมูลแรงงานแห่งชาติ จัดท าศูนย์ข้อมูลแรงงานแห่งชาติ ซึ่งประกอบด้วยข้อมูลตลาดแรงงาน ข้อมูลด้านการจ้างงาน ข้อมูลการ พัฒนาฝีมือแรงงาน ข้อมูลด้านสิทธิประโยชน์กองทุนต่างๆ และนโยบายที่ส าคัญด้านแรงงาน นอกจากนี้ ยัง รวมไปถึงการจัดท าบริการ Mobile Application ที่สามารถตรวจสอบสิทธิประกันสังคม และระบบให้ริการ ข้อมูลการคาดการณ์ อุปสงค์ และ อุปทาน ของตลาดแรงงานได้ 1 ) ส านักงานปลัดกระทรวงแรงงาน โครงการก้าวสู่งานที่ดีคนมีคุณภาพ ( Smart Jobs Smart Worker) จัดท า Website ส าหรับนายจ้างและผู้สนใจสมัครงาน เพื่อเข้าลงทะเบียนใช้บริการ และการพัฒนา Mobile Application เพื่อให้ผู้ใช้งานสามารถค้นหาคน ค้นหางาน และแชร์งานผ่านแอปพลิเคชันได้ รวมไปถึงมีการ ให้บริการตลาดแรงงานออนไลน์ ส าหรับคนพิการ และขยายไปสู่กลุ่มผู้สูงอายุ 1 ) กรมการจัดหางาน 2 ) กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน 2560 2561 2562 2563 2564 แผนการด าเนินงาน ศูนย์ข้อมูลแรงงานแห่งชาติ โครงการก้าวสู่งานที่ดีคนมีคุณภาพ ( Smart Jobs Smart Worker) สร้างเกณ ์ในการจับคู่อุปสงค์และ อุปทานงาน โดยอาศัย ข้อมูลปฐมภูมิ และทุติยภูมิ รวมศูนย์ข้อมูลการจ้างงานและการ ประกันการว่างงานเข้าด้วยกัน และ เป ดใช้งานเว็บไ ต์ ขยายการบริการไปสู่กลุ่มแรงงานคน พิการ และแรงงานกลุ่มผู้สูงอายุ จัดท าระบบบูรณาการและวิเคราะห์ ข้อมูล Demand และ Supply เพื่อ น าไปใช้ในการจัดท ามาตรการ นโยบาย และแผนการต่าง

หน้า 82

81 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th

หน้า 83

82 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐ ด้านการศึกษา การบูรณาการฐานข้อมูลประวัติผู้เรียนและผู้สอน พร้อมทั้งยกระดับการบริการผ่านการรวม ศูนย์ข้อมูลและบริการด้านการศึกษาของประเทศเข้าไว้ ณ จุดเดียว ( e - Education Hub) โดยหน่วยงาน ภาครัฐด้านการศึกษา ร่วมมือกับหน่วยงานอื่นๆ ด าเนินการเชื่อมโยงข้อมูล เพื่อส่งเสริมและเพิ่ มโอกาส การเข้าถึงการศึกษาให้กับเด็กนักเรียน ทั้งในและนอกระบบการศึกษาภาคบังคับ รวมทั้งด าเนินการ จัดท าบริการ เช่น บริก ารการเรียนการสอนออนไลน์ขนาดใหญ่ ( Massive Open Online Course: MOOCs) และจัดท าระบบอ านวยความสะดวก อาทิ ธนาคารหน่วยกิต ระบบโอนย้ายหน่วยกิต ฯลฯ เพื่ อให้บริการและสนับสนุนการเรียนรู้ตลอดชีวิตของผู้เรียน

หน้า 84

83 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th 4.3 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านการศ กษา แม้กระทรวงศึกษาธิการและหน่วยงานใต้สังกัดจะด าเนินการพัฒนาและให้บริการทาง อิเล็กทรอนิกส์ในด้านต่างๆ แก่กลุ่มผู้รับบริการส าคัญ อันได้แก่ นักเรียน นักศึ กษา ครูและอาจารย์ บุคลากรด้านการศึกษา อาทิ นักวิจัย นักวิชาการ ตลอดจนข้าราชการและผู้บริหารของหน่วยงาน ด้านการศึกษาของประเทศ ฯลฯ รวมถึงสถาบันการศึกษาในระดับต่างๆ อย่างไรก็ดี กลับพบว่าการขับเคลื่อน ไปสู่รัฐบาลดิจิทัลด้านการศึกษาของประเทศไทยยังคงประสบกับความท้ าทายอยู่ระดับหนึ่ง ทั้งนี้ สภาปฏิรูปแห่งชาติ ร่วมกับกระทรวงศึกษาธิการได้จัดแบ่งปัญหาที่เป็นเสมือนอุปสรรค และความท้ายทายต่อการขับเคลื่อนฐบาลดิจิทัลด้านการศึกษาของประเทศไทยออกเป็น 6 กลุ่มปัญหาหลัก ซึ่งแยกย่อยออกเป็น 31 ปัญหาย่อย และก าหนดให้เป็นวาระปฏิรูปด้านการศึกษา ของประเทศ ดังสรุปไว้ในภาพที่ 3 7 ภาพที่ 37 วาระปฏิรูปด้านการศ กษาของประเทศไทย ที่มา : ปรับปรุงจากสภาปฏิรูปแห่งชาติและกระทรวงศึกษาธิการ ส าหรับประเด็นอุปสรรคและความท้าทายที่ส าคัญที่คาดหมายว่าจะส่งผลกระทบต่อการ พัฒนาระบบการศึกษาไทยและการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลด้านการศึกษาของประเทศ ได้แก่ ความท้ายทายด้านคุณภาพของระบบการศึกษาทั้งระบบ WEF ( World Economic Forum ) ด าเนินการจัดอันดับในประเด็นคุณภาพของระบบการศึกษา ( Quality of the Education System) ไว้และเผยแพร่ในรายงาน Global Competitiveness Report โดยประเทศไทยได้รับการประเมินให้อยู่ในอันดับที่ 6 7 ของโลก (ผลการจัด อันดับในปี 255 9 โดย มีอันดับ หลักสูตรและกระบวนการเรียน การสอน การผลิตและพัฒนาครู การประเมิน การประกัน คุณภาพ และการพัฒนา มาตรฐานการศ กษา การผลิตพัฒนาก าลังคน และ คุณภาพงานวิจัย ICT เพื่อการศ กษา การบริหารจัดการ 1) เด็กมีความเครียดสูง 2) จ านวนชั่วโมงเรียนสูง 3) เด็กไม่มีความสุขกับการ เรียน 4) ผลสัมฤทธิ์ต่ า 5) ขาดระเบียบวินัย 6) เนื้อหาไม่สอดคล้องกับ บริบทของสังคมที่ เปลี่ยนแปลง 7) กระบวนการสอนไม่ สามารถดึงศักยภาพเด็ก ได้อย่างเต็มที่ 8) มาตรฐานในการสอนภา อังกฤษ 9) ครูขาดความเชี่ยวชาญ และขาดเทคนิคการ สอนที่มีประสิทธิภาพ 10) ครูกระจุกตัวอยู่ใน เมือง โรงเรียนใหญ่ และ ขาดแคลนครูสาขา เฉพาะ 11) ภาระงานมากเนื่องจาก มีการปฏิบัติงานที่ไม่ เกี่ยวกับการสอน ท าให้ ไม่มีโอกาสหรือเวลา อบรมพัฒนาตนเอง 12) ครูขาดขวัญก าลังใจ เนื่องจากขาด ความก้าวหน้าในอาชีพ และมีปัญหาหนี้สิน 13) การประเมินครูไม่มีการ น าผลสัมฤทธิ์ของ ผู้เรียนในการพิจารณา เลื่อนวิทยฐานะครู 14) การเลื่อนชั้น ระบบ การศึกษาต่อในแต่ละ ระดับช่วงชั้นขาด ประสิทธิภาพ 15) การประเมินผลสัมฤทธิ์ ของผู้เรียนไม่ตอบโจทย์ ทักษะความรู้และ สมรรถนะที่แท้จริง 16) การ ประเมิน สถานศึกษาไม่มี ประสิทธิภาพ 17) ขาดก าลังแรงงานสาย วิชาชีพ 18) มาตรฐานฝีมือ ยังไม่เป็น ที่ยอมรับจากสถาน ประกอบการ 19) การผลิตบัณฑิตใน สาขาวิชาที่ไม่เป็นไป ตามความต้องการของ ประเทศ ทั้งปริมาณ และคุณภาพ 20) งานวิจัยไม่สามารถ น าไปใช้งานได้จริง 21) โครงสร้างพื้นฐานไม่ ทั่วถึง 22) มีการสร้างทับซ้อน 23) ระบบโครงสร้างขาด ความเสถียรภาพ 24) ระบบฐานข้อมูลขาด การบรูณาการ 25) ข้อมูลต่างๆ ไม่ทันสมัย 26) ไม่ได้น าข้อมูลในระบบ มาใช้ช่วยในการ ตัดสินใจเชิงนโยบาย 27) ระบบการจัดการ เนื้อหาสาระ องค์ ความรู้มีความ หลากหลายในการ จัดเก็บ แต่ไม่มีการ เผยแพร่ และน าไปใช้ ให้เกิดประโยชน์ เท่าที่ควร 28) ระบบงบประมาณที่ไม่ สอดคล้องต่อการ ด าเนินงาน ใช้ งบประมาณในด้านที่ไม่ เกิดผลสัมฤทธิ์ต่อ ผู้เรียน 29) การก ากับดูแลขาด ประสิทธิภาพ ไม่มี หน่วยงานก ากับใน ภูมิภาค 30) ขาดการบูรณาการ ท า ให้การด าเนินงาน ระหว่างองค์กรใน กระทรวงขาด ประสิทธิภาพ 31) การกระจายอ านาจการ ตัดสินใจไปในระดับ ต่างๆ ไม่เหมาะสม ท า ให้ขาด ธรรมาภิ บาล

หน้า 85

84 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th เพิ่มขึ้นเล็กน้อยจากอันดับใ นปี 255 8 ซึ่งอยู่ที่อันดับที่ 7 4 ของโลก) โดยเป็นรองหลายประเทศในอาเซียน ด้วยกันทั้งสิงคโปร์ (อันดับที่ 2 ของโลก) มาเลเซีย (อันดับที่ 1 2 ของโลก) บรูไน (อันดับที่ 36 ของโลก) อินโดนีเซีย (อันดับที่ 39 ของโลก) ฟิลิปปินส์ (อันดับที่ 44 ของโลก) และ สาธารณรัฐประชาธิ ปไตย ประชาชน ลาว (อันดับที่ 54 ของโลก) ทั้งนี้ ผลการจัดอันดับของหน่วยงาน IMD ( International Institute for Management Development ) ก็สอดคล้องและคล้ายกับผลจาก WEF ข้างต้น กล่าวคือ ในปี 2559 อันดับ ด้านประสิทธิภาพและคุณภาพของการศึกษาขั้นพื้นฐานของประเทศไทยอยู่ในอันดับที่ 52 ของโลก (จากการจัดอันดับ 61 ประเทศกลุ่มตัวอย่าง) อันดับถือว่าอยู่ในเกณฑ์ที่ต่ าในหลายประเด็น ได้แก่ ความสามารถด้านภาษาอังกฤษ การสอนวิชาวิทยาศาสตร์ การจัดการศึกษาระดับมหาวิทยาลัย แล ะ การบริการการศึกษาไม่ตอบสนองความจ าเป็นของภาคธุรกิจ อุปสรรคจากการขาดบุคลากรทางการศึกษา (ครู - อาจารย์) UNESCO Institute for Statistics (UIS) มีการรวบรวมข้อมูลสถิติในมิติด้านสังคมเอาไว้ โดยข้อมูลตัวแปรหนึ่งที่น่าสนใจคือสัดส่วนจ านวนเด็กนักเรียนในระดับการศึก ษาขั้นต้นต่อจ านวนครู - อาจารย์ ( Pupil - teacher ratio in Primary Education) โดยพบว่าตัวเลขสถิติดังกล่าวของไทยอยู่ที่ 15.84 คน หรือกล่าวคือมีจ านวนนักเรียน 15.84 คน ต่อครู อาจารย์ 1 อัตรา แม้ว่าตัวเลขดังกล่าวจะถือว่าต่ า 24 เมื่อเปรียบเทียบกับค่าเฉลี่ยของอาเซียนซึ่ งอยู่ที่ 22.76 คน หรือค่าเฉลี่ยของโลกซึ่งอยู่ที่ 17.08 คน แต่สัดส่วนจ านวนเด็กนักเรียนในระดับการศึกษา ขั้นต้นต่อจ านวนครู - อาจารย์ของประเทศไทยยังคงสูงกว่าประเทศบรูไน และมาเลเซีย นอกจากนี้ ปัจจุบัน ปัญหาการขาดแคลนบุคลากรครู อาจารย์ ยังเป็นปัญหาที่เกิดขึ้น ในวงกว้าง โดยเฉพาะกับโรงเรียนขนาดเล็กที่มีนักเรียนอยู่น้อย แต่ต้องจัดการเรียนการสอนครบทุกชั้นปี อันส่งผลท าให้จ านวนครูที่รับผิดชอบในการสอนหนังสือไม่เพียงพอ (ไม่ครบชั้น) (จากข้อมูลของ กระทรวงศึกษาธิการ ปัญหาจ านวนครูไม่ครบชั้นในปี 2558 มีมากถึง 26,607 อัตรา) ค วามท้าทายในการพัฒนาการเรียนรู้ของเด็กนักเรียน จากการจัดอันดับประเทศที่ไม่ได้ใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาหลักของ Education First (EF) ผ่านการประเมินด้วยคะแนนดัชนี EF English Proficiency Index ( ดัชนี EF EPI) ที่ EF จัดท าขึ้น พบว่า อันดับของประเทศไทยอยู่ในอันดับ 6 2 ของโลก จาก 70 ประเทศกลุ่มตัวอย่างซึ่งเป็นประเทศที่ไม่ได้ใช้ ภาษาอังกฤษเป็นภาษาหลัก (อันดับดังกล่าวขยับลงมาจากในปีก่อนหน้า ซึ่งอยู่ที่อันดับที่ 48 ของโลก) โดยหากพิจารณาเปรียบเทียบอันดับกับเฉพาะประเทศในภูมิภาคเอเชียเท่านั้น พบว่า อันดับของประเทศไทย ถือได้ว่ าอยู่ในเกณฑ์ต่ ามาก (Very Low Proficiency Bands) โดยมีคะแนนและอันดับดัชนีดังกล่าว ที่ใกล้เคียงกับประเทศศรีลังกา คาซัคสถาน มองโกเลีย และกัมพูชา 24 ข้อมูลสถิติดังกล่าวยิ่งมีค่าสูง ยิ่งแสดงถึงนัยความไม่พอเพียงของจ านวนครู อาจารย์ในระบบการศึกษา

