SiamGURU
pdfหน้าเว็บ

มาตรฐานบริการ ศูนย์ข้อมูล ภาครัฐ (Draft) Government Data Center Service Standards ส

สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล

ไฟล์ต้นฉบับ

เนื้อหา

หน้า 1

[Text to be displayed on the cover] ( ร่าง ) มาตรฐานบริการ ศูนย์ข้อมูล ภาครัฐ (Draft) Government Data Center Service Standards ส านักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) (สรอ.) Electronic Government Agency (Public Organization) (EGA)

หน้า 2

ค ําน ํา การใช้งาน อินเทอร์เน็ต ที่เพิ่มขึ้นและแพร่หลาย ในปัจจุบัน ตลอดจน ความก้าวหน้าและการ พัฒนา เทคโนโลยี สารสนเทศ ที่มี อย่างต่อเนื่อง นั้น ล้วนแล้วแต่เป็นปัจจัยเร่ง ผลักดั น ให้เกิดศูนย์ข้อมูลที่ ต้อง มีความ เหมาะสมและ ได้ มาตรฐาน หน่วยงานภาครัฐ หลาย หน่วยงาน ใน ภูมิภาค นี้ ยัง ด าเนิน งาน ศูนย์ข้อมูล บน โครงสร้างพื้นฐานเทคโนโลยีสารสนเทศ (IT) ที่ ไม่ ทันสมัย หรือไม่มีประสิทธิภาพเพียงพอ ส่ง ผล ให้ เกิดการ ใช้ จ่าย งบประมาณ ที่ขาดประสิทธิภาพ และ มี ความล้าสมัยทาง ด้าน เทคโนโลยี ซึ่ง หน่วยงานได้ ตระหนัก ถึงความจ าเป็น ในการ พัฒนาปรับเปลี่ยนระบบ ศูนย์ข้อมูล เทคโนโลยี และกระบวนการ IT ให้ทันสมัย มาก ขึ้น ศูนย์ข้อมูลภาครัฐ ในประเทศ ไทย นั้น ประสบปัญหาเช่น เดียวกับศูนย์ข้อมูลของหน่วยงาน ในต่างประเทศ ด้วย เหตุนี้ ส านักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ ( องค์การมหาชน) (สรอ.) จึง ได้รับมอบหมาย หน้าที่ ใ ห้ด าเนิน โครงการพัฒนาดิจิทัลใน ประเทศไทย ซึ่ง สรอ. ตระหนักถึงความจ าเป็นเร่งด่วนในการพัฒนาศูนย์ข้อมูลหน่วยงาน ภาครัฐ ( Government Data Center Modernization หรือ GDCM ) ตลอดจนน ามาตรฐาน ศูนย์ข้อมูล มาใช้ เพื่อ เป็นกรอบ ใน การด าเนินงาน ศูนย์ข้อมูลของ หน่วยงาน ภาครัฐ ต่างๆ ใน ประเทศ การน ามาตรฐานมาใช้ปฏิบัติงาน นั้น เป็นประ โยชน์ ในโครงการพัฒนาศูนย์ข้อมูลภาครัฐ เนื่องจาก ท าให้หน่วยงานมี หลักประกัน ว่าการให้บริการ ของหน่วยงาน จะ ปฏิบัติ ตาม ระดับ ของ ความมี ประสิทธิภาพ และมี การด าเนินงานอย่างปลอดภัย ตาม ที่ก าหนด ไว้ นอกจากนี้ มาตรฐานยังช่วย ประหยัดค่าใช้จ่าย ด้านพลังงานและ ระบบ ท าความเย็น เพิ่มการรักษาความ ปลอดภัย ยกระดับการให้บริการ การออกแบบและท าเลที่ตั้ง ตลอดจนข้อตกลงระดับการให้บริการ (SLA) ทั้งนี้ เมื่อมี กรอบ ใน การ เปรียบเทียบ มาตรฐา น แล้ว หน่วยงานสามารถเลือก ใช้ ระดับมาตรฐานให้สอดคล้องกับล าดับความส าคัญ ของ การ ด าเนินงาน ใน แต่ละหน่วยงาน ได้อย่างเหมาะสม มาตรฐานศูนย์ข้อมูลฉบับนี้ อธิบายถึง ความส าคัญและความจ าเป็นของ การ ประยุกต์ใช้ มาตรฐาน ตัวอย่างการน า มาตรฐานมาใช้ ความเกี่ยวเนื่องและความท้าทาย ที่ เกี่ยว ข้อง กับ มาตรฐาน 5 องค์ประกอบหลักของมาตรฐาน แบบจ าลอง คุณสมบัติ ส าหรับ 19 ตัวแปรย่อยของมาตรฐาน ประโยชน์ของการประยุกต์ ใช้ มาตรฐาน ตลอดจน ข้อตกลงระดับการ ให้บริการ (SLA) ส าหรับ การใช้บริการ พื้นที่วางเครื่องแม่ข่าย (Colocation) และ Cloud Computing เพื่อยกระดับการ ให้บริการและน าไปสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัลอย่างสมบูรณ์ต่อไป

หน้า 3

สํารบัญ 1. บทสรุปผู้บริหําร ................................ ................................ ................................ ................................ ..... 4 2. ควํามต้องกํารมําตรฐําน ................................ ................................ ................................ ......................... 6 3. ควํามส ําคัญ/ควํามเกี่ยวข้องของมําตรฐํานศูนย์ข้อมูล ................................ ................................ ....... 10 4. สถํานกํารณ์ปัจจุบันด้ํานมําตรฐํานศูนย์ข้อมูลในประเทศไทย ................................ ............................. 12 5. มําตรฐํานศูนย์ข้อมูล จ ําแนกตํามส่วนงําน ................................ ................................ .......................... 15 6. แบบจ ําลองคุณสมบัติของศูนย์ข้อมูล ( Refined Maturity Model for Data Centers) .............. 21 7. ประโยชน์ของกํารประยุกต์ใช้มําตรฐําน ................................ ................................ .............................. 27 8. สถํานะปัจจุบันของศูนย์ข้อมูลหน่วยงํานในประเทศไทย ................................ ................................ .... 30 9. ระดับกํารน ํามําตรฐํานมําใช้ – ข้อเสนอแนะส ําหรับศูนย์ข้อมูลของหน่วยงําน ................................ .. 32 10. ข้อตกลงระดับกํารให้บริกําร – กํารบริกํารพื้นที่วํางเครื่องแม่ข่ําย ( Colocation) ............................ 33 11. ข้อตกลงระดับกํารให้บริกําร – กํารบริกํารคลําวด์ของหน่วยงํานภํายนอก (3 rd Party Cloud) ..... 40

หน้า 4

1. บทสรุปผู้บริหําร รัฐบาลทั่วโลก มีการประยุกต์ใช้ มาตรฐานต่างๆ กับ โครงสร้างพื้นฐานด้านข้อมูล (Data Infrastructure) หรือ โครงสร้างพื้นฐานกายภาพและเสมือน ซึ่ง รองรับความต้องการด้านข้อมูลของหน่วยงาน เมือง มลรัฐ หรือประเทศ ที่อาจ ครอบคลุมถึงศูนย์ข้อมูลของ ภาครัฐและ เอกชน ตลอดจนระบบคลาวด์แบบ Infrastructure as a Service (IaaS) Platform as a Service (PaaS) และ Software as a Service (SaaS) มาตรฐานเหล่า นี้ ส่งเสริม ให้บรรลุ เป้าหมายส าคัญหลายประการ ส าหรับภาครัฐ เช่น การปกป้องทรัพย์สินเทคโนโลยีสารสนเทศที่มี ชั้นความลับ การรักษาความปลอดภัยข้อมูลของหน่วยงาน ภาครัฐ การ เพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน และ การ พัฒนาศักยภาพของโครงสร้างพื้นฐาน โดย อุตสาหกรรมศูนย์ข้อมูล นั้น มี ประวัติยาวนาน มา กว่า 20 ปี มีองค์การระดับสากลหลายแห่งพัฒนามาตรฐานต่างๆ ขึ้นมา เพื่อ ให้ครอบคลุม องค์ประกอบ ต่างๆ ของศูนย์ข้อมูล ตลอดจน มุ่งเน้น ผลลัพธ์ ที่หลากหลาย อุตสาหกรรมศูนย์ข้อมูล ในภาพรวม มีการด าเนินงานที่ซับซ้อน ท า ให้การน ามาตรฐานมาใช้เป็น โจทย์ ที่ ท้าทาย อย่างไรก็ตาม มาตรฐา นเหล่านี้ จะ ช่วยให้อุตสาหกรรม ศูนย์ข้อมูล ด าเนินงาน ได้ อย่างราบรื่นและมีประสิทธิภาพ แนวทางการใช้เทคโนโลยีเพื่อประหยัดทรัพยากร ครอบคลุมตั้งแต่ ระบบ ไฟส่องสว่าง ไปจนถึงการออกแบบระบบท า ความเย็น ซึ่ง มีประโยชน์ในการ ค วบคุม การ ใช้พลังงาน ที่มีแนวโน้มสูงขึ้น ของศูนย์ข้อมูล หน่วยงาน ส่วนใหญ่ยังขาดแนวทาง การ ลดการใช้พลังงานแบบองค์รวม ทุกวันนี้ศูนย์ข้อมูลจ าเป็นต้องปฏิบัติตามมาตรฐานที่เข้มงวดกว่า ในอดีต เนื่องด้วย ความ คาดหวังของ ผู้ใช้บริการ ในช่วงเวลาให้บริการ ( U ptime) ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม คุณภาพ การด าเนินงาน ความมั่นค ง และ ความ ปลอดภัย ก่อให้เกิด วิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ จากผู้ให้บริการพื้นที่วางเครื่องแม่ข่าย (Colocation) โดย หน่วยงานภาครัฐใน หลายประเทศทั่วโลก มีการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงยุทธศาสตร์ศูนย์ข้อมูล (Data Center Strategy) อย่างต่อเนื่อง หลาย หน่วยงานท าการซ่อมแซมและพัฒนา ไปจนถึง การ ควบรวมศูนย์ข้อมูล หรือ เพิ่ม และ ขยายศูนย์ข้อมูลของหน่วยงาน ด้วยเหตุนี้ มาตรฐาน จึง มีบทบาทส าคัญในการส่งเสริม ยุทธศาสตร์เหล่านี้ ให้สัมฤทธิ์ผลและ เป็นประโยชน์ส าหรับ การลงทุนในอนาคต มาตรฐาน ที่เกี่ยวข้องกับศูนย์ข้อมูล ใน ระดับสากลมีตัวอย่าง เช่น Uptime และ TIA 942 โดย ทั้ง 2 มาตรฐานนี้ มีการ แบ่งระดับ ความพร้อมให้บริการ ของ ศูนย์ข้อมูล ขณะที่ มาตรฐาน Energy Star, NABERS และ ASHARE เป็นมาตรฐานด้านพลังงานและ ไฟฟ้า ส่วน มาตรฐานที่ มุ่งเน้น การบริการ ประกอบด้วย PT DCI และ HIPPA นอกจากนี้ LEED และ BICSI เป็นมาตรฐาน ที่ เกี่ยว กับ การออกแบบศูนย์ข้อมูล ซึ่งหลาย หน่วยงานภาครัฐ ทั่วโลก ได้ น ามาตรฐานเหล่านี้มาประยุกต์ใช้ แล้ว ส าหรับประเทศไทย นั้น การน ามาตรฐานมาประยุกต์ใช้งาน ยังอยู่ในระยะเริ่มต้นและระดับการใช้มาตรฐาน ยังไม่สูง นัก เมื่อเทียบกับประเทศอื่นๆ ใน ภูมิภาค เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ความท้าทายส าหรับ การน ามาตรฐานมาประยุกต์ใช้กับ ศูนย์ข้อมูล คือ การ ขาด องค์ความรู้ ที่ เพียงพอในการ พิจารณา ความเหมาะสมของ มาตรฐาน ที่จะน า มา ใช้ งาน โดย ภายใต้ยุทธศาสตร์ การพัฒนาศูนย์ข้อมูล ได้มีการจัดท า กรอบมาตรฐาน ส าหรับหน่วยงานภาครัฐในประเทศไทย ซึ่งถูก จ าแนกออกเป็น 5 มิติหลัก คือ 1) E nergy and Power , 2) Design and S tructure , 3) S erver S torage and U tilization , 4) L ocation and S ite และ 5) Service Level Agreement (SLA ) โดย 5 มิตินี้สามารถแบ่ง ออก เป็น 19 ตัวแปรย่อย และแต่ละตัวแปร มีการ แบ่งระดับการน ามาตรฐานมาใช้ออกเป็น 5 ระดับ