หน้า 86

85 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ขณะเดียวกัน ผลจากการสอบของตัวแทนนักเรียนไทยในโครงการ PISA ( Programme for International Student Assessment ) 25 ซึ่งเป็ นการจัดสอบในวิชาที่เกี่ยวข้องกับทักษะการคิด วิเคราะห์ อันได้แก่ คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และการอ่าน พบว่า ใน ช่วง ปี พ.ศ. 2543 ถึง 255 8 ผลคะแนนของ ประเทศ ไทย มีแนวโน้มลดลงจากเดิม โดยในปี พ.ศ. 2558 ผลคะแนนเฉลี่ยของไทยมีค่า ต่ า กว่าคะแนนเฉลี่ยของกลุ่มประเทศ OECD ( Organisation for Economic Co - operation and Development ) ค่อนข้างมาก และมีนัยส าคัญ ผลการจัดอันดับทั้งสองข้างต้นสะท้อนให้เห็นถึงปัญหาด้านการเรียนรู้ของเด็กนักเรียนไทย ในปัจจุบัน ซึ่งถือเป็นปัญหาที่ส าคัญอีกประการ ที่อาจส่งผลต่อการพัฒนาระบบการศึกษาและ การพัฒน ารัฐบาลดิจิทัลด้านการศึกษา อุปสรรคอื่นๆ ที่อาจมีนัยส าคัญต่อไปในอนาคต นอกเหนือจากประเด็นอุปสรรคข้างต้นที่กล่าวมาก่อนหน้า ยังมีประเด็นอุปสรรคอื่นๆ ที่คณะผู้วิจัยมองว่าอาจมีนัยส าคัญต่อไปในอนาคต อันได้แก่  ภาครัฐยังขาดระบบบูรณาการด้านข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์เพื่อสนับสนุนและส่งเสริมให้เกิด การเพิ่มและพัฒนาทักษะอาชีพครูแก่บุคลากรครูและอาจารย์ในประเทศ  ปัญหาหนี้สินครูและบุคลากรทางการศึกษา  นักเรียนต้องออกจากระบบการศึกษาก่อนวัยอันควร หรือหลุดออกไปจากระบบ การศึกษาก่อนจบก ารศึกษาภาคบังคับเป็นจ านวนมาก (ราวร้อยละ 25)  นักเรียนเรียนจ านวนชั่วโมงเยอะอันดับต้นๆ ของโลก แต่ขาดทักษะการคิดวิเคราะห์ ขาดทักษะการประยุกต์ใช้ความรู้ในชีวิตจริง และขาดการปลูกฝังคุณธรรม  นักศึกษาจบใหม่ขาดทักษะและประสบการณ์การท างานในเชิงปฏิบัติ  การบรูณาการทาง ความคิดของนักเรียน นักศึกษาไทยยังถูกตีกรอบ จ ากัดอยู่ในรูปแบบเดิมๆ  ขาดระบบบริหารจัดการและเชื่อมโยงประชากรนอกระบบการศึกษาที่จ าเป็นต้องได้รับ การช่วยเหลือ และพัฒนาความรู้  ขาดอิสระในการปรับใช้หลักสูตร  ปัญหาระบบการทดสอบและประเมินคุณภาพนักเรียนในระดับการศึกษาขั้น พื้นฐาน ส่วนกลาง 25 โครงการประเมินผลการเรียนร่วมกับนานาชาติ หรือ PISA ด าเนินการทุกๆ 3 ปี เพื่อติดตามแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงคุณภาพการเรียนรู้ ของนักเรียน และการด าเนินนโยบายการศึกษาของรัฐบาล ประเทศที่เข้าร่วมโครงการ (ในปี 2558 มีประเทศเข้าร่วมการประเมิน PISA 72 ประเทศ เขตเศรษฐกิจ) โดยด าเนินการจัดประเมินความสามารถของนักเรียนในการใช้ความรู้และทักษะเพื่ อแก้ปัญหาในชีวิตประจ าวัน รวมถึงการคิดวิเคราะห์ ใน 3 มิติ ได้แก่ มิติการรู้เรื่องการอ่าน (Reading Literacy) มิติการรู้เรื่องคณิตศาสตร์ (Mathematical Literacy) และมิติการรู้เรื่องวิทยาศาสตร์ (Scientific Literacy)

หน้า 87

86 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 38 อุปสรรคและความท้าทายในระบบการศ กษาไทย หมายเหตุ : การประเมิน EF English Proficiency Index ประเมินจากการทดสอบภาษาอังกฤษออนไลน์ของผู้ทดสอบทั่วโลก และถูก จัดอันดับโดยการประเมินโดย EF โดยข้อมูลดังกล่าวเป็นผลจากการประเมินของผู้ทดสอบในปีก่อนหน้าที่ผลน าเสนอ ที่มา : รวบรวมจาก WEF, IMD, EF, กระทรวงศึกษาธิการ และสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) ส าหรับการแก้ไขต่ออุปสรรคและความท้าทายด้านการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) ถือ เป็ นหน่วยงานรัฐด้านการศึกษาที่มีบทบาท หน้าที่ และพันธกิจหลักในการยกระดับคุณภาพและ มาตรฐานการศึกษาของประเทศไปสู่สากล พร้อมทั้งเสริมสร้างโอกาสทางการศึกษาอย่างเสมอภาค โดย หนึ่งในยุทธศาสตร์หลักของกระทรวง คือ การพัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการศึกษาให้ ทันสมัย โด ยหน่วยงานใต้สังกัดกระทรวงศึกษาธิการที่ด าเนินการและมีส่วนเกี่ยวข้องโดยตรงกับการ พัฒนารัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ด้านการศึกษาด้วยเช่นกัน ได้แก่  ส านักงานปลัดกระทรวงศ กษาธิการ ( สป. ศธ. ) – เป็นหน่วยงานซึ่งมีบทบาทในการพัฒนา ระบบบริหารราชการต่างๆ ภายในกระทรวงศึกษาธิการ อาทิ ระบบบริหารงานบุคคล ระบบ บริหารงานด้านเอกสาร ระบบบริหารจัดการข้อมูลของกระทรวง ฯลฯ จัดท าแผนยุทธศาสตร์ แผนปฏิบัติราชการ ดูแลจัดสรรงบประมาณและตรวจสอบประเมินการด าเนินงานของ หน่วยงานในกระทรวง นอกจากนี้ สป. ศธ. ยังเป็นหน่วยงาน ที่มีบทาทในการพัฒนาระบบ เทคโนโลยีสาร สนเทศและการสื่อสาร เพื่อการบริหารจัดการหน่วยงานในสังกัดกระทรวง  ส านักงานคณะกรรมการการศ กษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) – เป็นหน่วยงานที่ดูแลรับผิดชอบ ประเด็นต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาขั้นพื้นฐานของประเทศ ตั้งแต่การจัดท าหลักสูตร / ระบบ การศ กษายังต้องการการ ปรับปรุงคุณภาพ World Economic Forum ( WEF) จัดอันดับไทยในประเด็น คุณ ภาพของระบบการศึกษา (Quality of the Education System) ไว้ที่อันดับ 67 ของโลก ( ปี 255 9 ) โดยเป็นรองประเทศใน อาเซียนด้วยกันหลายประเทศ อาทิ สิงคโปร์ มาเลเซีย บรูไน อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และ สปป . ลาว การศ กษาขั้นพื้นฐานของไทยยังมีเกณ ม์าตรฐานที่ต่ า ผลการจัดอันดับของ IMD ในปี 2559 ชี้ให้เห็นว่า การศึกษา ขั้นพื้นฐานของประเทศไทยยังมีเกณฑ์มาตรฐานที่ไม่สูงมาก ( อันดับ 52 จากการจัดอันดับ 61 ประเทศทั่วโลก ) โดยเกณฑ์ที่ต่ า ได้แก่ ความสามารถด้านภาษาอังกฤษ การสอนวิชาวิทยาศาสตร์ การจัดการศึกษาระดับมหาวิทยาลัย และการบริการการศึกษา ไม่ตอบสนองความจ าเป็นของภาคธุรกิจ จ านวนครูไม่ครบชั้นป มากกว่า 26,607 อัตรา ตัวอย่างสาเหตุที่ท าให้โรงเรียน สถานศึกษาไม่สามารถจัดครู สอนครบทุกชั้น ปี เช่น โรงเรียนมีขนาดเล็กมีนักเรียน ไม่ถึง 20 คน แต่ท าการเรียนการสอนครบทุกชั้นปี ( ป . 1 - ม . 3 ) ท าให้ไม่มีครูเพียงพอ ในปี 255 8 การจัดอันดับ ประเทศที่ไม่ได้ใช้ภาษาอังกฤษ เป็นภาษาหลักของ EF แสดง ใ ห้ เ ห็ น ว่ า ค น ไ ท ย พู ด ภาษาอังกฤษได้อยู่ในอันดับ 62 ของโลกจากการจัดอันดับ 70 ป ร ะ เ ท ศ ที่ ไ ม่ ไ ด้ ใ ช้ ภาษาอังกฤษเป็นภาษาหลัก ( อันดับในปี 2557 อยู่ที่ 48 ของโลก ) ความรู้ภาษาอังก ษของคนไทยอยู่ในอันดับ ที่ต่ าลงอย่างมาก คะแนนการคิดวิเคราะห์ (PISA) ของไทยอยู่อันดับ ที่ไม่ดีนัก ผลคะแนนการสอบ Programme for International Student Assessment (PISA) ของเด็กนักเรียนไทยในทั้งสามวิชา ( คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และ การอ่าน ) ในช่วงปี 2543 ถึง 2558 มี แนวโน้มลดลงจากเดิม โดยในปี 2558 ผล คะแนนเฉลี่ยของไทยมีค่าต่ า กว่าคะแนน เฉลี่ยของกลุ่มประเทศ OECD ค่อนข้างมาก และมีนัยส าคัญ