หน้า 5

นอกจากนี้ ยังมีการพัฒนาระดับการ น า มาตรฐาน ศูนย์ข้อมูลมาใช้งาน ใน อนาคต ให้ หน่วยงานสามารถ ด าเนินงานศูนย์ข้อมูล ภายใต้ กรอบของระดับมาตรฐาน ได้ ตามความเหมาะสม ในกรณีที่หน่วยงานภาครัฐจ าเป็นต้องใช้บริการ Colocation แล ะ Cloud Computing นั้น ยุทธศาสตร์การ พัฒนา ศูนย์ข้อมูล ได้ มีการ จัดท าองค์ประกอบในรายละเอียดของข้อตกลงระดับการให้บริการ (SLA) ส าหรับทั้ง Colocation แล ะ Cloud Computing ซึ่งจะเอื้อ ต่อ หน่วยงานภาครัฐในการพัฒนา SLA ที่เหมาะสม ของตนเอง ต่อไป

หน้า 6

2. ควํามต้องกํารมําตรฐําน ปริมาณข้อมูล จาก คอมพิวเตอร์ ที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วผลักดันให้หน่วยงานภาครัฐและ เอกชน มีความ ต้องการ พื้นที่ จัดเก็บข้อมูล เพิ่ม ขึ้น ซึ่ง ส่งผลให้เกิดการขยายศูนย์ข้อมูลอย่างต่อเนื่อง การเข้าถึงข้อมูลผ่าน แอปพลิเคชันบนเว็บและ โทรศัพท์มือถือ ที่ มี จ านวน เพิ่ม มาก ขึ้น การ พัฒนา เทคโนโลยีใหม่ เช่น Data Analytics ข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) และ อินเทอร์เน็ตของสรรพสิ่ง (Internet of Things) ล้วนแล้วแต่เพิ่มปริมาณข้อมูลที่ ต้อง ถูก รวบรวมและจัดเก็บ ไว้ จาก ความ ต้องการที่เพิ่มขึ้นดังกล่าว ท าให้ศู นย์ข้อมูลมีความส าคัญต่อการขับเคลื่อนเศรษฐกิจยุคใ หม่ ใน เกือบ ทุกภาคส่วน ตั้งแต่ ภาค เศรษฐกิจ สถาบันของรัฐ การเงิน มหาวิทยาลัย สื่อมวลชน โทรคมนาคม และการค้าปลีก การใช้งาน ศูนย์ข้อมูลทั้งหมด คาด การณ์ ว่าจะเพิ่มขึ้นเป็น 2 เท่า ระหว่างปี ค.ศ. 2013 – 2019 และข้อมูล ออนไลน์ ประมาณ 5 Exabyte ในปี ค.ศ. 2002 เพิ่ม ขึ้น เป็น 750 Exabyte ในปี ค.ศ. 2009 คาดว่าจะ มาก ถึง 35 Z ettabyte ภายในปี ค.ศ. 2021 พัฒนาการของการให้บริการบนคลาวด์และเมืองอัจฉริยะ (Smart C ity ) ยังเป็นปัจจัยผลักดัน การขยายตัว ของศูนย์ข้อมูล ศูนย์ข้อมูลในระบบคลาวด์จะมีปริมาณการประมวลผลเกินกว่า 78% และศูนย์ข้อมูลแบบ ดั้งเดิมจะมีปริมาณการประมวลผล เหลือเพียง 22% ภายในปี ค.ศ. 2018 บริษัทผู้น า เทคโนโลยีของโลก ( เช่น Microsoft, Google, IBM และ Cisco) ได้ เดินหน้า พัฒนาเมืองอัจฉริยะหลาย แห่ง (Smart C ity) โดยมี ศูนย์ข้อมูลจะเป็นโครงสร้างพื้นฐาน ที่ท างานอยู่เบื้องหลัง ของเมืองเหล่านี้ ตัวอย่างเช่น ศูนย์ข้อมูลจะ จัดเก็บและประมวลผลข้อมูลจาก อุปกรณ์ ตรวจจับ (S ensor) เพื่อค้นหามลพิษทางอากาศที่สูง เกินก าหนด การควบคุมระบบ จราจร อัจฉริย ะ และระบบการศึกษา ผ่านเทคโนโลยี ท าให้จ านวน ศูนย์ข้อมูลจะเพิ่มอย่าง มาก ในอนาคตอันใกล้ เมื่อ พิจ า รณาถึง การ ขยายตัว ที่จะเกิดขึ้นในอุตสาหกรรมศูนย์ข้อมูล ความ พยายามเพื่อ ลดการใช้พลังงานและ ปรับปรุงให้ ศูนย์ข้อมูลใช้ไฟฟ้า อย่างมีประสิทธิภาพ จะมี เพิ่ม มาก ขึ้น เช่นกัน เนื่องจาก ศู นย์ข้อมูล ให้บริการ ตลอด 24 ชั่วโมง 7 วัน ต่อ สัปดาห์ จึงท าให้อัตราการใช้พลังงานคิดเป็น 10 – 100 เท่า ของอาคารพาณิชย์ทั่วไป ราคาพลังงานที่สูงขึ้นส่งผลให้ค่าใช้จ่าย ใน การด าเนินงานของศูนย์ข้อมูล มี เพิ่ม มาก ขึ้น และมีรายงาน ว่าอัตราการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของศูนย์ข้อมูลทั่วโลกจะ สูงขึ้น 7% แบบ ปีต่อปี ไปจนถึงปี ค .ศ. 2020

หน้า 7

จากการ ประมาณการ พบว่าศูนย์ข้อมูลจะ สามารถลดการใช้ไฟฟ้าลงได้ ถึง 40% หาก มีการด าเนินการบางส่วนตาม แนวทาง ปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best P ractice) ใน การ ประหยัด พลังงาน แนวทางปฏิบัติที่เป็นเลิศ ดังกล่าว ครอบคลุมทุกมิติ ตั้งแต่ ไฟส่องสว่าง ถึงการออกแบบระบบท าความเย็น และ สามารถ พิสูจน์ ได้จริง ซึ่ง ได้ ช่วย ให้หน่วยงาน หลาย แห่ง สามารถ ควบคุม การใช้พลังงาน ใน ศูนย์ข้อมูล ของตน อย่างไรก็ตาม องค์กรส่วนใหญ่ยังขาดแนวทาง เพื่อ ลดการใช้พลังงานของศูนย์ข้อมูล ซึ่ง เพียงแค่ การตระหนักถึงความจ าเป็น ต่อการ ประหยัดพลังงานและเพิ่มประสิทธิภาพเท่านั้น ยัง ไม่ พอ จ าเป็นต้องมีการวัด ผล และจัดล าดับ ความส าคัญ เพื่อ ให้ บรรลุเป้าหมาย การ ลดการใช้พลังงาน ด้วย สมาคม ต่างๆ เช่น The Green Grid ได้พัฒนาดัชนี การวัดผล (Metric) เช่น Power Usage Effectiveness (PUE) หรือ ค่า ประสิทธิภาพการใช้พลังงาน ขึ้นมา เพื่อช่วยเหลือ องค์กรต่างๆ ในการวัดผล ขอ ง การลด การใช้พลังงาน จากการ ด าเนินการ ตาม วิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ ในอดีต เครื่องเมนเฟรม (Mainframe) จ าเป็นต้องใช้ พื้นที่ มาก ในการติดตั้ง ซึ่ง ต้อง แยกออกมาโดยเฉพาะรวมถึงห้อง อุปกรณ์ (Utilities Ro om) ท าให้ มี ข้อ จ ากัด ใน การเคลื่อนย้ายหลังการติดตั้ง อย่างไรก็ตาม ศูนย์ข้อมูลในปัจจุบันสามารถเปลี่ยนแปลงรูปแบบการติดตั้ง ให้ สามารถด าเนินการ ได้ ง่ายขึ้น อีกทั้งยังสามารถ ปรับ เปลี่ยน ได้ตามความต้องการ เพื่อให้สามารถ ให้บริการได้ อย่างมี ประสิทธิภาพ และ รองรับเทคโนโลยีใ หม่ ได้ ง่าย ขึ้น มาตรฐานมีบทบาท ส าคัญ ในการแนะน าแนว ทาง ปฏิบัติและ ข้อก าหนด ประสิทธิภาพ จึงถือเป็นกรอบการ ท างานส าหรับ วิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ เพื่อ ให้เกิด การบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพ และ ท าให้ บริการ สามารถ รองรับ การเปลี่ยนแปลง ที่เกิดขึ้น ตลอดเวลา ศูนย์ข้อมูลในปัจจุบัน ต้อง ด าเนินงานตาม มาตรฐาน (Compliance S tandards ) ที่เคร่งครัดกว่า ในอดีต ความ คาดหวัง จากผู้ใช้บริการ ต่อช่วงเวลาให้บริการ ( U ptime ) ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม คุณภาพ การปฏิบัติงาน ความมั่นคง และ ความปลอดภัย ล้วน ต้องอาศัย วิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ จากผู้ให้บริการ และใบรับรองมาตรฐาน เช่น ISO, Uptime, LEED และ SSAE16 เป็น สิ่ง ที่แสดงให้เห็นถึงคุณภาพ ของ การด าเนินงาน ของผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูล ที่สอดคล้องกับ มาตรฐาน หน่วยงานภาครัฐต่างๆ ทั่วโลก มี การ พัฒนา ยุทธศาสตร์ ศูนย์ข้อมูลอย่างต่อเนื่อง หลายหน่วยงาน อยู่ในช่วง ปรับปรุง และพัฒนาศูนย์ข้อมูล ควบรวมศูนย์ข้อมูล หรือ เพิ่ม ขยายศูนย์ข้อมูลของหน่วยงานต่างๆ โดยมาตรฐานมีบทบาท ที่จะ ส่งเสริม ยุทธศาสตร์ เหล่านี้ ให้สัมฤทธิ์ผลและ เป็น ประโยชน์ต่อ การลงทุนในอนาคต ด้วยเหตุนี้ มาตรฐาน จึงมี การ พัฒนาตามกาลเวลาที่เปลี่ยนไป และแนวโน้มจะยังคงเป็นเช่นนั้นต่อไป บนพื้นฐาน เหตุผล ต่อไป นี้  ประสบการณ์ของผู้ ให้บริการ และหน่วยงาน  ความแตกต่าง ทาง ภูมิศาสตร์ ความต้อง ทาง การเทคโนโลยี พฤติกรรมของหน่วยงาน ประเภทของข้อมูล และสภาพ อากาศ  เทคโนโลยีที่ใช้งาน และความทนทานที่ต้องการ  งบประมาณ  วิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ ใน ระดับโลก ( Global B est P ractices )

หน้า 8

ในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา ระหว่างที่ ศูนย์ข้อมูลเริ่มมี บทบาท โดดเด่นขึ้นมา ศูนย์ข้อมูล นั้นไม่ได้รับการ ออกแบบโดย ค านึงถึง มาตรฐาน ที่ยอมรับ หรือ โดย วิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ ซึ่งมีผลท าให้ผู้ ดูแล ศูนย์ข้อมูล หลายราย ต้องเผชิญ กับ ความท้าทายใน การเลือกใช้เทคโนโลยี และ การ พัฒนาศูนย์ข้อมูลเดิม ที่มี ขนาดเล็ก ที่ต้องมีพร้อมทั้งความปลอดภัยและความเสถียรในการ ให้บริการ เป็นต้น เมื่อเวลาผ่านไป มาตรฐานต่างๆ เริ่มมีความ ชัดเจนขึ้น หน่วยงานสากล ได้ พัฒนา มาตรฐาน ที่ เฉพาะเจาะจง ส าหรับ ศูนย์ข้อมูล ขณะที่บางมาตรฐานเริ่มมีความโดดเด่น อันเป็นผลมาจากบทเรียนจากการด าเนินงานใน อดีต มําตรฐํานสํากลแบบต่ํางๆ มาตรฐานเหล่านี้ได้รับการพัฒนา โดย การวิจัยเป็นเวลานานหลายปีและประสบการณ์ ใน หลากหลายมิติ เช่น มาตรฐาน TIA - 942 Telecommunications Infrastructure Standards for Data Centers เป็นมาตรฐานแรกที่มุ่งเน้น โครงสร้างพื้นฐานของศูนย์ข้อมูลโดยเฉพาะ มาตรฐานดังกล่าว มี วัตถุประสงค์ ให้ผู้ออกแบบศูนย์ข้อมูลใช้ ด าเนินการ ในช่วงต้น ของกระบวนการพัฒนาสิ่งก่อสร้าง ซึ่ง ครอบคลุมมิติต่างๆ ดังนี้ > พื้นที่ใช้สอยและ แผน ผัง ( Site S pace and L ayout ) > โครงสร้างการเดินสายสัญญาณ ( Cabling I nfrastructure) > การจัดกลุ่มล าดับชั้น ความน่าเชื่อถือ ของศูนย์ข้อมูล ( Tiered R eliability) > ข้อพิจารณา ด้านสิ่งแวดล้อม ( Environmental C onsiderations ) มาตรฐานเหล่านี้ ประยุกต์และพัฒนาจาก วิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ ในระดับสากล ผลลัพธ์ที่ดีในการปฏิบัติตามมาตรฐาน และการออกใบรับรอง ซึ่ง เป็นมาตรฐานที่มีความส าคัญ ที่ หน่วยงานและบริษัทต่างๆ ให้การยอมรับ N ABERS US EPA Uptime Institute ISO Energy Star SSAE 16 Leed Open IX ASHRAE HIPAA ANSI/TIA PCI DC Star Audit ISAE BCA/IDA BICSI

หน้า 9

อย่างไรก็ตาม หน่วยงาน และ บริ ษั ท ต่างๆ ไม่ ได้ ถูก แนะน า ให้ ปฏิบัติตามมาตรฐานเหล่านั้น อย่างจริงจัง เพราะ การ ด าเนินการ ตาม แนว ปฏิบัติ ที่เข้มงวด ต้องอาศัย ต้นทุนจ านวน มาก จึงอาจถูกมองว่าเป็นกระบวนการที่ สิ้นเปลือง บริษัทและผู้ให้บริการเทคโนโลยีหลายแห่ง ได้ พัฒนา ตาม แนวปฏิบัติมาตรฐานเหล่านี้ แต่กลับ ส่งผล ให้ มีข้อจ ากัดในการ เลือก ผู้ให้บริการที่ได้มาตรฐานตามที่ก าหนดไว้ ด้วยเหตุนี้ หน่วยงานหลายแห่ง พัฒนา มาตรฐานของตนเองและเผยแพร่แนวทางมาตรฐานของ ตนเอง แก่ผู้ให้บริการ เพื่อ สนับสนุน ให้เกิดการเติบโต ของระบบ มี การ พัฒนา และ มี ต้ นทุน ที่ เหมาะสม อย่างไรก็ตาม หน่วยงานภาครัฐหลายแห่งด าเนินงานตาม วิธี ปฏิบัติที่เป็นเลิศ และมาตรฐานเฉพาะในบางมิติเท่านั้น โดยอาศัย ดุลยพินิจว่าแนวทางใดเหมาะสม กับ หน่วยงานของตน

หน้า 10

3. ควํามส ําคัญ / ควํามสัมพันธ์ ของมําตรฐํานศูนย์ข้อมูล ในปัจจุบัน ศูนย์ข้อมูลมีการด าเนินงานอยู่ในอุตสาหกรรมนานกว่า 20 ปี จนปัจจุบัน พลวัตในภาพรวมของศูนย์ข้อมูล เปลี่ยนแปลงไปมาก ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา ศูนย์ข้อมูลกลายเป็นประเด็นส าคัญ มีความซับซ้อน และมีความท้าทายใน การด าเนินงาน มูล ค่า ความ เสียหายจากช่วงเวลาหยุดท างานของศูนย์ข้อมูล ( Down time) เพิ่มขึ้นอย่างมากส าหรับ บริษัทต่างๆ โดยในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา การศึกษาวิจัยศูนย์ข้อมูลในประเทศสหรัฐอเมริกาประเมิน มูลค่าความ ค่าเสียหาย เฉลี่ยในสถานการณ์ที่ศูนย์ข้อมูลเกิดภาวะไฟฟ้า ขัดข้องจากเหตุสุดวิสัย อยู่ที่เกินกว่า 7,900 เหรียญสหรัฐต่อนาที (ประมาณ 272,400 บาท) ซึ่งเพิ่มขึ้น 41% จาก 5,600 เหรียญ (ประมาณ 193,100 บาท) ในปี ค.ศ. 2010 ปัจจุบัน ศูนย์ ข้อมูลไม่สามารถหยุดให้บริการหรือด าเนินงานอย่างขาดประสิทธิภาพได้ เพราะจะเพิ่มต้นทุนและท าให้ผู้ใช้บริการเกิด ความไม่พอใจ ดังนั้นผู้ด าเนินการศูนย์ข้อมูลจึงได้ปรับปรุงความพร้อมใช้งานและประสิทธิภาพของศูนย์ข้อมูลโดยน า มาตรฐา นศูนย์ข้อมูลที่ได้รับการยอมรับทั่วโลกมาประยุกต์ใช้ เพิ่ม ประสิทธิภําพ ศูนย์ข้อมูล มาตรฐานศูนย์ข้อมูลมีบทบาทส าคัญ เมื่อต้องเลือกใช้บริการศูนย์ข้อมูลจากผู้ให้บริการรายใดรายหนึ่ง ผู้ใช้บริการศูนย์ ข้อมูลยึดถือมาตรฐานเป็นเกณฑ์ในการวิเคราะห์เปรียบเทียบผู้ให้บริการรายต่างๆ โดยมาตรฐานจะช่วยปกป้อง ผู้ใช้บริการจากการตัดสินใจบนพื้นฐานค ากล่าวอ้างของ ผู้ให้บริการเท่านั้น กรณีตัวอย่างที่ชัดเจนคือ ระบบ Tier ที่ Uptime Institute พัฒนาขึ้น ระบบดังกล่าวซึ่งประกอบด้วย Tier 4 ระดับที่ก าหนดองค์ประกอบทางกายภาพเพื่อ สร้างเสถียร ภาพ ในระดับที่ก าหนด กลายเป็นที่ยอมรับในฐานะมาตรฐานที่เกิดขึ้นจากความนิยม (De Facto Stand ard) ในด้านการออกแบบศูนย์ข้อมูลที่มีเสถียรภาพ กํารวิเครําะห์ เชิง เปรียบเทียบ

หน้า 11

ยิ่งศูนย์ข้อมูลมีความซับซ้อน ต้นทุน ด้าน พลังงานที่สูงขึ้นยิ่ง ส่งผลต่อ ต้นทุนในการด าเนินการศูนย์ข้อมูล ศูนย์ข้อมูลใช้ พลังงานในปริมาณมากเพื่อ ให้บริการ อย่างมั่นคงและมีประสิทธิภาพ โดยทั่วไปค่าไฟฟ้าในศูนย์ข้อมูลคิดเป็นสัดส่วน 40 - 60% ของต้นทุนการด าเนินงานทั้งหมด การเพิ่มประสิทธิภาพด้านพลังงานของศูนย์ข้อมูลจึงมีประโยชน์อย่างยิ่ง เนื่องจากเป็นการ ช่วยลดต้นทุนการด าเนินงาน โดยการลดต้นทุนของ ผู้ให้บริการศูนย์ข้อมู ลสามารถใช้วิธี ดังต่อไปนี้ 1. ใช้มาตรฐานการออกแบบภายในที่ได้รับการยอมรับในอุตสาหกรรมส าหรับองค์ประกอบต่างๆ ของศูนย์ข้อมูล เพื่อให้ องค์ประกอบเหล่านั้นใช้พลังงานในการปฏิบัติงานน้อยลง ซึ่ง ส่งผลต่อการลดต้นทุนโดยรวม 2. ปฏิบัติตามมาตรฐานอุตสาหกรรมโดยพิจารณาองค์ประ กอบศูนย์ข้อมูลให้สอดคล้องกับ ภาระ งาน ด้าน IT ที่เกิดขึ้น จริง เพื่อให้เกิดการท างานร่วมกันระหว่างองค์ประกอบอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด น าไปสู่การประหยัดค่าใช้จ่าย 3. น าเทคโนโลยีต่างๆ ที่มาตรฐานอุตสาหกรรมยอมรับมาประยุกต์ใช้งาน เพื่อลดการ ใช้ ไฟฟ้า แต่ ยังสามารถรองรับ การ ท างานของศูนย์ข้อมูล ส่งผลให้ลดต้นทุนโดยรวมลงได้ ทั้ง 3 วิธีการนี้ใช้มาตรฐานอุตสาหกรรมด้านศูนย์ข้อมูลเป็นเครื่องมือในการเพิ่มประสิทธิภาพด้านต้นทุนทั้งหมด กํารเพิ่ม ประสิทธิภําพ ด้ํานต้นทุน จากข้อมูลของ Natural Resources Defence Council (NRDC) ศูนย์ข้อมูลในประเทศสหรัฐอเมริกาใช้พลังงานไฟฟ้า ทั้งหมด 9.1 หมื่นล้านกิโลวัตต์ - ชั่วโมง (kWh) ในปี ค.ศ. 2013 และจะใช้ไฟฟ้าถึง 1 . 39 แสน ล้าน kWh ภายในปี ค.ศ. 2020 ศูนย์ข้อมูล ต้องการพลังงาน ไฟฟ้าสูงถึง 3% ของปริมาณการผลิตไฟฟ้าทั้งหมดทั่วโลก อีกทั้งยัง ปล่อยก๊าซเรือน กระจก กว่า 200 ล้านเมตริกตัน ศูนย์ข้อมูลก าลังสร้างผลกระทบอย่างใหญ่หลวงต่อสภาพแวดล้อม กลุ่ม นัก อนุรักษ์ สิ่งแวดล้อมหลายกลุ่มก าลังกดดันผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูลให้ใช้แนวปฏิบัติศูนย์ข้อมูลสีเขียว (Green Data Center) เพื่อ ลดผลกระทบของศูนย์ข้อมูลต่อสิ่งแวดล้อม จากกา รน าวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศของอุตสาหกรรมศูนย์ข้อมูลมาใช้ ผู้ให้บริการ ศูนย์ข้อมูล สามารถลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมลงได้ โดย ขั้นตอนที่สามารถด าเนินการเพื่อลดผลกระทบ ต่อสิ่งแวดล้อม มีดังนี้ 1. การใช้พลังงานหมุนเวียน ถือเป็นหนึ่งในขั้นตอนส าคัญที่สุดของการลดผลกระทบของศูนย์ข้อมูลต่อสิ่งแวดล้อม เมื่อ ใช้พลังงานหมุนเวียน ผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูล สามารถลดอัตราการ ใช้พลังงานและ ปล่อยก๊าซเรือนกระจก ซึ่งส่งผลกระทบ ต่อสิ่งแวดล้อม 2. การใช้งานศูนย์ข้อมูลที่มีประสิทธิภาพ แนวทางปฏิบัติ ที่ดีอีกประการที่ สามารถ ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม คือ การ เพิ่มประสิทธิภาพของศูนย์ข้อมูล โดยยึดถือวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศในการออกแบบและด าเนินงาน ผลกระทบต่อ สิ่งแวดล้อม