หน้า 88

87 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th บทเรียน / แบบทดสอบในสาขาวิชาที่จัดอยู่ในการศึกษาขั้นพื้นฐาน การพัฒนาครูและบุคลากร ทางการศึกษา การก ากับดูแลสถานศึกษาบางส่วน (สถานศึกษาที่อยู่ใต้ก ากับของ สพฐ.) ตลอดจนการจัดท าแผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐานของประเทศ  ส านักงานคณะกรรมการการอุดมศ กษา (สกอ.) – เป็นหน่วยงานที่มีห น้าที่รับผิดชอบในการ จัดท าแผนการพัฒนาการอุดมศึกษาของประเทศ พร้อมไปกับการก ากับดูแลสถาบันอุดมศึกษา และวิทยาลัยชุมชนในประเทศ นอกจากนี้ สกอ. ยังมีหน้าที่ประสานและส่งเสริมการพัฒนา ระบบและด าเนินการติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการจัดการอุดมศึกษา  ส านักงานคณะกรรมการการอ าชีวศ กษา (สอศ.) – เป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบและก ากับดูแล การอาชีวศึกษาของประเทศ โดยจัดท าแผนการพัฒนา รวมถึงมาตรฐานการอาชีวศึกษาและ วิชาชีพ การพัฒนาครูและบุคลากรอาชีวศึกษา การจัดท าระบบเครือข่ายข้อมูลสารสนเทศ และ ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารส าหรับการบริหารจั ดการ และการบริการของ สอศ. และ กระทรวงศึกษาธิการที่เกี่ยวข้อง กับการอาชีวศึกษาและฝึกอบรมวิชาชีพ  สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) – เป็นหน่วยงานที่มีบทบาท หน้าที่ในการพัฒนาและส่งเสริมการจัดการศึกษาด้านวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยี ของปร ะเทศ โดยนอกเหนือจากการพัฒนาหลักสูตรและสื่อการเรียนการสอนในทั้งสาม สาขาวิชาแล้ว ยังมีบทบาทในการพัฒนาและฝึกอบรมครูและบุคลากรทางการศึกษา และ การพัฒนาระบบการบริหารจัดการและระบบเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารของ กระทรวงศึกษาธิการอีกด้วย  หน่วยงานอื่น เช่น ส านักงาน ส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย (กศน.) ส านักงานบริหารคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน (สช.) คุรุสภา ส านักงาน คณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา (กคศ.) องค์การค้าของส านักงาน คณะกรรมการส่งเสริมสวัสดิการและสวัสดิภาพครูและบุคลากรทางการศึกษา เป็นต้น ส่วนหน่วยงานอื่นๆ ที่มีส่วนสนับสนุน หรือเสนอแนะทิศทางการพัฒนารัฐบาล ดิจิทัล ด้านการศึกษาให้แก่หน่วยงานภาครัฐด้านการศึกษาของไทย อันได้แก่  ส านักงานปลัดกระทรวงแรงงาน – สนับสนุนและเป็นผู้ชี้แนะแนวทางการพัฒนาก าลังคนของ ประเทศ เพื่อให้สามารถมีความพร้อมต่อการเข้าสู่ตลาดแรงงาน  ส านักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย – สนับสนุนและส่งเสริมในด้านข้อมูลทะเบียนราษฎร์ (เลขบัตรประชาชน 13 หลัก) ซึ่งจะช่วยในการบริหารจัดการจ านวนเด็กนักเรียนในระบบ การศึกษาในแต่ละระดับชั้นได้  ส านักงานปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี – สนับสนุนและแบ่งปันองค์ความรู้ (Knowledge and Know - How) และทรัพยากรบุคคลด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เพื่อการพัฒนาหลักสูตร / บทเรียน ตลอดจนบุคลากรทางการศึกษาของประเทศ

หน้า 89

88 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th  กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม – สนับสนุนในด้านการพัฒนาระบบโครงสร้างพื้ นฐาน การให้บริการ ดิจิทัล ที่จะช่วยสนับสนุนการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของหน่วยงานภาคการศึกษา ต่างๆ  สถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ – สนับสนุนในด้านของการก าหนดมาตรฐาน ทักษะ และคุณวุฒิวิชาชีพ ของผู้เรียนที่ควรมีหรือได้รับการศึกษา / ฝึกอบรม เพื่อให้เป็นแรงงานที่มีทักษะที่เหมาะสมต่อ ก ารท างานในชีวิตจริง  สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย และ สภาหอการค้าแห่งประเทศ – เป็นตัวแทนภาคธุรกิจ เอกชน ที่สามารถสนับสนุนและชี้แนะแนวทางการพัฒนาก าลังคนของประเทศ เพื่อให้สามารถ มีความพร้อมต่อการเข้าสู่ตลาดแรงงาน  หน่วยงานอื่นๆ นอกเหนือจากที่กล่าวมาข้างต้น อาทิ ส านั กงานคณะกรรมการนโยบาย วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมแห่งชาติ (สวทน.) กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจ และสังคม ส านักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) กระทรวงการพัฒนาสังคมและ ความมั่นคงของมนุษย์ กระทรวงวัฒนธรรม กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงท่องเที่ยวและ การกี า กระทรวงกลาโหม ฯลฯ ภาพที่ 39 หน่วยงานผู้เกี่ยวข้องและผู้รับบริการจากดิจิทัลภาครัฐด้านการศ กษา กลุ่มผู้รับ บริการส าคัญ นักเรียน นักศ กษา ครู อาจารย์ บุคลากรที่เกี่ยวข้อง สถาบันการศ กษา กลุ่มผู้รับ บริการอื่น นักวิจัย ภาคธุรกิจ ผู้พัฒนาแอปพลิเคชัน คอนเทนท์ และบริการ ครอบครัว หน่วยงานหลัก หน่วยงานสนับสนุน กระทรวงศ กษาธิการและหน่วยงานสังกัดกระทรวง เช่น ส านักงานปลัด กระทรวงแรงงาน สภาอุตสาหกรรม แห่งประเทศไทย สภาหอการค้า แห่งประเทศไทย สถาบันคุณวุฒิ วิชาชีพ ส านักงานปลัด กระทรวงมหาดไทย บริการด้านการศ กษา ในปัจจุบัน ระบบ GPA ระบบ สารสนเทศ นักเรียน นักศ กษา ระบบ e - Office ระบบข้อมูลสารสนเทศเพื่อการบริหาร บุคลากรทางการศ กษา ส านักงานปลัดกระทรวง วิทยาศาสตร์และ เทคโนโลยี ระบบการวางแผน เพื่อการศ กษาต่อระดับอุดมศ กษา ระบบบริการหนังสือเรียน อิเล็กทรอนิกส์ ผ่านโมบาย แอปพลิเคชัน ระบบ อบรม ครู ออนไลน์ ระบบทดลอง การสอบออนไลน์ ศูนย์ IPST Learning Space ส านักงานปลัดกระทรวง ดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม สพฐ . สกอ . สอศ . กศน . คุรุสภา สสวท . สกสค .

หน้า 90

89 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ทั้งนี้ จากการศึกษาการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลด้านการศึกษาของประเทศผู้น าของโลกในการ พัฒนาด้านดังกล่าว พบว่าประเทศออสเตรเลียถือเป็นประเทศที่มีการพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัล ภาครัฐด้านการศึกษาสูงเป็นอันดับต้นๆ ของโลก โดยตัวอย่างการพัฒนาที่ส าคัญของออสเตรเลียคือ การจัดท าเว็บไซต์กลางที่บูรณาการข้อมูลและบริการจากหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องเอาไว้ ณ จุดเดียว ในลั กษณะของ e - Education Hub เพื่ออ านวยความสะดวกให้กับผู้ใช้บริการสามารถเข้ามารับบริการ ผ่านช่องทางดังกล่าว โดยเว็บไซต์ดังกล่าวนั้นชื่อว่า Digital Technologies Hub (ภาพที่ 40) Digital Technologies Hub ( www.digitaltechnologieshub.edu.au ) เป็นเว็บไซต์รวบรวม ข้อมู ลด้านการศึกษาต่างๆ อาทิ หลักสูตรการเรียนการสอน แผนการสอนและแนวทางการพัฒนา การเรียนการสอน แบบฝึกหัด แบบประเมิน ตลอดจนแนวทางการพัฒนาทักษะและความรู้ของเด็ก เพื่อให้บริการด้านข้อมูลแก่ทั้งครู อาจารย์ เด็กนักเรียน ตลอดจนผู้ปกครองสามารถสื บค้นข้อมูลต่างๆ และน ามา ปรับใช้ หรือปฏิบัติ โดยอาศัยการเชื่อมโยงกับหน่วยงานและเว็บไซต์ต่างๆ ภายใต้ การด าเนินงานของหน่วยงาน Education Services Australia (ESA) อันได้แก่  National Assessment Program (NAP) เป็นโครงการเพื่อจัดท าแบบประเมินวัด ระดับทักษะเด็กนักเรียน และด าเนิน การสอบประเมินวัดทักษะดังกล่าวใน แต่ละปี โดยผลการประเมินจะเผยแพร่ไว้บนเว็บไซต์ของ NAP เพื่อให้ครู อาจารย์ และนักเรียน สามารถประเมินทักษะของตน พร้อมกับเตรียมการส าหรับการเพิ่มทักษะดังกล่าว  Australian Curriculum เป็นเว็บไซต์รวบรวมและค้นหาข้อมูลหลักสูตรการ เรียน การสอนของสถาบันการศึกษาทั่วประเทศ เพื่อให้โรงเรียน สถาบันการศึ กษา และ ครู อาจารย์ สามารถเข้าไปสืบค้น เพื่อน ามาปรับใช้หรือพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน  Scootle เป็นเว็บไซต์วางแผน และวิเคราะห์แผนการสอนหรือหลักสูตรการสอน เพื่อให้ ครู อาจารย์ สถาบันการศึกษาต่างๆ ทดลองจัดท า และสามารถน าหลักสูตรหรือแผนการ สอนดังกล่าวมาแลกเปลี่ยนความคิดเห็นผ่านระบบ Scootle Community  เว็บไซต์และการด าเนินการอื่นๆ ภายใต้ ESA และ Digital Technologies Hubs อาทิ National Digital Learning Resources Network, Improve, Language Learning Space, myfuture, myskills ฯลฯ

หน้า 91

90 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 40 ประเทศผู้น าด้านการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลภาครัฐด้านการศ กษา ที่มา : ปรับปรุงจาก Digital Technologies Hub (www.digitaltechnologieshub.edu.au) ระบบบริการแบบ อิเล็กทรอนิกส์ Digital Technologies Hub เป็นเว็บไซต์รวบรวมข้อมูลด้านการศึกษาต่างๆ อาทิ หลักสูตรการเรียนการสอน แผนการสอนและแนวทาง การพัฒนาการ เรียนการสอน แบบฝึกหัด แบบประเมิน ตลอดจนแนวทางการพัฒนาทักษะและความรู้ของเด็ก เพื่อให้บริการด้านข้อมูลแก่ทั้งครู อาจารย์ เด็กนักเรียน ตลอดจนผู้ปกครองสามารถสืบค้นข้อมูลต่างๆ และน ามาปรับใช้ หรือปฏิบัติ โดยอาศัยการเชื่อมโยงกับหน่วยงานและเว็บ ไซต์ ต่างๆ ภายใต้การด าเนินงานของหน่วยงาน Education Services Australia (ESA) Scootle เป็นเว็บไซต์วางแผน และวิเคราะห์แผนการสอนหรือหลักสูตรการสอน เพื่อให้ครู อาจารย์ สถาบันการศึกษาต่างๆ ทดลองจัดท า และสามารถน าหลักสูตรหรือแผนการสอน ดังกล่าวมาแลกเปลี่ยนความคิดเห็นผ่านระบบ Scootle Community Australian Curriculum เป็น เว็บไซต์รวบรวมและค้นหาข้อมูล หลักสูตรการเรียนการสอน ของสถาบันการศึกษาทั่วประเทศ เพื่อให้ โรงเรียน สถาบันการศึกษา และครู อาจารย์ สามารถเข้าไปสืบค้น เพื่อน ามาปรับ ใช้หรือ พัฒนาหลักสูตรการเรียนการ สอน National Assessment Program (NAP) เป็นโครงการเพื่อจัดท าแบบประเมินวัดระดับ ทักษะเด็กนักเรียน และด าเนินการสอบประเมินวัดทักษะดังกล่าวในแต่ละปี โดยผล การประเมินจะเผยแพร่ไว้บนเว็บไซต์ของ NAP เพื่อให้ครู อาจารย์ และนักเรียน สามารถ ประเมินทักษะของตน พร้อมกับเตรียมการส าหรับการเพิ่มทักษะดังกล่าว & Students หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง • Australia Department of Education and Training • Education Services Australia • Australian Curriculum, Assessment and Reporting Authority (acara) การด าเนินการอื่น ภายใต้ ESA และ Digital Technologies Hub