หน้า 12

4. สถํานกํารณ์ปัจจุบันด้ํานมําตรฐํานศูนย์ข้อมูลในประเทศไทย ส าหรับประเทศไทย การน ามาตรฐาน ด้านศูนย์ข้อมูล มาใช้ ยัง อยู่ในระยะเริ่มต้น โดย อัตราการน ามาใช้ถือว่า ยังไม่ สูง นัก เมื่อเทียบกับประเทศอื่นในภูมิภาคเอเชีย ตะวันออกเฉียง ใต้ ศูนย์ข้อมูลหน่วยงานภาครัฐ น้อยราย จะมีการ ปฏิบัติตาม มาตรฐานสากลด้านคุณภาพการให้บริการ ส านักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) และ บริษัท ปตท. จ ากัด ( มหาชน ) เป็นเพียง 2 องค์กร ที่มีศูนย์ ข้อมูล ที่ ได้รับการรับรองจาก Uptime Institute ส่วน ประเทศ อื่นๆ เช่น ประเทศ อินโดนีเซีย มีศูนย์ข้อมูลที่ผ่านการรับรองของ Uptime Institute จ านวนมาก แสดงให้เห็น ว่าการน ามาตรฐานด้านศูนย์ข้อมูลมาใช้งานของประเทศ ไทย ยังคง อยู่ในระดับ ต่ า ในกรณีของมาตรฐาน TIA นั้น ไม่มีศูนย์ข้อมูลใดได้รับการรับรองจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อย่างไรก็ตาม ในอนาคตอันใกล้ คาดว่า สถานการณ์นี้จะเปลี่ยน ไป เนื่องจากความคาดหวังของผู้ใช้บริการศูนย์ข้อมูลจะสูงขึ้น เรื่อยๆ อีกทั้งความต้องการศูนย์ ข้อมูลที่มีความพร้อมใช้งานสูงจะกลายเป็น สิ่งจ า เป็น ควํามท้ําทํายด้ํานมําตรฐํานศูนย์ข้อมูลในประเทศไทย หนึ่ง ในความท้าทาย ที่ ใหญ่ที่สุดที่ผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูล เผชิญ คือ การน า มาตรฐาน มาประยุกต์ใช้นั้น อาจเพิ่มต้นทุนและความ ซับซ้อนในการด าเนินงาน มาตรฐาน ก าหนด แนวทางในการด าเนินงาน และ รักษาศูนย์ข้อมูลให้มีประสิทธิภาพ Uptime Institute ได้พัฒนาระบบ Tier เพื่อประเมินความพร้อ มใช้งานศูนย์ข้อมูล และก าหนดช่วงเวลาหยุด ท างาน (Downtime) ส าหรับแต่ละ Tier โดย ที่ Tier 1 คือข้อก าหนดขั้นต่ า และ Tier 4 คือข้อก าหนดระดับสูงสุดของ Uptime Institute เพื่อให้ได้รับการรับรอง ระดับ Tier 4 นั้น ผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูลจะต้องมีระบบ ส ารองส าหรับ ศูนย์ข้อมู ลแบบ 2 N+1 กล่าวคือ ศูนย์ข้อมูลจ าเป็นต้องมีอุปกรณ์ ไฟฟ้าและ ระบบสนับสนุน 2 ชุด และยังต้องส ารองเพิ่มเติมอีก 1 ชุด มาตรฐาน ด้าน พลังงานและการท าความเย็นแนะน าให้ติดตั้ง อุปกรณ์ไฟฟ้าและ เครื่อง ท าความเย็น ประสิทธิภาพสูง สุด เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของศูนย์ข้อมูล ขณะที่ การ รักษาความปลอดภัย ศูนย์ ข้อมูลทางกายภาพ ผู้ให้บริการ ควร ติดตั้งกล้องคุณภาพสูง เครื่องกั้นแรงกระแทก ใช้ระบบ ควบคุมการเข้าออกแบบ แบ่งพื้นที่ เป็น ต้น การติดตั้งและดูแลรักษาอุปกรณ์เหล่านี้ ส่งผลให้ ต้นทุน เพิ่มขึ้น หลายเท่าตัว ส าหรับผู้ด าเนินงานศูนย์ข้อมูล การน ามาตรฐานม า ใช้ ยังมีน้อย ในประเทศเศรษฐกิ จเกิด ใหม่เนื่องจากประเทศเหล่านี้ ยัง มีก าลังซื้อต่ าและผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูลส่วนใหญ่ ในประเทศ เหล่านี้ยังมีความ ลังเลที่จะลงทุน เพื่อให้เป็นไปตามมาตรฐาน กํารน ํา มําตรฐําน มําใช้ต้องอําศัยกํารลงทุนที่สูงและควํามทุ่มเทอย่ํางมําก

หน้า 13

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา จ านวนมาตรฐานส าหรับศูนย์ข้อมูล นั้น เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วทั่วโลก ท าให้ กลาย เป็นความท้าทายส าหรับผู้ ให้บริการศูนย์ข้อมูล ในการ ตัดสินใจ เลือกใช้ มาตรฐาน โดย มาตรฐานศูนย์ข้อมูล ครอบคลุม องค์ประกอบต่างๆ ของศูนย์ข้อมูล และยัง ถูก พัฒนา ขึ้นเพื่อมุ่งเน้น ผลลัพธ์ที่เฉพาะ ต่อ ศูนย์ข้อมูล มาตรฐาน Uptime และ TIA ถูก พัฒนาขึ้น มาเป็นมาตรฐานด้าน ความพร้อม ใช้งาน ส่วน ASHARE และ NABERS ถูก พัฒนาขึ้น เป็นมาตรฐานด้าน พลังงานและการท าความเย็น PT DCI และ HIPPA เป็น มาตรฐานความปลอดภัยของศูนย์ข้อมูล ขณะที่ LEED และ BICSI ใช้เป็นมาตรฐานการออกแบบศูนย์ข้อมูล ISO เป็นมาตรฐาน เกี่ยวกับ กา รด าเนินงาน SSAE และ ISAE ถูก ใช้ในการตรวจสอบมาตรฐานศูนย์ข้อมูล นอกจากนี้ วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ (วสท.) ยังได้จัดท ามาตรฐานศูนย์ข้อมูลส าหรับผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูลในประเทศไทยขึ้นมาโดยเฉพาะ ทั้งนี้ การเลือกมาตรฐาน ให้ เหมาะสม นั้น นับ เป็นประ เด็นที่ส าคัญมากส าหรับผู้ด าเนินการศูนย์ข้อมูล เนื่องด้วยเหตุผลต่อไปนี้ 1 . ทุกศูนย์ข้อมูลมีความต้องการ ที่ แตกต่างกัน และศูนย์ข้อมูลไม่จ าเป็นต้องเลือกใช้มาตรฐาน ระดับสูงสุด ผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูลอาจ ไม่ได้จัดเก็บข้อมูลส าคัญ จึงสามารถปฏิบัติตามมาตรฐานที่จ าเป็นบา งมาตรฐาน เพื่อรักษาสมดุลระหว่างประสิทธิภาพในการ ให้บริการและต้นทุนที่เกิดขึ้น 2 . ผู้ด าเนินการศูนย์ข้อมูลอาจจัดเก็บข้อมูล การ ธนาคารและต้องได้รับการรองรับความปลอดภัยศูนย์ข้อมูลเฉพาะทาง ก่อน ที่จะ จัดเก็บข้อมูล การ ธนาคารได้ การ รับรองความปลอดภัย นั้น เป็นแนวทางที่ต้องปฏิบัติตาม เพื่อ เพิ่มความปลอดภัยของ ศูนย์ข้อมูล มําตรฐํานศูนย์ข้อมูลมีให้เลือกใช้ งาน หลํากหลําย มาตรฐานที่มี หลาก หลาย ในปัจจุบัน ส่งผลให้เกิดสภาวะขาดบุคลากรที่มีความเข้าใจเรื่องมาตรฐานศูนย์ข้อมูลอย่าง ครบถ้วน ผู้ ให้บริการมีหลายมาตรฐานให้เลือกใช้งาน แต่มีบุคลากรเพียงไม่กี่ ราย ที่เข้าใจมาตรฐานทั้งหมด เหล่านั้น โดยส่วนใหญ่ บุคลากร มีองค์ ความรู้เกี่ยวกับมาตรฐาน แค่ บางมาตรฐาน ประเด็นนี้จึงเป็ นความท้าทาย ส าคัญเพราะท าให้ ผู้ให้บริการไม่ สามารถ น ามาตรฐานหลาย มาตรฐานมาประยุกต์ใช้ และ แย่กว่านั้นการที่ผู้ให้บริการ ไม่ทราบว่าควรเลือกใช้มาตรฐานใด มาประยุกต์ใช้ อาจส่งผลเสียมากกว่า ผลดี สถานการณ์เช่นนี้ สามารถ พบ ไ ด้ทั่วไปในประเทศเศรษฐกิจ เกิด ใหม่ เนื่องจากขาดแคลน บุคลากรที่มีทักษะจ านวนมากใน ตลาดแรงงาน ขําดแคลนบุคลํากรที่เข้ําใจมําตรฐําน แบบองค์รวม ความท้าทายนี้ค่อนข้าง มีความ เฉพาะส าหรับผู้ด าเนินงานศูนย์ข้อมูลในภาครัฐ หน่วยงานภาครัฐส่วนใหญ่มี การขอ งบประมาณ เป็น รายปี และงบประมาณเหล่านี้มักไม่ยืดหยุ่น พอ ที่จะรองรับค่าใช้จ่าย ด้าน มาตรฐาน หน่วยงานหลายแห่งมีความตั้งใจที่ จะ น ามาตรฐาน ศูนย์ข้อมูลมาประยุกต์ใช้ แต่ ด้วย ข้อจ ากัดด้านงบประมาณ หน่วยงาน จึงไม่สามารถเดินหน้าต่อไปได้ อย่างไรก็ตาม คาดว่าความท้า ทายนี้จะลดลง เนื่องจาก ภาครัฐ ก าลังจะ ด าเนินการ พัฒนาศูนย์ข้อมูล (Modernization) ของหน่วยงาน ต่างๆ และจะ มุ่งเน้นการ พัฒนา ประสิทธิภาพและ ลด ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม จาก ศูนย์ข้อมูล มากขึ้น งบประมําณ เป็นอุปสรรคใหญ่ ในกํารน ํามําตรฐํานมําใช้