หน้า 92

91 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ด้วยเหตุนี้ การน าเทคโนโลยีดิจิทัลมาพัฒนาระบบการศึกษาของไทย ให้เกิดการบูรณาการ ของข้อมูล เกิดการเชื่อมโยงของบริการ และยกระดับการบริหารจัดการเดิม เป็นปัจจัยส าคัญในการ มุ่งไปสู่รัฐบาลดิจิทัลด้านการศึกษาทัดเทียมกับนานาประเทศ โดย ภาพที่ 41 แสดงกรอบแนวคิด ที่เหมาะสมเพื่อพัฒนา สู่รัฐบาลดิจิทัลด้านการศึกษา ซึ่งมีเป้าประสงค์หลัก คือ การเพิ่มโอกาสการเข้าถ ง การศ กษาและการยกระดับการบริการด้านการศ กษา โดยจากกรอบแนวคิดข้างต้น สามารถแบ่งกรอบการพัฒนาออกเป็น 3 ระดับ อันได้แก่ ระดับ การพัฒนาที่ 1: การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเชิงดิจิทัลด้านการศึกษา ระดับการพัฒนาที่ 2: การบูรณาการ ข้อมูลตลอดห่วงโซ่การศึกษากับหน่ วยงานทุกฝ่าย และ ระดับการพัฒนาที่ 3: การยกระดับบริการ ด้านการศึกษาทั้งระบบ ผ่านการเชื่อมโยงข้อมูลและบริการ ณ จุดเดียว 1) ระดับการพัฒนาที่ 1: การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเชิงดิจิทัลด้านการศ กษา เพื่อมุ่งสู่เป้าประสงค์ของการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลด้านการศึกษา ในล าดับแรก มีความจ าเป็น ต้อง พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเชิงดิจิทัลด้านการศึกษา เพื่อเสริมพื้นฐานด้านดิจิทัลให้เกิดความมั่นคง ทั้งกับ การให้บริการด้านการศึก ษา และการบริหารจัดการต่างๆ ในระบบการศึกษา ของหน่วยงานใต้สังกัด กระทรวงศึกษาธิการ โดยเพื่อเพิ่มขีดความสามารถเชิงดิจิทัลในด้านการให้บริการแก่ผู้เรียน หน่วยงานภาครัฐ ได้แก่ ส านักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ สพฐ. สอศ. สกอ. กศน. สช. กคศ. รวมถึง สสวท. ควรมีการ ให้บริ การสื่อการเรียนการสอนและคลังข้อมูล บทเรียน ข้อสอบออนไลน์ รวมถึงบริการอื่นๆ ที่คล้ายคลึง และเกี่ยวข้องแก่ผู้เรียนในทุกระดับชั้น เช่นเดียวกับการพัฒนาระบบบริการที่ช่วยเพิ่มโอกาสทาง การเรียนรู้ เช่น การจัดท าระบบการเรียนการสอนทางไกล (ไม่ว่าจะผ่านระบบดาวเทียม หรื อระบบ ออนไลน์บนเว็บไซต์) ขณะเดียวกัน การจัดให้มีการให้บริการด้านข้อมูลหลักสูตรการเรียนการสอน ออนไลน์ ตลอดจนเทคนิค หรือแนวทางเพิ่มทักษะการสอนใก้แก่ผู้สอนและบุคลากรทางการศึกษา เพื่อ ส่งเสริมการพัฒนาอาชีพครู อาจารย์ ก็เป็นการพัฒนาภาครัฐด้านการศึกษาเพื่อเพิ่มขีด ความสามารถเชิง ดิจิทัลในด้านการให้บริการแก่ผู้สอน ส่วนในการพัฒนาระบบการศึกษาในภาพรวม ในระดับนี้ จ าเป็นต้องมีการพัฒนาโครงสร้าง พื้นฐานด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร เพื่อให้ทุกฝ่ายเกิดการน าเอาเทค โน โลยีดิจิทัลมาใช้กับ การบริการด้านการศึกษา การสนับสนุนการเรียนการสอนแก่ผู้เรียน การฝึกอบรมเพื่อเพิ่มทักษะผู้สอน ตลอดจนการสนับสนุนการพัฒนาต่างๆ ในระบบการศึกษา และส าหรับการบริหารจัดการภายใน กระทรวง เพื่อที่จะเพิ่มขีดความสามารถเชิงดิจิทัลในด้านดังกล่าว จ าเป็นอย่างยิ่งที่ จะต้องมีการเชื่อมโยง ข้อมูลประวัติ ผู้เรียนและผู้สอนในฐานข้อมูลกลางของกระทรวง เพื่อเป็นการสร้างจุดศูนย์กลางของข้อมูล ที่จะถูกน าไปใช้ประโยชน์ต่อ อาทิ การวางแผนและนโยบายการพัฒนาด้านการศึกษา ทั้งนี้ ทั้งการพัฒนาระบบการศึกษา และการยกระดับการบริหารจัดการภายในองค์กร (กระทรวงศึกษาธิการ) ที่กล่าวม าข้างต้น จ าเป็นต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างกระทรวงศึกษาธิการและ

หน้า 93

92 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th หน่วยงานภายใต้สังกัด และหน่วยงานเกี่ยวข้องกับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานรัฐบาลดิจิทัล เช่น กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ส านักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) เป็นต้น 2) ระดับการพัฒนาที่ 2: การบูรณาการข้อมูลตลอดห่วงโ ก่ารศ กษากับหน่วยงานทุกฝ่าย ในระดับที่สอง หน่วยงานใต้สังกัดกระทรวงศึกษาธิการไม่เพียงแต่จะต้องบูรณาการและ เชื่อมโยงข้อมูลต่างๆ เข้ากันกับหน่วยงานอื่นภายในกระทรวง แต่ยังต้องบูรณาการข้อมูลเข้ากับ หน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้องกับด้านกา รศึกษา เพื่อเพิ่มขีดความสามารถเชิงดิจิทัลในการให้บริการ ตลอดจน การบริหารจัดการ ให้เกิดตลอดห่วงโซ่การศึกษาของผู้เรียน ทั้งนี้ การสร้างระบบการเรียนร่วมระหว่าง สถานศึกษาต่างๆ ในทุกระดับชั้น โดยมีระบบเชื่อมโยงหน่วยกิตระหว่างสถานศึกษา มีระบบการเรียน การสอนทางไกล ก ารเรียนการสอนที่บ้านที่สามารถน ามาประมวลและผนวกเข้ากับการประเมินผล การเรียนและหน่วยกิตการเรียนตามปกติ (การเข้าเรียนในโรงเรียนหรือสถานศึกษาตามปกติทั่วไป) และ การมีระบบการเรียนการสอนออนไลน์ขนาดใหญ่ ( ระบบ Thai MOOCs) จะช่วยขยายขอบเขต การศึกษาแก่ผู้เรียน ซึ่งไม่จ า กัดแต่เฉพาะการเรียน ณ ที่แห่งเดียว อันจะเป็นการเพิ่มขีดความสามารถ เชิงดิจิทัลในการให้บริการแก่ผู้เรียนของภาครัฐไทย ขณะเดียวกัน การจัดท าระบบฐานข้อมูลผู้เรียน เพื่อให้ผู้สอนสามารถรับทราบและประเมินตัวผู้เรียนได้ และสามารถปรับปรุงเทคนิคหรือแนวทาง การสอนของตน ยั งเป็นการด าเนินการอีกด้านหนึ่ง เพื่อพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลในด้านการ ให้บริการแก่ผู้สอน ส่วนในการพัฒนาระบบการศึกษาในภาพรวม ในระดับนี้ จ าเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีการปรับปรุง หลักสูตรการศึกษา โดยผนวกประเด็น Social and Emotion Learning หรือประเด็น 21 st Century Skills เข้าไป เพื่อให้หลักสูตรการเรียนการสอนของประเทศไทยในปัจจุบันมีความสอดคล้อง และมีความทันสมัยกับ แนวโน้มการเปลี่ยนแปลงไปของการพัฒนาหลักสูตรการสอนของยุคดิจิทัล ทั้งนี้ หน่วยงานภาครัฐด้าน การศึกษา ยังจ าเป็นต้องจัดท าระบบประเมินความรู้และทักษะด้านต่ างๆ ของผู้เรียน และผู้สอน รวมถึง สถานศึกษา ซึ่งจะเป็นระบบที่ช่วยให้ผู้บริหารระดับสูงของกระทรวงศึกษาธิการสามารถประเมินสถานะ ปัญหา และความท้าทายในการวางแผนเพื่อพัฒนาและยกระดับขีดความสามารถเชิงดิจิทัลของระบบ การศึกษาของประเทศต่อไปในระยะยาว และส าหรับการบริหารจัด การภายในกระทรวง ควรมีการเชื่อมโยง ข้อมูลภายในเข้ากับหน่วยงานด้านการศึกษาอื่นๆ อาทิ หน่วยงานมหาดไทย และหน่วยงานด้านแรงงาน เพื่อติดตามผู้เรียนในระบบการศึกษาภาคบังคับและผู้เรียนที่อยู่นอกระบบโดยสมบูรณ์ 3) ระดับการพัฒนาที่ 3: การยกระดับบริการด้านการศ กษาทั้งระบบ ผ่านการเชื่อมโยง ข้อมูลและบริการ ณ จุดเดียว ในระดับสุดท้าย เพื่อเป็นการยกระดับบริการด้านการศึกษาทั้งระบบ ผ่านการเชื่อมโยงข้อมูล และบริการ ณ จุดเดียว กระทรวงศึกษาธิการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะต้องน าข้อมูลและบริการที่ได้มี การบูรณาการแล้วมาท าให้เกิดการให้บริก ารที่มีประสิทธิผลแก่ผู้เรียนและผู้สอน และเกิดการ บริหาร จัดการระบบการศึกษา ตลอดจนตัวกระทรวงศึกษาธิการและหน่วยงานภายใต้สังกัด ก ระทรวงศึกษาธิการที่มีประสิทธิภาพ โดยการจะด าเนินการเพื่อให้เกิดการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลมาถึง

หน้า 94

93 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ในระดับนี้ ส าหรับการให้บริการแก่ผู้เรียน จ าเป็นจะต้องมีการให้บริการต่างๆ ผ่านระบบออนไลน์ และ ทางไกล โดยรวมไว้ในจุดเดียว ( e - Education Hub) และมีการจัดท าระบบสนับสนุนรูปแบบการเรียนรู้ ตลอดชีวิต เช่น ระบบธนาคารหน่วยกิต (Credit Bank) ในส่วนของการให้บริการแก่ผู้สอน จ าเป็นที่จะต้องมีการจัดท าศูนย์แลกเปลี่ ยนความคิดเห็น ( Community) ของผู้สอนและสถานศึกษา เพื่อน าไปใช้ในการพัฒนาหลักสูตร เทคนิคการสอน โดยระบบดังกล่าวอาจเชื่อมโยงเข้ากับหรืออยู่ภายใต้ e - Education Hub ส าหรับการเพิ่มขีดความสามารถเชิงดิจิทัลด้านการศึกษาในด้านการพัฒนาระบบการศึกษา จ าเป็นที่จะต้องบูรณ าการข้อมูลและบริการ สื่อการเรียนการสอน หลักสูตร ตลอดจนเทคนิคและ แนวทางการพัฒนา ฝึกฝนไว้ ณ จุดเดียว โดยจัดท าเป็น e - Education Hub ของประเทศดังที่ได้กล่าว ไว้แล้ว โดยเชื่อมโยงข้อมูลและบริการเข้ากับหน่วยงานอื่นด้านการศึกษา เช่น กระทรวงวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี ร วมถึงการเชื่อมโยงกับสถาบันการศึกษาต่างๆ ส่วนการบริหารจัดการภายในกระทรวง จ าเป็นจะต้องจัดท าระบบประเมินหน่วยงาน ผู้ให้บริการของกระทรวง จัดท าศูนย์รับฟังความคิดเห็น ( Feedback) จากผู้รับบริการ และระบบดูแล รักษาและพัฒนาระบบฐานข้อมูลต่างๆ

หน้า 95

94 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพ ที่ 41 กรอบแนวคิดที่เหมาะสมเพื่อพัฒนาสู่รัฐบาลดิจิทัลด้านการ ศ กษา การให้บริการ แก่ผู้เรียน การให้บริการ แก่ผู้สอน การพัฒนา ระบบการศ กษา การบริหารจัดการ ภายในกระทรวง  ให้บริการต่างๆ ผ่านระบบ ออนไลน์ และทางไกล โดยรวมไว้ในจุดเดียว (e - Education Hub)  มีการจัดท า ระบบธนาคาร หน่วยกิต เพื่อสนับสนุน การเรียนรู้ตลอดชีวิต  มีการจัดท าศูนย์ แลกเปลี่ยนความคิดเห็น (Community) ของผู้สอน และสถานศึกษา ภายใต้ e - Education Hub เพื่อ น าไปใช้ในการพัฒนา หลักสูตร เทคนิคการสอน  บูรณาการข้อมูลและบริการ สื่อการเรียนการสอน หลักสูตร ตลอดจนเทคนิคและแนวทาง การพัฒนา ฝึกฝนไว้ ณ จุดเดียว โดยจัดท าเป็น e - Education Hub ของประเทศ และเชื่อมโยงข้อมูล และบริการเข้ากับหน่วยงานอื่นและ สถาบันการศึกษาต่างๆ  จัดท าระบบประเมินหน่วยงาน ผู้ให้บริการของกระทรวง  จัดท าศูนย์รับฟังความคิดเห็น (Feedback) จากผู้รับบริการ  ดูแลรักษาและพัฒนาระบบ ฐานข้อมูลต่างๆ  มีการให้บริการระบบ การเรียนร่วม ระบบเชื่อมโยง หน่วยกิต ระบบการเรียน การสอนทางไกล ที่บ้าน  มีการจัดท าระบบการเรียน การสอนออนไลน์ขนาดใหญ่  มีระบบฐานข้อมูลผู้เรียน เพื่อให้ผู้สอนสามารถ รับทราบและประเมิน ตัวผู้เรียนได้ และ ปรับปรุงเทคนิคหรือ แนวทางการสอนของตน  การปรับปรุงหลักสูตรการศึกษา โดยผนวกประเด็น Social and Emotional Learning ( SEL ) เข้าไป  จัดท าระบบประเมินความรู้และ ทักษะด้านต่างๆ ของผู้เรียน และ ผู้สอน รวมถึงสถานศึกษา  มีการเชื่อมโยงข้อมูลภายใน เข้ากับหน่วยงานมหาดไทย และหน่วยงานด้านแรงงาน เพื่อติดตามผู้เรียนในระบบ การศึกษาภาคบังคับและ ผู้เรียนที่อยู่นอกระบบ  มีการให้บริการสื่อการเรียน การสอนและคลังข้อมูล บทเรียน ข้อสอบออนไลน์  มีการจัดท าระบบการเรียน การสอนทางไกล  มีการให้บริการหลักสูตร การเรียนการสอน ออนไลน์ เพื่อส่งเสริม การพัฒนาอาชีพครู อาจารย์  อาศัยเทคโนโลยีดิจิทัล เพื่อ ให้บริการด้านการศึกษา และ สนับสนุนการเรียนการสอนแก่ ผู้เรียนในระบบ  จัดอบรมและเพิ่มทักษะเชิงดิจิทัล แก่ผู้สอน  มีการเชื่อมโยงข้อมูลประวัติ ผู้เรียนและผู้สอน ในฐานข้อมูล กลาง ของกระทรวง  จัดอบรมและเพิ่มทักษะ เชิงดิจิทัลแก่เจ้าหน้าที่ เป าประสงค์ : การเพิ่มโอกาสการเข้าถ งการศ กษาและการยกระดับการบริการด้านการศ กษา การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเชิง ดิจิทัลด้านการศ กษา การบูรณาการข้อมูล ตลอดห่วงโ ก่ารศ กษา กับหน่วยงานทุกฝ่าย การยกระดับบริการด้าน การศ กษา ทั้ง ระบบ ผ่านการเชื่อมโยง ข้อมูล และบริการ ณ จุดเดียว