หน้า 14

เมื่อน ามาตรฐานศูนย์ข้อมูลมาใช้แล้ว ความท้าทายอีกประการที่ตามมา คือ การรักษา ระดับ มาตรฐาน ซึ่ง มีความเชื่อมโยง กับ ปัญหา ของความ ขาดแคลนบุคลากรที่เข้าใจมาตรฐานและแนวทางรักษาระดับมาตรฐานศูนย์ข้อมูลอย่างถ่องแท้ การน ามาตรฐานมาใช้และ การจัดการมาตรฐานถือเป็นความท้าทายที่แตกต่างกันโดยสิ้นเชิง เนื่องจากบริ ษัทหรือหน่วยงานภาครัฐมิได้ใช้เพียงมาตรฐานเดียว จึงกลาย เป็นอุปสรรคในการสรรหาบุคลากรที่เข้าใจแนวทางปฏิบัติตามมาตรฐานทั้งหมดที่น ามาใช้ และถึงแม้บริษัทหรือหน่วยงาน จะสรร หาบุคลากรผู้มีทักษะที่ต้องการมาได้ การจ้างและรักษาบุคลากร เหล่า นี้ อาจ มีค่าใช้จ่ายสูงมาก ขําดแคลนบุคลํากรที่เข้ําใจ ในควํามแตกต่ํางของ มําตรฐํานต่ํางๆ และ กํารเลือกน ํามําใช้งําน ผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูลส่วนใหญ่ในประเทศไทยด าเนินงานศูนย์ข้อมูลโดยอาศัยโครงสร้างพื้นฐานและอาคารที่ล้าสมัย ประเด็นนี้ สามารถพบได้ในหน่วยงานภาครัฐมากกว่าในภาคเอกชน เนื่องจากศูนย์ข้อมูลภาครัฐส่วนมากตั้งอยู่ในอาคารที่อออกแบบมาส าหรับ การเป็นส านักงาน โดยในการปฏิบัติ ตามมาตรฐานศูนย์ข้อมูลนั้น หน่วยงานอาจจ าเป็นต้องยกเลิกระบบโครงสร้างพื้นฐาน IT ที่มีอยู่ เดิม และ ติดตั้งโครงสร้างพื้นฐานใหม่ ซึ่งเป็นการลงทุนที่สูงส าหรับหน่วยงานภาครัฐ นอกจากนี้โครงสร้างอาคารดั้งเดิมยังเป็นความ ท้าทาย เนื่องด้วยอาคารเหล่านี้ไม่มีพื้นที่รองรั บอุปกรณ์ใหม่ที่จ าเป็นต่อการด าเนินงานตามมาตรฐาน มาตรฐานศูนย์ข้อมูลยัง ก าหนดให้ศูนย์ข้อมูลตั้งอยู่ในสถานที่ที่เข้าถึงได้ง่าย จึงเป็นอีกความท้าทายที่ส าคัญส าหรับหน่วยงานภาครัฐเนื่องจากการย้ายศูนย์ ข้อมูลไปยังสถานที่ใหม่ต้องใช้งบประมาณสูงมาก ผู้ให้บริกํารศูนย์ข้อมูลหลํายรํายยังคงใช้โครงสร้ํางพื้นฐําน ที่ล้ําสมัย ผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูลไม่มีประสบการณ์เพียงพอที่จะเข้าใจคุณค่าของการน ามาตรฐานศูนย์ข้อมูลมาใช้งาน ศูนย์ข้อมูลส่วนใหญ่ใน ประเทศไทยยังคงอยู่ในระยะเริ่มต้นของการพัฒนา ดังนั้นการน าวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศของอุตสาหกรรมมาใช้จึงมิใช่ประเด็นส าคัญ อันดับแรก และอีกประเด็ นที่ส่งผลต่อการพัฒนาด้านมาตรฐาน คือ ผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูลไม่ทราบผลตอบแทนจากการลงทุน (ROI) อย่างชัดเจน แนวโน้มนี้สามารถพบได้ทั้งภาครัฐและภาคเอกชน โดยภาครัฐอาจแสดงให้เห็นถึงประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับความ เข้าใจมาตรฐานศูนย์ข้อมูล แต่ความซับซ้อนของระบบราชการมี หลายประการที่ส่งผลให้ไม่สามารถผลักดันให้ก้าวหน้าได้อย่างที่ควร ผู้ให้บริกํารศูนย์ข้อมูลไม่ มีประสบกํารณ์เพียง พอ ความท้าทาย นี้ เป็นอีกประกา รหนึ่ง ที่ มีความเฉพาะส าหรับภาครัฐ คือ การด าเนินงานทุกอย่างต้อง ผ่าน การอนุมัติในระดับกระทรวง เท่านั้น หากไม่มีนโยบาย จาก กระทรวงรองรับ ในการ ระบุว่าควรมีการน ามาตรฐานมาใช้ จะ ก่อให้เกิด อุปสรรค ต่อ หน่วยงาน ในการขอ อนุมัติงบประมาณ ในการน า มาตรฐาน มาใช้ ดังนั้น แนวทาง ปฏิบัติที่เหมาะสมที่สุด ในกรณีนี้ คือ กระทรวงต้อง ออกค า สั่งให้ทุก หน่วยงานภาย ในสังกัดด าเนินการ น ามาตรฐานมาใช้ ระบบรําชกําร อําจมองข้ําม ควํามส ําคัญของกํารน ํามําตรฐํานมําปฏิบัติ ใช้ Bureaucracy is hindering the adoption of standards

หน้า 15

5. มําตรฐํานศูนย์ข้อมู ล จ ําแนกตําม หน้ําที่ มําตรฐํานศูนย์ข้อมูล จ ําแนกตําม หน้ําที่ 1) พลังงํานและไฟฟ้ํา (Energy and Power) พลังงํานและ ไฟฟ้ํา กํารออกแบบและ โครงสร้ําง เครื่องแม่ข่ําย อุปกรณ์จัดเก็บข้อมูล และกํารใช้งําน ท ําเลที่ตั้งและ สถํานที่ ข้อตกลงระดับกําร ให้บริกําร PUE : Power Usage Effectiveness หรือ ประสิทธิภาพการใช้พลังงาน คือ ค่าการใช้พลังงานไฟฟ้าทั้งหมดในศูนย์ข้อมูล เทียบกับพลังงานไฟฟ้าที่อุปกรณ์ IT ใช้ โดยวัดเป็นอัตราส่วน มีค่าไม่น้อยกว่า 1 พลังงานเป็นองค์ประกอบส าคัญที่สุดของศูนย์ข้อมูล เนื่องจากศูนย์ข้อมูลใช้พลังงานปริมาณ มาก เพื่อ ให้บริการ อย่างมีประสิทธิภาพและเสถียร ภาพ โดยทั่วไปค่าไฟฟ้าในศูนย์ข้อมูลคิดเป็น 40 - 60% ของค่าใช้จ่ายในการด าเนินงานทั้งหมด การยกระดับประสิทธิภาพการใช้พลังงานของศูนย์ข้อมูลจะเป็นประโยชน์อย่างยิ่ง ในการ ลด ต้นทุนการด าเนินงานและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมไปพร้อมกัน มิเตอร์ : มิเตอร์ บ่งบอก ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับการท างานของโครงสร้างพื้นฐาน ด้าน ข้อมูล (เช่น ระบบพลังงานและระบบท า ความเย็น) ภายในศูนย์ข้อมูล มิเตอร์ บางประเภทสามารถใช้งานได้หลายวัตถุประสงค์ ตั้งแต่ การ ติดตาม ปริมาณ การใช้ไฟฟ้า ไปจนถึงการวิเคราะห์คุณภาพไฟฟ้าภายในอาคารและรายงานปัญหา เช่น แ รงดันสูงชั่วขณะ (Transients) และ ฮาร์มอนิก (Harmonics) เป็นต้น มิเตอร์ควรติดตั้ง ไว้ ภายในศูนย์ข้อมูล เพื่อวัดค่าไฟฟ้า (kW) พลังงาน (kWh) แรงดันและก าลังไฟฟ้า ฮาร์มอนิก ( Harmonics ) องค์ ประกอบก าลังไฟฟ้า ( P ower F actor) อัตราการไหล ( F low R ates) อุณหภูมิ และ ความ ชื้น เป็นต้น

หน้า 16

2) กํารออกแบบและโครงสร้ําง (Design and Structure) ไฟส่องสว่ําง : ไฟส่องสว่างเป็นองค์ประกอบส าคัญของศูนย์ข้อมูลที่ผู้ดูแลมักมองข้าม มาตรฐานอุตสาหกรรม แนะน า ให้ติดตั้ง หลอดไฟ แบบ LED ในศูนย์ข้อมูลต่างๆ ด้วยเหตุผล 3 ประการ คือ 1) ประหยัด ไฟฟ้า มาก กว่า 2) มี ความร้อนน้อยกว่า และ 3) ปรับ เพิ่ม / ลดระดับความสว่างได้เกือบ 100% นอกจากนี้ ศูนย์ข้อมูล ควรมีการ ใช้ระบบไฟส่องสว่างแบบติดตั้งเซนเซอร์ เพื่อลดค่าไฟฟ้า ด้วย ระบบส ํารอง : ร ะบบส ารองในที่ นี้ หมายถึง อุปกรณ์หรือระบบ ส ารอง ของระบบหลักที่ให้บริการ โดยมีจุด ประสงค์เพื่อ เพิ่ม ความเสถียรของระบบ เพื่อใช้ ส ารองหรือ ป้องกันการล่มของระบบ ซึ่ง ความต้องการ ของผู้ใช้บริการต่อระบบ ส ารอง ในศูนย์ ข้อมูลนั้น มักเน้นถึงประเด็นว่าไฟฟ้าส ารองนั้นมีเพียงพอในกรณีที่ไฟฟ้าดับหรือไม่ ซึ่ งปัญหาไฟฟ้าดับด้วยเหตุสุดวิสัยนี้เป็น สาเหตุหลักที่ท าให้ศูนย์ข้อมูลไม่สามารถให้บริการได้อย่างต่อเนื่อง UPS : ผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูลควรท าการติดตั้งระบบไฟฟ้าส ารอง (UPS) หากพบความเป็นไปได้ที่ท าให้การบริการต้อง หยุดชะงักหรือเกิดข้อผิดพลาดในการประมวลผลข้อมูลอันเนื่องมาจากระบบไฟฟ้า ทั้งนี้ระบบไฟฟ้าส ารองควรถูกติดตั้ง ระหว่างระบบจ่ายไฟฟ้าสาธารณะและระบบให้บริการที่ส าคัญของ หน่วยงาน ระบบ UPS ที่เลือกน ามาใช้งานนั้น จะต้อง ค านึงถึงการรองรับภาระงาน ระยะเวลาการส ารองไฟฟ้า ความรวดเร็วในการจ่ายไฟส ารอง ซึ่งมีผลโดยตรงต่ออุปกรณ์ที่ เชื่อมต่ออยู่ กํารท ําควํามเย็น : การท าความเย็นส าหรับศูนย์ข้อมูลหรือการก าจัดความร้อนเป็นอีกประเด็นส าคั ญที่ต้องอาศัยความรู้และ ความเข้าใจ ในบางกรณีแม้อุปกรณ์ที่เปลี่ยนทดแทนในศูนย์ข้อมูลมีขนาดเล็กลง แต่ปริมาณไฟฟ้าที่ใช้อาจยังเท่าเดิมหรือ สูงขึ้น ซึ่งอาจท าให้ความร้อนในศูนย์ข้อมูลเพิ่มสูงขึ้น การใช้เทคโนโลยีท าความเย็นที่ทันสมัย สามารถช่วยผู้ให้บริการศูนย์ ข้อมูล ลดอัตราการท าความเย็นภายในศูนย์ข้อมูล และเพิ่มประสิทธิภาพไปพร้อมกัน โครงสร้างพื้นฐานด้านข้อมูลเป็นส่วนส าคัญของระบบ IT ตั้งแต่เนื้อหาทั้งหมดถูกรวบรวมหรือ ส่งผ่านต่อไปอย่างไร การวางแผนการออกแบบโครงสร้างพื้นฐานด้านข้อมูลมีความส าคัญเป็น อย่างยิ่ง จึงต้องพิจารณาประสิทธิภาพของ การฟื้นฟูและความสามารถในการรองรับการ ขยาย ตัวของบริการ มิติอีกด้านที่ส าคัญในการออกแบบศูนย์ข้อมูล คือ ความคล่องตัวในการใช้ งานและรองรับบริการใหม่ได้อย่างรวดเร็ว การออกแบบสถาปัตยกรรมที่ความยืดหยุ่นสามารถ รองรับแอปพลิเคชันในได้อย่างรวดเร็ว ท า ให้เกิดข้อได้เปรียบในการให้บริการ