หน้า 96

95 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th เพื่อบรรลุเป้าประสงค์ดังกล่าว ในการพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านการศึกษา หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องด าเนินงาน / โครงการพัฒนาที่ส าคัญ (Flagship Projects) ด้วยกัน 4 โครงการ ดังนี้ 1) โครงการพัฒนาระบบฐาน ข้อมูล จัดเก็บทะเบียน ประวัติผู้เรียนและ บุคลากรในสังกัด โครงการดังกล่าวเป็น การพัฒนาระบบฐานข้อมูลทะเบียนประวัติผู้เรียนและบุคลากรในสังกัด กระทรวงศึกษาธิการ พร้อมทั้งบูรณาการข้อมูลกับฐานข้อมูลของกรมการปกครอง เพื่อการบริหาร จัดการผู้เรียนในระบบการศึกษาจากเริ่มต้นเข้ารับการศึกษา จนออกจากระบบ โดยในการเชื่อมโยง ข้อมูลของหน่วยงานในสังกัด ส า นักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ถือเป็นหน่วยงานหลักในการรวบรวม ข้อมูลจากหน่วยงานต่างๆ ในสังกัด โดยเฉพาะจาก 4 หน่วยงานหลักด้านการศึกษาที่มีฐานข้อมูลประวัติ ผู้เรียนและผู้สอนขนาดใหญ่ อันได้แก่ สพฐ. สอศ. สกอ. และ กศน. รวมถึงหน่วยงานอื่น เช่น สช. กคศ. เป็นต้น จากนั้ นจะต้องมีการบูรณาการเข้ากับ ฐานข้อมูลผู้เรียนและผู้สอน ของหน่วยงานนอกกระทรวง อาทิ กรมการปกครอง กรุงเทพมหานคร ฯลฯ เพื่อให้เกิดการบูรณาการข้อมูลอย่างครอบคลุมทั่วทั้ง ประเทศ ทั้งนี้ คาดหมายว่าจะสามารถด าเนินโครงการดังกล่าวแล้วเสร็จภายในปี 256 4 โดยเริ่มต้น โครงการในปี 2561 จาก การพัฒนาระบบฐานข้อมูลกลาง เพื่อเชื่อมโยงข้อมูลจากหน่วยงานในสังกัด จากนั้นจึงเริ่มเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงานในสังกัด พร้อมทั้งบูรณาการฐานข้อมูลเข้ากับฐานข้อมูล ของกรมการปกครองให้แล้วเสร็จภายในปี 2563 ก่อนที่จะขยายผลสู่การจัดท าฐานข้อมู ลทะเบียน ประวัติของบุคลากรในสังกัดต่อไปให้แล้วเสร็จตามแผน 2) โครงการพัฒนาระบบติดตามเด็กออกกลางคันให้ได้รับการศ กษาภาคบังคับ โครงการดังกล่าวเป็น การพัฒนาระบบติดตามเด็กกลุ่มเสี่ยงที่มีโอกาสออกกลางคันแบบ รายบุคคล โดยอาศัยการบูรณาการฐานข้อมูลเด็กนักเรียนของกระทรวง ศึกษาธิการเข้ากับฐานข้อมูลของ กระทรวงมหาดไทย และฐานข้อมูลจากหน่วยงานอื่นๆ เพื่อช่วยในการบริหารจัดการเด็กกลุ่มเสี่ยง ดังกล่าว ให้ได้รับการศึกษาภาคบังคับ นอกจากนี้ การติดตามเด็กนักเรียนดังกล่าว ยังจะช่วยให้ กระทรวงศึกษาธิการทราบถึงสาเหตุใดที่เด็กต้องออกจากระบบ การศึกษาก่อนวัยอันควร หรือหลุด ออกไปจากระบบการศึกษาก่อนจบการศึกษาภาคบังคับเป็นจ านวนมาก เพื่อที่กระทรวงศึกษาธิการ จะเข้าไปช่วยแก้ไขปัญหาดังกล่าวได้ และท าให้เด็กไม่ได้รับโอกาสในการศึกษาต่อไปได้ ทั้งนี้ หน่วยงานผู้รับผิดชอบการด าเนินงานหลัก ได้แก่ ส านักงานปลัด กระทรวงศึกษาธิการ และ ส านักงานปลัด กระทรวงมหาดไทย ซึ่งคาดหมายว่าจะสามารถด าเนินโครงการดังกล่าวแล้วเสร็จ ภายในปี 256 4 โดยจะต้องเริ่มต้นจาก เชื่อมโยงและบูรณาการข้อมูลเด็กนักเรียนในระบบการศึกษา กับฐานข้อมูลมหาดไทยให้แล้วเสร็จ ภายในปี 256 2 หลังจากนั้นจึง จัดท าระบบติด ตามและบริหารจัดการ เด็กในกลุ่มเสี่ยงฯ ให้ได้รับการศึกษาภาคบังคับอย่างทั่วถึง ให้แล้วเสร็จ ตามแผน

หน้า 97

96 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th 3) โครงการบูรณาการเชื่อมโยงการใช้ประโยชน์ข้อมูลระหว่างหน่วยงาน โครงการดังกล่าวเป็น การเชื่อมโยงฐานข้อมูลกระทรวงศึกษาธิการ กับสถาบันการศึกษา มหาวิทยาลัยทั่วประเทศ และหน่วยงานด้านแรงงาน เพื่อการติดตามผู้เรียนตลอดโซ่การศึกษา ตั้งแต่ เข้าเรียน (จนถึงจบการศึกษาและเข้าสู่ตลาดแรงงาน รวมถึงการกลับเข้ามาศึกษาใหม่) และเพื่อส าหรับ การบริหารจัดการก าลังแรงงานให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงาน ตลอดโซ่ตั้งแต่เริ่มรับ การศึกษา โดยหน่วยงานผู้รับผิดชอบการด าเนินง านหลัก ได้แก่ ส านักงานปลัด กระทรวงศึกษาธิการ สถาบันศึกษา และมหาวิทยาลัย และส านักงานปลัดกระทรวงแรงงาน ซึ่งคาดหมายว่าจะสามารถด าเนิน โครงการดังกล่าวแล้วเสร็จภายในปี 256 3 โดยจะต้อง บูรณาการกับฐานข้อมูลของสถาบันการศึกษา มหาวิทยาลัย และฐานข้อมูลของกระทรวงแรงงาน ภายในปี 256 2 หลังจากนั้นจึง เริ่มเริ่มใช้งานและ ขยายผลการใช้ประโยชน์ส าหรับการบริหารจัดการในตลาดแรงงาน ภายในปี 2563 4) โครงการ ศูนย์กลางการให้บริการและฐานองค์ความรู้ สื่อการเรียนรู้ และหลักสูตร การศ กษา ( e - Education Hub) โครงการดังกล่ าวเป็น การเชื่อมโยงฐานข้อมูลองค์ความรู้ สื่อการเรียนรู้ และหลักสูตร การศึกษาทุกระดับทุกประเภทการศึกษา เข้าไว้ด้วยกัน ณ จุดเดียว ( e - Education Hub) โดยรวบรวม ข้อมูลจากทั้งหน่วยงานสังกัดกระทรวงศึกษาธิการและหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง อาทิ ส านักงาน คณะกรรมการนโยบายวิ ทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมแห่งชาติ (สวทน.) กระทรวงดิจิทัล เพื่อเศรษฐกิจและสังคม ส านักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) กระทรวงการพัฒนาสังคม และความมั่นคงของมนุษย์ กระทรวงวัฒนธรรม กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงท่องเที่ยวและการกี า ฯลฯ ทั้งนี้ ส าหรับหน่วยงานผู้รับผิดชอบหลัก คือ ส านักงานปลัด กระทรวงศึกษาธิการ ซึ่งคาดหมาย ว่าจะ ด าเนิน โครงการให้แล้วเสร็จภายในปี 2564 ซึ่งภายในปี 2562 จะต้องมีการ เชื่อมโยงฐานข้อมูล องค์ความรู้ สื่อการเรียนรู้ และหลักสูตรการศึกษาทุกระดับทุกประเภทการศึกษาของกระทรวง โดยสมบูรณ์ จากนั้นจึง บูรณาการข้อมูลกับหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้องและจัดท าระบบกลางเพื่อให้บริการ แก่ผู้รับบริการ ( e - Education Hub) โดยเสร็จสิ้นกระบวนการดังกล่าวภายในปี 256 3 ท้ายที่สุด นับจาก ปี 256 4 จึง เริ่ มใช้งานและพัฒนาฐานข้อมูล และการให้บริการอย่างต่อเนื่อง

หน้า 98

97 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 42 แผนการด าเนินการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลด้านการศ กษารายโครงการพัฒนาส าคัญ

หน้า 99

98 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐ ด้านการสาธารณสุข การเชื่อมโยงและแลกเปลี่ยนข้อมูลสุขภาพ (Personal Health Record) ของผู้ป่วย ระหว่าง หน่วยงานผู้ให้บริการภาครัฐ และหน่วยงานผู้ให้บริการอื่นๆ อาทิ สถานพยาบาลเอกชน มหาวิทยาลัย และโรงพยาบาลในสังกัด เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการท างานของผู้บริการสุขภาพ อ านวยความสะดวก แก่ผู้รับบริการ และส่งเสริมและเพิ่มโอกาสการเข้าถึงการบริการสาธารณสุขที่มีคุณภาพ โดยอาศัย เทคโนโลยีดิจิทัลมาปรับใช้กับการบริการสุขภาพ ทั้งในด้านการบริการด้านการตรวจโรค การรักษา หรือ การให้ข้อมูล และความรู้พื้นฐานแก่ประชาชน