หน้า 17

กํารเดินสํายสัญญําณ : ภาย ในศูนย์ข้อมูล มี องค์ประกอบ ต่างๆ ประกอบกัน จนกลาย เป็นระบบที่ท างานร่วมกัน ไม่ว่าจะเป็น เครื่องแม่ข่าย อุปกรณ์เครือข่าย อุปกรณ์จัดเก็บข้อมูล หรือแม้แต่อุปกรณ์ตรวจจับ (Sensor) องค์ประกอบ ทั้งหมด นี้ สัมพันธ์ และเชื่อม ต่อ กันด้วย ระบบ สายสัญญาณ ซึ่งผู้ออกแบบและ ผู้ให้ บริการ พยายามออกแบบเพื่อให้ สามารถรองรับการ ขยาย ตัว ของบริการ การ จัดการ ที่ง่ายขึ้น มีความ พร้อมใช้งาน มาก ขึ้น โดยที่ ต้นทุน ทั้งหมด (Total Cost of Ownership) ที่ต่ าลง ____________9___ ____ __________________ ___ ________________________________ _____1____________ ________2_____ ___=_______________ ________2___>_____ - _________ ______>_________________________________________ ควํามปลอดภัยทํางกํายภําพ : ศูนย์ข้อมูลมีภัยคุกคาม ที่เกิดจากปัจจัยทั้งภายนอกและภายใน เช่น ปัญหา ด้าน ไฟฟ้าและการ ท าความเย็น ความผิดพลาดหรือ เจตนา ร้ายจาก บุคคล อัคคีภัย น้ า รั่วไหล และคุณภาพอากาศ ด้วยเหตุนี้ ผู้ให้บริการ ศูนย์ ข้อมูลจึง จ าเป็นต้องติดตั้งไฟส่องสว่าง ให้เพียงพอ มี กล้อง วงจรปิด ( CCTV ) กล้องตรวจจับความร้อน และเครื่องกั้นทนแรง กระแทกที่ประตู เข้าออก ศูนย์ข้อมูล รวมถึง ติดตั้งเซน เซอร์รอบบริเวณศูนย์ข้อมูล นอกจากนี้ ศูนย์ข้อมูล ควร เสริมระบบ รักษาความปลอดภัยส าหรับห้อง เก็บ เครื่องแม่ข่าย เพิ่มขึ้นด้วย ___ ________________________________ _____1____________________2_____ ___=_______________ ________2___>_____ - _________ ______> _________________________________________ กํารออกแบบอําคําร : อาคารศูนย์ข้อมูล ถูก ออกแบบ ขึ้นมาให้มีความเฉพาะตัว โดย การออกแบบนั้นควรปฏิบัติตาม มาตรฐานอุตสาหกรรม หนึ่ง ในลักษณะส าคัญของอาคารศูนย์ข้อมูล คือ ถูก ออกแบบ และจัดแบ่ง พื้นที่เป็นสัดส่วน ซึ่งการ จัดแบ่งพื้นที่ นั้นนอกจากเป็นการบริหารพื้นที่ใช้สอยแล้ว ยัง ช่วย เพิ่ม ความปลอดภัยโดยรวมของศูนย์ข้อมูล การออกแบบ อาคารส่วนใหญ่ ยึดถือ ตาม มาตรฐาน BICSI และ TIA โดยทั่วไป ผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูลนิยมด าเนินการตามมาตรฐาน T IA มากกว่ามาตรฐานอื่น ขณะที่ผู้ให้บริกา ร หลายรายใช้มาตรฐาน LEED ในการออกแบบสถาปัตยกรรมศูนย์ข้อมูล ___ ________________________________ _____1____________________2_____ ___=_______________ ________2___>_____ - _________ ______>_________________________________________ กํารติดตํามสถํานะกํารท ํางําน : ใน ปัจจุบัน การติดตามสถานะการท างานมีบทบาทส าคัญ อย่าง มาก ส าหรับ ศูนย์ข้อมูล เนื่องจากสามารถลดภาระ ผู้ดูแล ศูนย์ข้อมูลในการ ติดตามการท างานของ ระบบ ต่างๆ ในศูนย์ข้อมูลผ่านทาง GUI I nterface เดิมที ผู้ด าเนินงานศูนย์ข้อมูลใช้ระบบจัดการอาคาร (Build ing Management System) แบบพื้นฐานในการดูแล ศูนย์ ข้อมูล แต่ ต่อมาได้ มีการ ติดตั้งระบบจัดการอาคารที่ทันสมัย ขึ้น เนื่องด้วยสภาพแวดล้อมปัจจุบันที่ซับซ้อนมากขึ้น ปัจจุบันผู้ ให้บริการจึงหันมาใช้เครื่องมือ Data Center Infrastructure Management (DCIM) เพื่อติดตามสถาน ะการท างานของ ศูนย์ข้อมูล ___ ________________________________ _____1____________________2_____ ___=_______________ ________2___>_____ - _________ ______>_________________________________________ กําร ตรวจจับ อัคคีภัย : ระบบตรวจจับและระงับ อัคคีภัยมีความ จ าเป็น ในการ ปกป้องชีวิตและทรัพย์สิน ระบบป้องกันอัคคีภัย (เช่น ระบบแจ้งเตือนเพลิงไหม้ อุปกรณ์ตรวจจับความร้อน / ควันไฟ อุปกรณ์ตรวจจับก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ อุปกรณ์ ควบคุมเพลิง อัตโนมัติ เครื่องฉีด น้ า ดับเพลิง และทางออกฉุกเฉิน) ควร ได้รับการ ออกแบบ ติดตั้ง และดูแลรักษา โดยมืออาชีพ ขณะที่บริเวณ พื้นยกสูง ( Raised Floor) ควรมี อุปกรณ์ตรวจจับความร้อนและควันไฟติดตั้ง ไว้ ทั้งด้านบนและด้านล่าง ของ พื้น ___ ________________________________ _____1____________________2_____ ___=_______________ ________2___> _____ - _________ ______>_________________________________________

หน้า 18

3) เครื่องแม่ข่ําย อุปกรณ์จัดเก็บ ข้อมูล และกํารใช้งําน (Server, Storage and Utilization) ศูนย์ข้อมูลมีความพร้อมในการจัดเก็บ / ให้บริการพื้นที่รองรับระบบต่างๆ ( เช่น Web Servers, Application Servers, Database Servers, SAN และ NAS เป็นต้น ) เพื่อจัดเก็บแอปพลิเค ชันต่างๆ ที่ศูนย์ข้อมูล โดยอาศัยระบบประมวลผลกลาง ศูนย์ข้อมูลมีระบบยืนยันตัวบุคคล กลางที่พร้อมใช้งาน เพื่ออนุญาตให้ผู้ใช้งานเข้าสู่ระบบที่เกี่ยวข้องตามระดับการอนุญาต โครงสร้างพื้นฐานทั้งหมดในศูนย์ข้อมูลจ าเป็นต้องมีอุปกรณ์ติดตามสถานะและรั กษาความ ปลอดภัย เพื่อการด าเนินงานอย่างมีประสิทธิภาพ กํารใช้ งําน และ กํารท ํา Virtualization : อัตราการใช้งาน คือ การวัดอัตราการใช้งานของอุปกรณ์ ต่างๆ ใน ศูนย์ข้อมูลและ รายงาน ในรูป แบบ เปอร์เซ็ นต์ของ ความสามารถที่รองรับได้ ทั้งหมด อัตราการใช้งานสามารถใช้ ในการ ค านวณ เพื่อวาง แผนการพัฒนาประสิทธิภาพของ เครื่องแม่ข่าย เครือข่าย และอุปกรณ์จัดเก็บ ข้อมูล เช่น อัตราการใช้งานช่วยให้ผู้ ด าเนินงานศูนย์ข้อมูลเข้าใจ แนวโน้ม การใช้งาน พื้นที่จัดเก็บข้อมู ล และวางแผน ส าหรับ อนาคต ได้ทันต่อความต้องการ ส่วน การท า Virtualization คือ การ แบ่งทรัพยากรจาก เครื่องแม่ข่ายกายภาพ ให้ เป็นเครื่องแม่ข่าย แบบเสมือนเพื่อใช้งานแตกต่าง ไปตามวัตถุประสงค์ ซึ่งอัตราการท า Virtualization ที่ เพิ่มขึ้น บ่งบอกถึงประสิทธิภาพ การใช้งาน ที่สูงขึ้ น ___ ________________________________ _____1____________________2_____ ___=_______________ ________2___>_____ - _________ ______>_________________________________________ กํารติดตํามสถํานะกํารท ํางําน : เครื่องมือติดตามสถานะ (Monitoring Tool) ช่วย ติดตาม การประมวลผลของศูนย์ข้อมูล อย่างมี ป ระสิทธิภาพ ซึ่ง รวมถึงแอปพลิเคชันต่างๆ ที่ท างานอยู่ ภายใน นอกจากองค์ประกอบต่างๆ ของด้านโครงสร้าง พื้นฐานของ ศูนย์ข้อมูล แล้ว ระบบบริหารจัดการ (Management Software Tool) ช่วยท าให้ โครงสร้างพื้นฐาน ศูนย์ข้อมูล ให้บริการ ตามความต้องการ (On - demand) ของผู้ใช้งานได้ เพราะ โครงสร้างพื้นฐาน ศูนย์ข้อมูลลักษณะนี้จะมีความสามารถ ประเมิน และจัดการ ระบบ แอปพลิเคชัน และฐานข้อมูล ด้วยตัวเอง 1____________________2_____ ___=_______________ ________2___>_____ - _________ ___ ___>_________________________________________ ระบบช่วยเหลือ : ระบบช่วยเหลือส าหรับศูนย์ข้อมูล (Helpdesk) ท าหน้าที่บันทึก เหตุการณ์ ผ่านเครื่องมือจัดการระบบและ เครือข่ายโดยอัตโนมัติ อีกทั้ง ยัง สามารถ แบ่งแยก ระดับ Tier ต่างๆ ตาม ประเภท เหตุการณ์ ที่ บันทึก ไว้ได้ นอกจากนี้ Helpdesk ยัง สามารถ ล า ดับความส าคัญ ของเหตุการณ์ ระดับความรุนแรง และระดับของผลกระทบ ซึ่ง Helpdesk ยัง สามารถ ยกระดับการแก้ไขและส่งค าร้องขอของผู้ใช้งานให้แก่ผู้เกี่ยวข้องได้ กํารส ํารองข้อมูล : การส ารองข้อมูลภายในศูนย์ข้อมูลมีความส าคัญอย่างยิ่ง เพราะช่วยกู้คืนข้อมูลส าคัญในกรณีเกิด เหตุขัดข้อง การส ารองข้อมูลควรมีให้ เลือก ใช้งานได้ใน ทุก ระบบปฏิบัติการและควรรองรับการส ารองข้อมูลด้วย SAN และ NAS ระบบ ส ารองข้อมูล จะมี GUI P latform เพื่อให้ สามารถบริหารจัดการและใช้งานได้อย่างง่ายดาย การส ารองข้อมูลที่ ดี ควร ต้อง สามารถ ส ารอง ข้อมูล ได้หลายช่องทาง ทั้งนี้ควรมีการก าหนดระยะเวลาในการส ารองข้อมูลอย่างเหมาะสมเพื่อลด ความเสี่ยงในการสูญเสียข้อมูล ___ ________________________________ _____1___________________ _2_____ ___=_______________ ________2___>_____ - _________ ______>_________________________________________