หน้า 100

99 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th 4.4 การพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้าน การสาธารณสุข ในปัจจุบัน การบริหารจัดการระหว่างองค์ประกอบต่างๆ ภายในระบบบริการสุขภาพ มีการ ท างานแบบแยกส่วนกัน โดย ยังไม่มีการรวมศูนย์ ท าให้เกิดช่องว่างในการจัดการด้านทรัพยากร และการให้บริการต่อประชาชน อีกทั้งผู้ให้บริการสุขภาพแก่ประชาชนยังมีความเฉพาะเจาะจง ท าให้ ประชาชนเข้าถึงการบริการสุขภาพได้ไม่ทั่วถึง ประกอบกับสถานการณ์ด้านสังคมและสาธารณสุข ที่เปลี่ยนแปลงไป อาทิ โครงสร้างประชากรที่ก าลัง เข้าสู่สังคมสูงวัย ปัจจัยคุกคามสุขภาพและภาวะโรค ของประชาชนที่มีแนวโน้มเป็นโรคติดต่อ และโรคเรื้อรังมากขึ้น เป็นต้น ซึ่งส่งผลให้การจัดการบริการ ด้านสุขภาพของไทยในปัจจุบันยังไม่สามารถตอบสนองความต้องการของประชาชนและชุมชนได้อย่าง ครอบคลุมและเท่าเทียม นอกจากนี้ กลไ กการบันทึกและ ใช้ข้อมูลสาธารณสุขในภาพรวม ทั้งจากภาครัฐ และเอกชนยังขาดมาตรฐานที่สามารถประสานงานกันได้ ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อคุณภาพการให้บริการ สุขภาพแก่ประชาชนอีกด้วย ภาพที่ 43 วาระปฏิรูปสาธารณสุขไทย ที่มา: สภาปฏิรูปแห่งชาติ ภาพที่ 4 3 น าเสนอวาระปฏิรูปของประเทศไทยที่เกี่ยวข้องกับระบบสาธารณสุขไทยทั้งสิ้น 3 วาระ ได้แก่ วาระปฏิรูประบบบริการสาธารณสุขไทย วาระปฏิรูประบบส่งเสริมสุขภาพและการป้องกันโรค และวาระปฏิรูประบบบริหารจัดการและการเงินการคลังด้านสุขภาพ ระบบบริการสาธารณสุข ระบบส่งเสริมสุขภาพ และการป องกันโรค ระบบบริหารจัดการ และการเงินการคลังด้านสุขภาพ 1) ปฐมภูมิ พื้นที่เป็นฐาน District Health System 2) แพทย์ครอบครัว องค์รวม ชุมชน 3) Long term care 4) แผนระบบบริการครบวงจร 5) การแพทย์แผนไทย 6) การสนับสนุนตาม 6 blocks 8) กลไกสร้างความเข้มแข็งทุก ระดับ 9) กระจายให้ชุมชนท้องถิ่น 10) บูรณาการการให้การสนับสนุน 12) National Health Board 13) เขตสุขภาพ 14) Local Health Board 15) แยกบทบาท Regulator - Provider - Purchaser - Supporter 16) ผลิตและพัฒนาคน 17) National Information Clearing House 18) Participatory Method 19) เพิ่มทุน 20) กระจายอ านาจ

หน้า 101

100 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th โดยวาระปฏิรูประบบบริการสาธารณสุขไท ย ประกอบด้วย ประเด็นปฏิรูป ดังนี้  ระบบสาธารณสุขปฐมภูมิ โดยเปลี่ยนจากการพัฒนาตามแนวคิดโรงพยาบาลเป็นฐาน เป็นการพัฒนาโดยใช้พื้นที่เป็นฐาน (District Health System)  พัฒนาเครือข่ายทีมผู้ให้บริการที่มีความเชื่อมโยงระหว่างแพทย์ เอกชน ชุมชน และ ท้องถิ่นโดยมีแนวคิดใ ห้ประชาชนเป็นศูนย์กลาง  สนับสนุนระบบสุขภาพที่มุ่งเน้นการพัฒนาสุขภาพระยะยาว (Long Term Care)  พัฒนาระบบข้อมูลที่เชื่อมโยงทั้งระบบเพื่อพัฒนาสู่แผนระบบบริการครบวงจร  น าภูมิปัญญทางการแพทย์แผนไทยและการแพทย์พื้นบ้านมาใช้ในบริการปฐมภูมิมากขึ้น  สนับสนุนการพัฒนาระบบข้อมูลและกลไกการเงินตาม 6 building blocks ขององค์การ อนามัยโลก (World Health Organization: WHO) วาระปฏิรูป ระบบส่งเสริมสุขภาพและการป้องกันโรค ประกอบด้วย ประเด็นปฏิรูป ดังนี้  ส่งเสริมสนับสนุนบุคคล ท้องถิ่น และชุมชนให้สามารถจัดการหรือพัฒน าสุขภาพของ ตนเองและชุมชนได้  ปรับปรุงการให้บริการสุขภาพเป็นระบบเครือข่าย เพื่อให้ทุกภาคส่วนด าเนินงานได้ อย่างมีประสิทธิภาพและมีความโปร่งใส  สร้างเสริมสุขภาพ ป้องกันและควบคุม และจัดการภัยคุกคามต่อ สุขภาพโดยมุ่งเน้น ให้บุคคล ชุมชน ท้องถิ่น และสังคม มีศักยภาพในการ สร้างเสริมสุขภาพด้วยตัวเอง ผ่านการบูรณาการให้มีส่วนร่วมในนโยบายสาธารณสุขเพื่อสุขภาพและการบริการ สุขภาพแบบเครือข่าย และ วาระปฏิรูป ระบบการเงินการคลังด้านสุขภาพ ประกอบด้วย ประเด็นปฏิรูป ดังนี้  ลดความเหลื่อมล้ า สร้างความเป็นธรรมด้านสุขภาพ แก่ประชาชนในประเทศไท ย  สร้างความยั่งยืนของระบบการเงินการคลังด้านสุขภาพ  เสริมสร้างประสิทธิภาพและความคุ้มค่าของการใช้งบประมาณด้านสุขภาพของภาครัฐ  พัฒนาระบบสุขภาพอื่นๆ เพื่อสนับสนุนความยั่งยืนของการเงินการคลังด้านสุขภาพ โดยหากพิจารณาถึงโครงสร้างระบบการให้บริการด้านสาธารณสุขอิเล็กทรอนิกส์ของไทย จะพบว่าประเทศไทยยังขาดการพัฒนามาตรฐานกลางและการบูรณาการระบบให้ใช้งานร่วมกันได้ รวมถึงจ านวนก าลังแรงงานในภาคสาธารณสุขที่ยังขาดแคลน

หน้า 102

101 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 44 โครงสร้างระบบกา รให้บริการด้านสาธารณสุขอิเล็กทรอนิกส์ของไทยเปรียบเทียบกับ กรอบการพัฒนาระบบสาธารณสุขอิเล็กทรอนิกส์ขององค์การอนามัยโลก ที่มา: Boonchai Kijsanayothin และ Nawanan Theera - Amornpunt, M.D., Ph.D. ( 2015) ส าหรับการแก้ไขอุปสรรคและความท้าทายด้านการสาธารณสุข กระทรวงสาธารณสุข ถือเป็น หน่วยงานรัฐหลักที่มีอ านาจหน้าที่เกี่ยวกับการสร้างเสริมสุขภาพอนามัย การป้องกัน ควบคุม และรักษา โรคภัย การฟื้นฟูสมรรถภาพของประชาชน และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายก าหนดให้เป็นอ านาจหน้าที่ ของกระทรวงสาธารณสุขหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงสาธา รณสุข โดยพันธกิจหลักของกระทรวง คือการส่งเสริมสุขภาพอนามัยของประชาชน ซึ่งหน่วยงานใต้สังกัดกระทรวงสาธารณสุขที่ด าเนินการ และมีส่วนเกี่ยวข้องโดยตรงกับการพัฒนารัฐบา ล ดิจิทัล ด้านสาธารณสุขดังกล่าว ได้แก่  กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ – เป็นหน่วยงานระดับกรมสังกัดกระทรวงสา ธารณสุข มีภารกิจ เกี่ยวกับการสนับสนุนหน วยบริการสุขภาพทุกระดับให มีประสิทธิภาพในการดูแลสุขภาพของ ประชาชน โดยส งเสริมและสนับสนุนระบบคุ้มครองประชาชนด้านบริการสุขภาพ ส งเสริมและ พัฒนามาตรฐาน ของ สถานประกอบการเพื่อสุขภาพ รวมทั้งการพัฒนาการมีส วนร วมของ ประชาชนและองค กรภาคเอกชนเพื่อการบริการสุขภาพ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง มีบทบาทในการ พัฒนาและถ่ายทอดองค ความรู และเทคโนโลยีด้านระบบบริการสุขภาพแก องค กรภาครัฐ ภาคเอกชน และองค กรปกครองส วนท้องถิ่น  ส านักงานคณะกรรมการอาหารและยา – ส านักงานคณะกรรมการอาหารและยาเป็น ส่วนราชการมีฐานะกา รปกป้องและคุ้มครองสุขภาพประชาชนจากการบริโภคผลิตภัณฑ์สุขภาพ โดยผลิตภัณฑ์สุขภาพเหล่านั้นต้องมีคุณภาพมาตรฐานและปลอดภัย มีการส่งเสริมพฤติกรรม การบริโภคที่ถูกต้องด้วยข้อมูลวิชาการที่มีหลักฐานเชื่อถือได้และมีความเหมาะสม  สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข – เป็นองค์กรของรัฐที่มิใช่ส่วนราชการจัดตั้งขึ้นตาม พระราชบัญญัติสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข พ.ศ. 2535 โดยมีโครงสร้างองค์กรและ การบริหารที่เน้นความคล่องตัว เพื่อให้สามารถตอบสนองต่อเป้าหมายในการจัดการความรู้

หน้า 103

102 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th เพื่อน าไปสู่การพัฒนาระบบสุขภาพได้ ( Better Knowledge Mana gement for Better Health Systems) นอกจากนี้ หน่วยงานอื่นๆ ที่มีส่วนสนับสนุน หรือเสนอแนะทิศทางการพัฒนารัฐบาล อิเล็กทรอนิกส์ด้านการสาธารณูปโภคให้แก่หน่วยงานภาครัฐด้านสาธารณูปโภคของไทย (อันได้แก่ กระทรวงมหาดไทยและหน่วยงานใต้สังกัด) ได้แก่ ส านักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ซึ่ง มีภารกิจ หลักในการบริหารจัดการเงินกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด รวมทั้ง พัฒนาระบบบริการสาธารณสุขเพื่อให้ประชาชนเข้าถึงบริการที่มีคุณภาพได้มาตรฐาน ภาพที่ 45 หน่วยงานผู้เกี่ ยวข้องและผู้รับบริการจากดิจิทัลภาครัฐด้านการสาธารณสุข ทั้งนี้ จากการศึกษาการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลด้านการสาธารณสุขของประเทศผู้น าของโลก ในการพัฒนาด้านดังกล่าว พบว่าประเทศฮ่องกงถือเป็นประเทศที่มีการพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัล ภาครัฐด้านการสาธารณสุขสูงเป็นอันดับต้นๆ ของโลก โดยมี ตัวอย่างการพัฒนาที่ส าคัญของฮ่องกงคือ การจัดท าระบบรวบรวมเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ของผู้ป่วย เพื่อสนับสนุนการบริการของสถาน พยาบาล ให้ สามารถบริหารที่มีประสิทธิภาพ แม่นย า และลดข้อผิดพลาดจากกา ร ระบุข้อมูลผู้ป่วย โดยระบบ ดังกล่าวคือ ระบบ Electronic Health Record Sharing System (eHRSS) กลุ่มผู้รับ บริการส าคัญ ประชาชน สถานพยาบาล และสภานบริการสุขภาพ กลุ่มผู้รับ บริการอื่น นักวิจัย ภาคธุรกิจ ผู้พัฒนาแอปพลิเคชัน คอนเทนท์ และบริการ ครอบครัว หน่วยงานหลัก หน่วยงานสนับสนุน กระทรวงสาธารณสุขและหน่วยงานสังกัดกระทรวง เช่น แพทย์สภา สถาบันการแพทย์ กุเ นิแห่งชาติ ศูนย์ข้อมูล ข่าวสารเวชภัณ ์ บริการด้านสาธารณสุข ในปัจจุบัน ระบคลังยาและเวชภัณ ์ ระบบข้อมูลข่าวสารเทคโนโลยีสุขภาพ แห่งชาติ กรม วิทยาศาสตร์ บริการ ระบบ HIE ระบบ Personal Health Record ส านักงานรัฐบาล อิเล็กทรอนิกส์ ( องค์การมหาชน ) กรมวิทยาศาสตร์ การแพทย์ กรมสนับสนุนบริการ สุขภาพ กรมควบคุมโรค กรมอนามัย องค์การเภสัชกรรม ส านักงานคณะกรรมการ อาหารและยา สถาบันวิจัยระบบ สาธารณสุข ส านักงาน หลักประกัน สุขภาพแห่งชาติ ระบบงานโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ต าบล และศูนย์สุขภาพชุมชน ระบบ Health Data Center ระบบส่งผู้ป่วยรักษาต่อเนื่อง ระบบรายงานข้อมูลคอมพิวเตอร์และ สารสนเทศ ระบบ GIS จัดสรรบุคลากรทางการแพทย์ ส านักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีแห่งชาติ ส านักงานปลัด กระทรวง ศ กษาธิการ