หน้า 19

4) ท ําเลที่ตั้งและสถํานที่ (Location and Site) ควํามปลอดภัย : ความปลอดภัยของศูนย์ข้อมูลเป็นประเด็นส าคัญ อย่างยิ่ง ส าหรับผู้ให้บริการ ศูนย์ข้อมูล โดย ส่วนใหญ่มักใช้ มาตรการความปลอดภัยระดับสูง เพื่อปกป้องโครงสร้างพื้นฐาน IT โดยใช้อุปกรณ์รักษาความมั่นคงปลอดภัยในระดับ Enterprise ไม่ว่าจะเป็น Firewall , Antivirus และ ระบบตรวจสอบช่องโหว่ ( V ulnerability S cans ) นอกจากนี้ ศูนย์ ข้อมูลมักใช้เทคโนโลยี การเข้ารหัส ( Encryption ) ที่ทันสมัย เพื่อ ถ่ายโอนข้อมูล ระหว่าง ศูนย์ข้อมูล เพราะ การรับส่งข้อมูล อย่างปลอดภัยถือเป็น เรื่อง ส าคัญ การเลือกท าเลที่ตั้งศูนย์ข้อมูลเป็นการตัดสินใจที่ส าคัญของหน่วยงาน เนื่องจากต้องพิจารณา ทั้งในเชิงยุทธศาสตร์และเป้าหมายของ หน่วยงาน การเลือกสถานที่มีบทบาทส าคัญไม่ยิ่งหย่อน ไปกว่ากันเพราะมีผลกระทบต่อต้นทุนทั้งหมด (TCO) โดยตรง มีหลายปัจจัยที่ส่ง ผลต่อการ เลือกสถานที่ ซึ่งต้องพิจารณาให้ถี่ถ้วน เพราะอุตสาหกรรมมีเปลี่ยนแปลงความสนใจและการ ด าเนินการเกือบทุก 5 - 7 ปี ท ําเลที่ตั้งและสถํานที่ : ศูนย์ข้อมูลควรเข้าถึงได้ง่ายจากถนนสายหลัก และ เข้าถึงได้ จาก หลายเส้นทาง สามารถเพิ่มหรือ ขยายพื้นที่เพื่อรองรับความต้องการที่เพิ่มขึ้น ได้ ในกรณีฉุกเฉิน เจ้าหน้าที่ที่ได้รับอนุญาต เจ้าหน้าที่ดับเพลิง และ เจ้าหน้าที่ ฉุกเฉิน อื่นต้องสามารถ เข้าถึงศูนย์ข้อมูลได้อย่าง รวดเร็ว ทันท่วงที นอกจากนี้ ศูนย์ข้อมูลควรมี แหล่งจ่ายไฟฟ้า จาก หลาย แหล่ง เพื่อเพิ่มความมั่นคงด้านพลังงานไฟฟ้า และ ท าให้ สามารถ เพิ่ม ขยายศูนย์ข้อมูลในอนาคต ได้ ในกรณีที่ต้อง รองรับพื้นที่จัดเก็บ ของศูนย์ข้อมูล ที่ เพิ่มขึ้น ___ ________________________________ _____1____________________2_____ ___=_______________ ________2___>_____ - _________ ______>_________________________________________

หน้า 20

5) ข้อตกลงระดับกํารให้บริกําร (Service L evel Agreement) ความพร้อมในการให้บริการแบบครบวงจรของศูนย์ข้อมูลและความสามารถในการติดตาม สถานะการท างานถือเป็นเรื่องส าคัญ ในการส่งมอบบริการแก่ประชาชนอย่างมีประสิทธิภาพ ดังนั้นการก าหนดข้อตกลงระดับการให้บริการ (SLA) ระหว่างภาครัฐและหน่วยงานที่ ให้บริการ ศูนย์ข้อมูล จึงเป็นเรื่องจ าเป็น โดยควรมีการแต่งตั้งหน่วยงานอิสระ เพื่อติดตามผลการ ด าเนินงานของ SLA ที่เกี่ยวข้อง กํารกู้คืนภัยพิบัติ : การกู้คืนภัยพิบัติ (Disaster Recovery) มีความส าคัญต่อ ระบบสารสนเทศหรือเทคโนโลยี ที่ใช้ ด าเนินงาน โดยการกู้คืนภัยพิบัติถือ เป็นส่วนหนึ่ง ของความต่อเนื่อง ในการด าเนินงาน (Business Continuity) ที่ต้อง อาศัย การวางแผน อย่างดีเพื่อให้ ศูนย์ข้อมูล สามารถให้บริการได้อย่างต่อเนื่อง หากพิจารณาจากมุมมองของ การเป็น รัฐบาลดิจิทัล การควบคุม และป้องกัน (Contorls and Protections) ถือว่าเป็นส่วนหนึ่งข อง การกู้คืนภัยพิบัติ ทั้งนี้ ผู้ให้บริการศนย์ข้อมูลสามารถ มี DR S ite แห่งเดียวหรือหลายแห่ ง ก็ได้ ___ ________________________________ _____1____________________2_____ ___=_______________ ________2___>_____ - _________ ______> _________________________________________ Tier: ศูนย์ข้อมูล Tier 1 ถึง 4 คือ มาตรฐานในการก าหนดช่วงเวลาให้บริการของศูนย์ข้อมูล ศูนย์ข้อมูล Tier 4 ถือเป็น ระดับที่มีความทนทานที่สุดและมีความเสี่ยงต่อภาวะล้มเหลวน้อยที่สุด Tier 4 ถูกออกแบบขึ้นมาเพื่อรองรับเครื่องแม่ข่าย และระบบคอมพิวเตอร์ที่ส าคัญต่อการปฎิบัติงาน โดยมีระบบส ารองเต็มรูปแบบ (ระบบท าความเย็น ไฟฟ้า เครือข่าย อุปกรณ์จัดเก็บข้อมูล เป็นต้น) และมีการแบ่งพื้นที่รักษาความปลอดภัยซึ่งใช้ การ ควบคุมการเข้าออก แบบ Biometric ทั้งนี้ กลุ่ มธุรกิจขนาดเล็กมักเลือก ด าเนินการ จาก ระดับพื้นฐานที่สุด คือ Tier 1 ___ ________________________________ _____1____________________2_____ ___=_______________ ________2___>_____ - _________ ______>_________________________________________

หน้า 21

6. แบบจ ําลอง คุณสมบัติของศูนย์ข้อมูล ( Refined Maturity Model for Data Centers) ค ําอธิบําย ระดับของศูนย์ข้อมูล แบบจ าลองคุณสมบัติของศูนย์ข้อมูลในระดับต่างๆ ถูกพัฒนา ขึ้น ส าหรับหน่วยงานภาครัฐ และ ได้ มีการระบุ ระดับ ความพร้อมด้านมาตรฐาน ของหน่วยงาน ภาครัฐ ในปัจจุบัน เป็นที่เรียบร้อยแล้ว ตารางด้านล่างนี้ ได้ ระบุระดับมาตรฐานขั้นต่ า สุด ที่ศูนย์ข้อมูล แต่ละประเภท ควรปฏิบัติตาม หากหน่วยงานใด จ าเป็น ต้อง มีการ จัดการข้อมูลที่มีความ ส าคัญ หน่วยงานนั้นควรใช้ มาตรฐานในระดับที่สูงขึ้น ศูนย์ข้อมูลที่ ใช้คุณสมบัติระดับที่ 1 (Level 1) จะ ให้บริการแบบพื้นฐาน กระบวนการ มีลักษณะเฉพาะหน้า (Ad - hoc) และ ขาดความเสถียร อย่างไรก็ตาม องค์กรที่มีศูนย์ข้อมูล ในคุณสมบัติระดับที่ 1 ก็ยัง สามารถ ให้บริการได้อย่างมีประสิทธิภาพ 2 ศูนย์ข้อมูลที่ ใช้คุณสมบัติระดับที่ 2 (Level 2) จะ ตระหนักว่าโครงสร้างพื้นฐานและการด าเนิ น งานศูนย์ ข้อมูลมีความส าคัญต่อ การปฎิบัติงาน ดังนั้นศูนย์ข้อมูลจะเพิ่ม มาตรการต่อระบบ อุปกรณ์ กระบวนการ ท างาน และบุคลากร เพื่อให้สามารถด าเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น 3 ศูนย์ข้อมูล ที่ ใช้คุณสมบัติระดับที่ 3 (Level 3) จะมีประสิทธิภาพ และคุณภาพการบริการ ผ่านกระบวนการ ที่ได้มาตรฐาน นโยบาย ธรรมาภิบาล มี การด าเนินการ ใน เชิงรุกร่วมกัน หลายฝ่าย ซึ่งจะ ช่วยให้ศูนย์ข้อมูลมี ความเป็นมาตรฐานมากขึ้น และ มี การด าเนินงานที่มีประสิทธิภาพสูงขึ้น 4 ศูนย์ข้อมูล ที่ ใช้คุณสมบัติระดับที่ 4 (Level 4) จะมีการบริหารจัดการเหมือนธุรกิจ ผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูลจะ น ามาตรฐานมาใช้ เพื่อช่วยศูนย์ข้อมูล สามารถ ตอบโจทย์ ผู้ใช้งานได้ มากขึ้นในระยะยาว ศูนย์ข้อมูลจะน า เทคโนโลยีสมัยใหม่มาใช้ เพื่อ เพิ่ม ประสิทธิภาพการด าเนินงาน 5 ศูนย์ข้อมูล ที่ ใช้คุณสมบัติระดับที่ 5 (Level 5) จะประยุกต์ใช้มาตรฐานที่ช่วยให้เกิดความฉลาด ความคล่องตัว การปรับตัว และทันสมัย หน่วยงานจะสามารถ ตอบสนอง ต่อ การเปลี่ยนแปลงและโอกาสต่างๆ ได้ อย่างรวดเร็ว จาก คุณสมบัติ ระดับนี้ 1