หน้า 104

103 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ระบบ eHRSS คือ ระบบกลางที่รวบรวมเอกสารอิเล็กทรอนิกส์บันทึกข้อมูลประวัติการเจ็บป่วย ของผู้ป่วย การตรวจร่างกาย และการให้การรักษาของสถานพยาบาล ซึ่งเป็นระบบสมัครใจ ( Voluntary System) ผู้ป่วยสามารเลือกได้ว่าจะเปิดเผยข้อมูลสุขภาพของตนเองให้กับสถานพยาบาลใดบ้างในระบบ eHRSS ซึ่งการสมัครเข้าสู่ระบบนี้จะไม่มีค่าใช้จ่ายใดๆ โดยในส่วนของสถานพยาบาลจะสามารถเข้าถึง ข้อมูลผู้ป่วยได้ต่อเมื่อสมัครอยู่ในระบบ eHRSS และผู้ป่วยยินยอมเปิดเผยข้อมูลให้แก่สถานพยาบาลนั้นๆ โดยลักษณะการท างานของระบบ eHRSS หลักเป็นดังนี้  ระบบความสมัครใจ : ประชาชนที่มีอายุ 16 ปีขึ้นไป และสถานพยาบาลสามารถเลือก เข้าสมัครในระบบ eHRSS หรือไม่ก็ได้  ข้อมูลผู้ ป่วยได้รับความคุ้มครอง มีความเป นส่วนตัว : มีการรักษาความปลอดภัยของ ข้อมูล โดยสถานพยาบาลที่เข้าร่วมจ าเป็นต้องติดตั้ง secured communication modules เพื่อเชื่อมต่อกับ eHRSS และมีความเป็นส่วนตัวของข้อมูล โดยผู้ป่วยสามารถ เลือกได้ว่าจะเปิดเผยข้อมูลให้สถานพยาบาล ในระบบแห่งใดบ้าง ไม่มีความจ าเป็นต้อง เปิดเผยทั้งหมด  ข้อมูลผู้ป่วยที่อยู่ในระบบจะเป นข้อมูลสุขภาพบางประเภทเท่านั้น : ข้อมูลผู้ป่วยที่จะถูก แบ่งปันอยู่ในระบบจะประกอบด้วยข้อมูลดังนี้ (1) eHR ของคลินิค (2) eHR ของ Group Practice (3) eHR ของห้องทดลอง (4) ระบบการบริหารข้อมูลสารสนเทศของ department of health (5) ระบบสารสนเทศโรงพยาบาล ของโรงพยาบาลเอกชน และ (6) ระบบการบริหารจัดการคลินิคของโรงพยาบาลรัฐ  ข้อมูลเวชระเบียนอิเล็กทรอนิกส์ (eHR) จะถูกเข้าถึงภายใต้วัตถุประสงค์เพื่อการ รักษาพยาบาลเท่านั้น (“Patient - under - c are” และ “Need - to - know” basis)

หน้า 105

104 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 46 ประเทศผู้น าด้านการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลภาครัฐด้านการสาธารณสุข ที่มา : ปรับปรุงจาก Health & Medical Services, GovHK (http://www.gov.hk/en/residents/health/hosp/) 1. ระบบความสมัครใจ : ประชาชน ( อายุ 16 ปีขึ้นไป ) และสถานพยาบาล สามารถเลือกเข้าสมัครในระบบ eHRSS หรือไม่ก็ได้ 2. ข้อมูลผู้ป่วยได้รับความคุ้มครอง มีความเป นส่วนตัว : มีการรักษา ความปลอดภัยของข้อมูล โดยสถานพยาบาลที่เข้าร่วมจ าเป็นต้องติดตั้ง secured communication modules เพื่อเชื่อมต่อกับ eHRSS และมี ความเป็นส่วนตัวของข้อมูล โดยผู้ป่วยสามารถเลือกได้ว่าจะเปิดเผยข้อมูลให้ สถานพยาบาลในระบบแห่งใดบ้าง ไม่จ าเป็นต้องเปิดเผยทั้งหมด 3. ข้อมูลผู้ป่วยที่อยู่ในระบบจะเป นข้อมูลสุขภาพบางประเภทเท่านั้น : ข้อมูล ผู้ป่วยที่จะถูกแบ่งปันอยู่ในระบบจะประกอบด้วย eHR of Clinic, eHR of Group Practice, eHR of Lab, Clinical information management system of department of health, Hospital information system of private hospital, And Clinical management system of hospital authority 4. ข้อมูลเวชระเบียนอิเล็กทรอนิกส์ ( eHR ) จะถูกเข้าถ งภายใต้วัตถุประสงค์ เพื่อการรักษาพยาบาลเท่านั้น : “ Patient - under - care ” และ “ Need - to - know ” basis Electronic Health Record Sharing System ( eHRSS ) คือ ระบบกลางที่รวบรวมเอกสารอิเล็กทรอนิกส์บันทึกข้อมูลประวัติการเจ็บป่วยของ ผู้ป่วย การตรวจร่างกาย และการให้การรักษาของสถานพยาบาล ซึ่งเป็นระบบสมัครใจ (Voluntary System ) ผู้ป่วยสามารเลือกได้ว่าจะเปิดเผย ข้อมูลสุขภาพของตนเองให้กับสถานพยาบาลใดบ้างในระบบ eHRSS ซึ่งการสมัครเข้าสู่ระบบนี้จะไม่มีค่าใช้จ่ายใดๆ โดยในส่วนของสถานพยาบาล จะสามารถเข้าถึงข้อมูลผู้ป่วยได้ต่อเมื่อสมัครอยู่ในระบบ eHRSS และผู้ป่วยยินยอมเปิดเผยข้อมูลให้แก่สถานพยาบาลนั้นๆ ความส าเร็จ และประโยชน์ • eHRSS จะช่วยให้ข้อมูลเวชระเบียนผู้ป่วยออนไลน์บนระบบอิเล็กทรอกนิกส์ตลอดเวลา รวมทั้งข้อมูลมีความถูกต้องแม่นย า • สถานพยาบาลจะสามารถให้บริการที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น และมีข้อมูลสุขภาพส าหรับการบริการพยาบาลได้ดีมากขึ้น แม่นย าขึ้น ลดข้อผิดพลาดจากการระบุข้อมูลผู้ป่วยด้วยระบบกระดาษเดิม • ในปัจจุบัน สถานพยาบาลที่เข้าร่วมลงทะเบียนกับ eHRSS ทั้งสิ้น 1,201 หน่วยงาน ทั่วประเทศฮ่องกง ระบบบริการแบบ อิเล็กทรอนิกส์ 1 Patients Healthcare Providers 2 Patients Healthcare Providers 4 3 “ Patient - Under - Care ” “ Need - to - know ” Healthcare Providers access eHR for 2 reasons

หน้า 106

105 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ด้วยเหตุนี้ การน าเทคโนโลยีมาใช้เพื่อตอบโจทย์ความท้าทายต่างๆ ของระบบสาธารณสุขของไทย พร้อมทั้งยกระดับการให้บริการสุขภาพของประเทศ จึง เป็นปัจจัยส าคัญในการพัฒนา ขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านการสาธารณสุขของประเทศไทย โดย ภาพที่ 47 แสด งกรอบ แนวคิดที่เหมาะสมเพื่อพัฒนาสู่รัฐบาลดิจิทัลด้านการสาธารณสุข ซึ่งมีเป้าประสงค์หลัก คือ การเพิ่ม โอกาสการเข้าถ งการบริการ และเพิ่มประสิทธิภาพในการท างานของผู้ให้บริการด้านสาธารณสุข โดยจากกรอบแนวคิดข้างต้น สามารถแบ่งกรอบการพัฒนา ออกเป็น 3 ระดับ อันได้แก่ ระดับ การพัฒนาที่ 1: บูรณาการฐานข้อมูลสาธารณสุข โดยเริ่มที่บูรณาการฐานข้อมูลเชิ งบริหารและคลินิกขั้น พื้นฐาน ระดับการพัฒนาที่ 2 : เชื่อมโยงมาตรฐานข้อมูลคลินิก ขั้นกลางให้ท างานร่วมกันได้ และ ระดับ การพัฒนาที่ 3 : แลกเปลี่ยนข้อมูลสุขภาพระหว่างหน่วยงานได้ทั้งหน่วยงาน ภายในและองค์กรภายนอก 1) ระดับการพัฒนาที่ 1: การบูรณาการฐานข้อมูลสาธารณสุขโดยเริ่มที่บูรณาการ ฐานข้อมูลเชิงบริหารและคลินิ ก ขั้นพื้นฐาน ระดับแรกเป็นล าดับขั้นเริ่มต้นของระบบการบริการสาธารณสุขอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งเชื่อมโยง ระบบฐานข้อมูลด้านสาธารณสุขที่เชื่อมโยงและท างานร่วมกันได้ระหว่างหน่วยงาน โดยเป็นการสื่อสาร เชื่อมโยงข้อมูลกันสองทาง ซึ่งค าสั่งและผลของค าสั่งในการบริการด้านสาธารณสุขสามารถแสดงผลแบบ ไป - กลับได้ทันที กล่าวคือ ฐานข้อมูลสุขภาพอิเล็กทรอนิกส์ของทั้งประเท ศสามารถเชื่อมโยง โดยเพื่อเพิ่ม ขีดความสามารถเชิงดิจิทัลในด้านการให้บริการแก่ผู้ใช้บริการ หน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง ควรมีการ พัฒนามีการให้บริการข้อมูลแฟ้มสุขภาพในลักษณะที่เป็นไฟล์อิเล็กทรอนิกส์ และมีระบบบริการทาง การแพทย์ออนไลน์เบื้องต้น อาทิ การนัดหมายทางออ นไลน์ ส่วนในการพัฒนาระบบการสาธารณสุขใน ภาพรวม ในระดับนี้ หน่วยงานภาครัฐผู้ให้บริการสาธารณสุขที่เกี่ยวข้องจะต้องมีการเชื่อมโยงคลังข้อมูล ด้านการแพทย์และสาธารณสุข ( Data Center) ตั้งแต่ระดับปฐมภูมิมายังส่วนกลาง เพื่อเพิ่ม ประสิทธิภาพในการท างานของหน่วยงานที่เกี่ย วข้อง ส าหรับการบริหารจัดการภายในกระทรวง เพื่อที่จะเพิ่มขีดความสามารถเชิงดิจิทัลในด้าน ดังกล่าว จ าเป็นอย่างยิ่งที่ในขั้นนี้ กระทรวงสาธารณสุข และหน่วยงานภายใต้สังกัดจะต้องมีการ เชื่อมโยงข้อมูลสถานะสุขภาพ ข้อมูลทรัพยากรสุขภาพ และตัวชี้วัดสุขภาพต่างๆ เพื่อเป็นข่ าวสารสถิติ สนับสนุนการท างานของผู้บริหาร รวมถึงมีการรวบรวมฐานข้อมูลบุคลากรด้าน ICT ของทุกหน่วยงานใน องค์กรด้วย 2) ระดับการพัฒนาที่ 2: การเชื่อมโยงมาตรฐานข้อมูลคลินิ ก ขั้นกลางให้ท างานร่วมกันได้ ระดับที่สองเป็นล าดับการพัฒนาสาธารณสุขอิเล็กทรอนิกส์ที่ข้อมูลสุขภาพห รือข้อมูล สาธารณสุขที่มีรหัสชุดข้อมูลที่เหมือนกัน ของผู้ให้บริการสาธารณสุขทั้งในระดับท้องถิ่น ระดับรัฐ และ ระดับชาติ สามารถแลกเปลี่ยนและน าออกไปใช้งานระหว่างกันได้ โดยในส่วนของการให้บริการแก่ ผู้ใช้บริการนั้น ภาครัฐจ าเป็นต้องมีการจัดท าระบบฐานข้อมูลสุขภาพประชาช น ( Personal Health Record) ระหว่างประชาชนและหน่วยงานผู้ให้บริการสุขภาพ เพื่อเป็นฐานข้อมูลให้ประชาชนเข้าถึงได้

หน้า 107

106 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th โดยสะดวก รวมทั้งควรสนับสนุนการเชื่อมโยงข้อมูลด้านสาธารณสุขเบื้องต้นเพื่อการส่งต่อให้ สถานพยาบาลภายในจังหวัดนั้น ให้ผู้รับบริการสามารถใช้บริการได้ต่อ เนื่องในจังหวัดได้ ส่วนในการพัฒนาระบบสาธารณสุขในภาพรวม ในระดับนี้ ภาครัฐควรจะพิจารณาการออกแบบ จัดท าระบบการวิเคราะห์ สังเคราะห์ และจัดการคลังข้อมูลสาธารณสุขที่มีประสิทธิภาพและครอบคลุมระบบ ข้อมูลครบถ้วน ให้เสนอข้อมูลได้อย่างถูกต้อง รวมถึงระบบบริการสาธารณสุขที่ สามารถเข้าถึงได้บนอุปกรณ์ สื่อสาร ที่มีประสิทธิภาพในการรับส่งข้อมูลในทุกแพลตฟอร์ม เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการให้บริการของ ผู้ให้บริการในสังกัดให้สูงขึ้น ส าหรับการบริหารจัดการภายในกระทรวง ควรมีการก าหนดมาตรฐานความรู้และทักษะ ด้านดิจิทัลให้แก่บุคลากรในองค์กร พร้อมทั้งพัฒนามาตรฐานการรักษาความปลอดภัยและความเป็น ส่วนตัวของข้อมูลสุขภาพที่จ าเป็นด้วย 3) ระดับการพัฒนาที่ 3: การแลกเปลี่ยนข้อมูลสุขภาพระหว่างหน่วยงานได้ทั้งหน่วยงาน ภายในและองค์กรภายนอก ระดับที่สามเป็นขั้นของการพัฒนาระบบสาธารณสุขอิเล็กทรอนิกส์ที่ข้อมูลสารสนเทศ ด้านสาธารณสุขที่ส าคัญ ( อาทิ ข้อมูลด้านการรักษาผู้ป่วย ข้อมูลอ้างอิงของผู้ป่วย เป็นต้น ) สามารถ แลกเปลี่ยนผลกันระหว่างหน่วยงานผู้ให้บริการด้านสาธารณสุขได้ โดยการจะด าเนินการเพื่อให้เกิ ดการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลมาถึงในระดับนี้ ส าหรับการให้บริการ แก่ผู้ใช้บริการ จ าเป็นจะต้องมีการบริการให้ข้อมูลสุขภาพออนไลน์ ผู้ใช้บริการสามารถเข้าถึงได้อย่าง รวดเร็วและสามารถส่งต่อข้อมูลไปภายนอกได้ รวมถึงระบบที่ประชาชนสามารถเข้าถึงระบบแจ้งเตือน โรค หรือระบบติดตามเ ฝ้าระวังภัยสุขภาพที่มีการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี GIS กับหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง อาทิ การประปานครหลวง การประปาส่วนภูมิภาค เป็นต้น ทั้งนี้ ในขั้นนี้ การบ่มเพาะความรู้ขั้นพื้นฐาน ด้านสุขภาพให้แก่ประชาชนให้มีความครอบคลุมทั่วถึงมากขึ้น ผ่านช่องทางการสื่อสารดิจิทั ล เป็นส่วน ส าคัญที่จะท าให้ผู้ใช้บริการสามารถใช้บริการรัฐบาลดิจิทัลด้านสาธารณสุขได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด ส าหรับการเพิ่มขีดความสามารถเชิงดิจิทัลในด้านการพัฒนาระบบสาธารณสุข จ าเป็นที่จะต้อง มีระบบข้อมูลข่าวสารสุขภาพที่เชื่อมโยงระหว่างสถานบริการกับหน่วยงานภาย นอกที่เกี่ยวข้อง เพื่อเพิ่ม ประสิทธิภาพการให้บริการสาธารณสุข เช่น การเชื่อมโยงกับข้อมูลคมนาคม เพื่อพัฒนาการเคลื่อนย้าย ผู้ป่วยที่รวดเร็วในสถานการณ์ฉุกเฉิน และพัฒนามาตรฐานในการเชื่อมโยงแลกเปลี่ยนข้อมูล ที่ท าให้ คอมพิวเตอร์สามารถแลกเปลี่ยนข้อมูลกันได้ในระดับสาก ล ส่วนการบริหารจัดการภายในกระทรวง จ าเป็นจะต้องจัดท าการแลกเปลี่ยนข้อมูลสุขภาพระหว่างหน่วยงาน ส าหรับหน่วยงานผู้ให้บริการสุขภาพ ภาครัฐและหน่วยงานอื่นๆ รวมถึงพัฒนาระบบและช่องทางการส่งข้อมูลของโรงพยาบาลและข้อมูล ในทุกระดับไปยังหน่วยงานระดับจังหวัดและส่วนกลาง รวมทั้งหน่วยงานภายนอกที่เกี่ยวข้อง

หน้า 108

107 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA) | T +66 (0) 2 612 6000 | F +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th ภาพที่ 47 กรอบแนวคิดที่เหมาะสมเพื่อพัฒนาสู่รัฐบาลดิจิทัลด้านการสาธารณสุข การให้บริการแก่ผู้ใช้บริการ การพัฒนาระบบสาธารณสุข การบริหารจัดการภายในกระทรวง  ให้บริการข้อมูลสุขภาพออนไลน์ ผู้ใช้บริการสามารถ เข้าถึงได้อย่างรวดเร็วและสามารถส่งต่อข้อมูลไป ภายนอกได้  ประชาชนสามารถเข้าถึงระบบแจ้งเตือนโรค หรือ ระบบติดตามเฝ้าระวังภัยสุขภาพที่มีการประยุกต์ใช้ เทคโนโลยี GIS กับหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง อาทิ การประปา  บ่มเพาะความรู้ขั้นพื้นฐานด้านสุขภาพให้แก่ประชาชน ให้มีความครอบคลุมทั่วถึงมากขึ้น ผ่านช่องทาง การสื่อสารดิจิทัล  มีระบบข้อมูลข่าวสารสุขภาพที่เชื่อมโยงระหว่าง สถานบริการกับหน่วยงานภายนอกที่เกี่ยวข้อง เพื่อ เพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการสาธารณสุข เช่น การเชื่อมโยงกับข้อมูลคมนาคม เพื่อพัฒนาการ เคลื่อนย้ายผู้ป่วยที่รวดเร็ว  พัฒนามาตรฐานในการเชื่อมโยงแลกเปลี่ยนข้อมูล ที่ท าให้คอมพิวเตอร์สามารถแลกเปลี่ยนข้อมูลกันได้ ในระดับสากล  โครงการแลกเปลี่ยนข้อมูลสุขภาพระหว่าง หน่วยงาน Health Information Exchange (HIE) ส าหรับหน่วยงานผู้ให้บริการสุขภาพภาครัฐ  พัฒนาระบบและช่องทางการส่งข้อมูลของ โรงพยาบาลและข้อมูลในทุกระดับไปยังหน่วยงาน ระดับจังหวัดและส่วนกลาง รวมทั้งหน่วยงาน ภายนอกที่เกี่ยวข้อง  จัดท าระบบฐานข้อมูลสุขภาพประชาชน ( Personal Health Record) ระหว่างประชาชนและหน่วยงาน ผู้ให้บริการสุขภาพ  มีการเชื่อมโยงข้อมูลด้านสาธารณสุขเบื้องต้นเพื่อ การส่งต่อให้สถานพยาบาลภายในจังหวัดนั้น เพื่อให้ ผู้รับบริการสามารถใช้บริการได้ต่อเนื่องในจังหวัด  มีระบบการวิเคราะห์ สังเคราะห์ และจัดการ คลังข้อมูลสาธารณสุขที่มีประสิทธิภาพและ ครอบคลุมระบบข้อมูลครบถ้วน ให้เสนอข้อมูลได้ อย่างถูกต้อง  มีระบบบริการสาธารณสุขที่สามารถเข้าถึงได้บน อุปกรณ์สื่อสาร ที่มีประสิทธิภาพในการรับส่ง ข้อมูลในทุกแพลตฟอร์ม  มีการก าหนดมาตรฐานความรู้และทักษะด้าน ดิจิทัลให้แก่บุคลากรในองค์กร  มีการพัฒนามาตรฐานการรักษาความปลอดภัย และความเป็นส่วนตัวของข้อมูลสุขภาพที่ จ าเป็น  มีการให้บริการข้อมูลแฟ้มสุขภาพในลักษณะที่เป็น ไฟล์อิเล็กทรอนิกส์ที่ไม่เชื่อมโยงได้ทันที เช่น แผ่น CD เป็นต้น  มีระบบบริการทางการแพทย์ออนไลน์เบื้องต้น อาทิ การนัดหมายทางออนไลน์  มีการเชื่อมโยงคลังข้อมูลด้านการแพทย์และ สาธารณสุข (Data Center) ตั้งแต่ระดับปฐมภูมิ มายังส่วนกลาง  มีการเชื่อมโยงข้อมูลสถานะสุขภาพ ข้อมูล ทรัพยากรสุขภาพ และตัวชี้วัดสุขภาพต่างๆ เพื่อ เป็นข่าวสารสถิติสนับสนุนการท างานของ ผู้บริหาร  มีการรวบรวมฐานข้อมูลบุคลากร ICT ของ ทุก หน่วยงานในองค์กร เป าประสงค์ : การ เพิ่มโอกาสการเข้าถ งการบริการ และเพิ่มประสิทธิภาพในการท างานของผู้ให้บริการด้านสาธารณสุข บูรณา การฐานข้อมูลสาธารณสุข โดยเริ่มที่บูรณา การฐานข้อมูลเชิง บริหาร และคลินิกขั้น พื้นฐาน เชื่อมโยง มาตรฐาน ข้อมูลคลินิก ขั้นกลางให้ท างาน ร่วมกัน ได้ แลกเปลี่ยนข้อมูลสุขภาพระหว่าง หน่วยงานได้ทั้งหน่วยงานภายใน และองค์กรภายนอก

หน้า 109

108 Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)| Tel. +66 (0) 2 612 6000 | Fax. +66 (0) 2 612 6011 - 12 www.ega.or.th | contact@ega.or.th เพื่อบรรลุ เป้าประสงค์ดังกล่าว ในการพัฒนาขีดความสามารถเชิงดิจิทัลภาครัฐด้านการ สาธารณสุข หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องด าเนินงาน โครงการพัฒนาที่ส าคัญ (Flagship Projects) ด้วยกัน 6 โครงการ ดังนี้ 1) โครงการ ระบบข้อมูลข่าวสารเทคโนโลยีสุขภาพแห่งชาติ ( National Health Information System: NHIS) ส าหรับ หน่วยงานผู้ให้บริการสุขภาพภาครัฐ โครงการดังกล่าวเป็นการจัดท าระบบจัดเก็บและรวบรวมข้อมูลข่าวสารด้านเทคโนโลยี เชิงสุขภาพส าหรับหน่วยงานผู้ให้บริการสุขภาพภาครัฐสามารถน าไปใช้ในการปรับปรุงข้อมูลที่ทันสมัย ในการให้บริการต่างๆ ตลอดจนการพัฒนาระบบการให้บริการของหน่ว ยงาน โดยหน่วยงานผู้รับผิดชอบ การด าเนินงานหลัก ได้แก่ ส านักปลัดกระทรวงสาธารณสุข และหน่วยงานกระทรวงสาธารณสุข อาทิ ส านักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข ศูนย์ข้อมูลข่าวสารเวชภัณฑ์ เป็นต้น ซึ่งคาดหมายว่าจะสามารถด าเนินโครงการดังกล่าวแล้วเสร็ จภายในปี 2562 โดยจะต้อง ด าเนินการเชื่อมโยงฐานข้อมูลกันภายในกระทรวงโดยสมบูรณ์ภายในปี 2560 จากนั้นจึงเริ่มใช้งานระบบ และขยายผลการใช้งานไปสู่ระบบวิเคราะห์สถานะสุขภาพของประชาชน ให้แล้วเสร็จภายในปี 2562 2) โครงการ ระบบบริหารจัดการคลังยาและเวชภัณ ์ ส าหรับหน่วยงานผู้ให้บริการ สุขภาพภาครัฐ โครงการดังกล่าวเป็นการจัดท าระบบคลังยาและเวชภัณฑ์ของหน่วยงานผู้ให้บริการสุขภาพ ภาครัฐ ให้มีระบบมีมาตรฐานที่สามารถตรวจสอบสถานะ และปริมาณของยาและเวชภัณฑ์ของแต่ละ หน่วยงานให้สามารถเชื่อมโยงกับคลังข้อมูลกลาง ซึ่ง จะช่วยให้กา รบริหารจัดการจัดซื้อ จัดหาท าได้ อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น โดย หน่วยงานผู้รับผิดชอบการด าเนินงานหลัก ประกอบด้วยหลากหลาย หน่วยงาน ได้แก่ ส านักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ ส านักงาน คณะกรรมการอาหารและยา และหน่วยงาน องค์กรด้านสาธารณสุข อาทิ แพทยสภ า คณะกรรมการ คุ้มครองผู้บริโภค สมาคมต่างๆ เป็นต้น รวมไปถึงหน่วยงานสนับสนุนที่เกี่ยวข้อง อาทิ ส านักงานรัฐบาล อิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) และ ส านักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ โดยในการด าเนินโครงการนี้ มีแผนก าหนดให้แล้วเสร็จภายในปี 2562 ซึ่งการด าเนินการในระยะแรก จ ะเป็นการเชื่อมโยงฐานข้อ มูลยา และเวชภัณฑ์ระหว่างหน่วยงาน ผู้ให้บริการสุขภาพของรัฐ ที่ควรแล้วเสร็จภายในครึ่งปีแรกของปี 2561 จากนั้นจึงเริ่มด าเนินการจัดท าระบบเผยแพร่ข้อมูลแก่ผู้ที่ต้องการใช้ข้อมูลให้แล้วเสร็จภายในปี 2562 3) โครงการน าร่องจัดท าระบบฐานข้อมูลสุขภาพประชาชน ( Personal Health Record) ระหว่างประชาชนและหน่วยงานผู้ให้บริการสุขภาพ โครงการดังกล่าวเป็นการจัดเก็บข้อมูลสุขภาพประชาชนอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อให้ประชาชน สามารถติดตามสถานะสุขภาพของตนเอง โดยริเริ่มกับสถานพยาบาลในสังกัดของกระทรวงสา

ข้อความถอดจากไฟล์ต้นฉบับโดยอัตโนมัติ อาจมีข้อผิดพลาด โปรดยึดต้นฉบับของหน่วยงาน