หน้า 22

ตัวแปร ตัวแปรย่อย Level 1 Level 2 Level 3 Level 4 Level 5 พลังงํานและ ไฟฟ้ํา (Energy and Power) กํารใช้พลังงําน (Energy C onsumption) ไม่ติดตั้งมิเตอร์ ติดตั้งมิเตอร์ ส าหรับอาคาร ติดตั้งมิเตอร์ที่ สวิตช์บอร์ดของ ศูนย์ข้อมูล ติดตั้งมิเตอร์ที่ Circuit ย่อย ติดตั้งมิเตอร์ใน ระดับผู้ใช้งาน ประสิทธิภําพกําร ใช้พลังงําน (Power Usage Effectiveness) ไม่มีการวัดค่า PUE มีการวัด ปริมาณ การใช้ไฟฟ้า ทั้งหมดต่อปี และมี ค่า PUE 2 - 2.5 มีการวัด ปริมาณ การใช้ไฟฟ้า ทั้งหมดต่อปี และมี ค่า PUE 1.6 - 1.99 มีการวัด ปริมาณ การใช้ไฟฟ้า ทั้งหมดต่อปี และมี ค่า PUE 1.4 - 1.59 มีการวัด ปริมาณ การใช้ไฟฟ้า ทั้งหมดต่อปี และมี ค่า PUE <1.39 ระบบ ส ํารอง (Redundancy) ไม่มีการส ารอง อุปกรณ์ท างาน ทดแทน (N) มีอุปกรณ์ส ารอง ท างานทดแทน 1 ชุด (N+1) มีอุปกรณ์ส ารอง ท างานทดแทน และมีอุปกรณ์ ส ารอง 2 ชุด (N+2) มีอุปกรณ์ เหมือนกัน จ านวน 2 ชุด (2N) มีอุปกรณ์ เหมือนกัน จ านวน 2 ชุด และมีอุปกรณ์ ส ารอง 1 ชุด (2N+1) ไฟส่องสว่ําง (Lighting) ใช้หลอดไฟ F luorescent เพียงอย่างเดียว มีการใช้หลอดไฟ ที่มีประสิทธิภาพ สูงขึ้น ใช้หลอดไฟ LED ทั้งศูนย์ข้อมูล ใช้ระบบไฟส่อง สว่างอัจฉริยะใน ศูนย์ข้อมูล มีการใช้แสง ธรรมชาติ (Daylighting) และ / หรือ ไฟ ส่องสว่างแบบ ท่อ / หลอด เพื่อ เสริมแสงไฟและ ลดการพึ่งพา ระบบไฟส่อง สว่าง ที่ใช้ ไฟฟ้า เครื่องส ํารองไฟฟ้ํา (UPS) ไม่มี UPS รองรับ กรณี ไฟฟ้าขัดข้องและ พึ่งพาเฉพาะ เครื่องก าเนิด ไฟฟ้า จึงไม่มีการ วัดประสิทธิภาพ ระบบ UPS ใช้ UPS แบบ Standby/ Off line รองรับ กรณี ไฟฟ้า ขัดข้อง มีประสิทธิภาพ ระบบ UPS 50% - 60% ใช้ UPS แบบ Line Interactive มีประสิทธิภาพ ระบบ UPS 61% - 80% ใช้ UPS แบบ Double Conversion มีประสิทธิภาพ ระบบ UPS 81% - 90% ใช้ UPS ประสิทธิภาพสูง โดยใช้ UPS แบบ Double Conversion ใน โหมด ประหยัด พลังงาน (Eco) มีประสิทธิภาพ ระบบ UPS >90%

หน้า 23

ตัวแปร ตัวแปรย่อย Level 1 Level 2 Level 3 Level 4 Level 5 กํารท ําควํามเย็น (Cooling) ใช้ระบบปรับ อากาศส าหรับ อาคาร และไม่ วัดค่าการท า ความเย็น ใช้ระบบน้ าเย็น (Chilled W ater S ystem) โดยมี ประสิทธิภาพ ระบบท าความ เย็น >1.5 kw/ton ใช้สารท าความ เย็น (DX S ystems) ใน ศูนย์ข้อมูล และ ไม่วัดดัชนีการท า ความเย็น โดยมี ประสิทธิภาพ ระบบท าความ เย็น 1 - 1.49 kw/ton ใช้ระบบพัดลมไอ เย็นโดยอาศัย อากาศภายนอก โดยตรง (Direct F resh A ir E vaporative C ooling S ystem) และ เริ่มติดตามดัชนี การท าความเย็น โดยมี ประสิทธิภาพ ระบบท าความ เย็น 0.5 - 0.99 kw/ton ใช้ระบบพัดลมไอ เย็นโดยอาศัย อากาศภายนอก โดยอ้ อม (Indirect F resh A ir E vaporative C ooling S ystem) และ รักษาค่า เป้าหมายดัชนี การท าความเย็น โดยมี ประสิทธิภาพ ระบบท าความ เย็น <0.5 kw/ton กํารออกแบบ และโครงสร้ําง (Design and Structure) กํารใช้รหัสสีและ กํารตั้งชื่อ (Colour Coding & Naming) ไม่ใช้รหัสสีหรือ ตั้งชื่อ สายสัญญาณใน ศูนย์ข้อมูล ใช้รหัสสีและตั้ง ชื่อสายสัญญาณ เฉพาะในห้อง เครื่องแม่ข่าย ใช้รหัสสีและตั้ง ชื่อสายสัญญาณ ตามมาตรฐาน TIA ในศูนย์ ข้อมูลทุกส่วน ใช้รหัสสีและตั้ง ชื่อสายสัญญาณ ตามมาตรฐาน TIA ครอบคลุม ทั้งศูนย์ข้อมูล ส าหรับ ศูนย์ ข้อมูลทั้งหมดใน พื้นที่เดียวกัน ใช้รหัสสีและตั้ง ชื่อสายสัญญาณ ตามมาตรฐาน TIA ในศูนย์ ข้อมูลหลายแห่ง ในภูมิภาคต่างๆ ของประเทศ กํารประเมินควําม ปลอดภัย (Security Assessment) ใช้ CCTV รักษา ความปลอดภัย พื้นฐาน ควบคุมการเข้า ออก แบบ Biometric ติดตั้ง CCTV ตรวจสอบ โครงสร้าง พื้นฐาน ติดตั้งไฟ รอบอาณา บริเวณ ติดตั้งเซนเซอร์ รอบอาณา บริเวณ ใช้กล้อง ความละเอียดสูง ติดตั้งเครื่องกั้น ทนแรงกระแทก ควบคุมการเข้า ออกด้วย CCTV ในพื้นที่สุ่มเสี่ยง ติดตั้งกล้อง ตรวจจับความ ร้อนในห้อง เครื่องแม่ข่าย ท า การประเมินภัย คุกคาม กํารออกแบบ อําคําร (Building D esign ) อาคารไม่จัดแบ่ง พื้นที่และไม่ ออกแบบตาม มาตรฐานใด ศูนย์ข้อมูล จัดแบ่งพื้นที่เป็น สัดส่วน ศูนย์ข้อมูล ออกแบบตาม มาตรฐาน ระดับพื้นฐาน ของ TIA หรือ BICSI หรือทั้งคู่ ศูนย์ข้อมูลปฏิบัติ ตามแนวทาง ทั้งหมดของ TIA หรือ BICSI หรือ ทั้งคู่ ศูนย์ข้อมูล ออกแบบตาม มาตรฐาน LEED

หน้า 24

ตัวแปร ตัวแปรย่อย Level 1 Level 2 Level 3 Level 4 Level 5 กํารติดตําม สถํานะกํารท ํางําน (Monitoring) ไม่มีระบบ ติดตามสถานะ อัตโนมัติหรือ ใน ส่วนกลางส าหรับ ระบบเครื่องกล ไฟฟ้า และสิ่ง อ านวยความ สะดวก ใช้ Building Management S ystem (BMS) ใช้มิเตอร์ อัจฉริยะ เพื่อ ป้อนข้อมูลเข้าสู่ BMS มีระบบติดตาม สถานะอัตโนมัติ ใน ส่วนกลาง ครอบคลุมระบบ เครื่องกล ไฟฟ้า และสิ่งอ านวย ความสะดวก ส าคัญ มีระบบติดตาม สถานะอัตโนมัติ ใน ส่วนกลาง ครอบคลุมระบบ เครื่องกล ไฟฟ้า และสิ่งอ านวย ความสะดวก ส าคัญ รวมทั้ง ระบบ IT ส าคัญ มีระบบติดตาม สถานะอัตโนมัติ ใน ส่วนกลาง ครอบคลุมระบบ เค รื่องกล ไฟฟ้า และสิ่งอ านวย ความสะดวก ส าคัญ รวมทั้ง ระบบ IT ส าคัญ สามารถ วิเคราะห์และ จัดการข้อมูล แบบ Real - time ผ่าน Integrated D ashboards และ DCIM เ ครื่องแม่ข่ําย อุปกรณ์ จัดเก็บ ข้อมูล และกํารใช้ งําน (Server, Storag e and Utilization) กํารใช้งํานและ Virtualization (Utilization & Virtualization) ไม่วัดอัตราการ ใช้งาน - มีการติดตาม อัตราการใช้งาน เฉลี่ย ต่อ เดือน และอัตรา การใช้ งาน สูงสุด ทั่ว ทั้ง ศูนย์ข้อมูล - ใช้งานอุปกรณ์ จัดเก็บ ข้อมูล 40% - 60% - ใช้งา น เครือข่าย สูง กว่า 40% - Virtualization 10% - 30% - มี อัตราการใช้ งาน CPU เฉลี่ย ต่อเดือนสูงกว่า 20% - ใช้งานอุปกรณ์ จัดเก็บ ข้อมูล 61% - 70% - ใช้งาน เครือข่าย สูง กว่า 60% - Virtualization 31% - 50% - มี อัตราการใช้ งาน CPU เฉลี่ย ต่อเดือนสูงกว่า 35% - ใช้งานอุปกรณ์ จัดเก็บ ข้อมูล 71% - 90% - ใช้งาน เครือข่าย สูง กว่า 70% - Virtualization 51% - 80% - มี อัตราการใช้ งาน CPU เฉลี่ย ต่อเดือนสูงกว่า 50% - ใช้งานอุปกรณ์ จัดเก็บ ข้อมูลสูง กว่า 91% - ใช้งาน เครือข่ายสูงกว่า 80% - Virtualization สูงกว่า 81% กํารตรวจ สถํานะกํารท ํางําน ของโครงสร้ําง พื้นฐําน IT และ ซอฟต์แวร์ (Monitoring IT I nfrastructure and S oftware ) ไม่ตรวจสอบ สถานะการ ท างาน ของ โครงสร้าง พื้นฐาน IT ใน ศูนย์ข้อมูล ใช้เครื่องมือ ตรวจสอบ สถานะการ ท างาน Web Server ในศูนย์ ข้อมูล ใช้เครื่องมือ ตรวจสอบ สถานะการ ท างานเครื่องแม่ ข่ายและ ฐานข้อมูล ผนวก เครื่องมือ ตรวจสอบ สถานะการ ท างาน เข้า กับ Enterprise M anagement S ystem น ารายงานผล จากเครื่องมือ ตรวจสอบ สถานะการ ท างานมาเพิ่ม ประสิทธิภาพ การให้บริการ

หน้า 25

ตัวแปร ตัวแปรย่อย Level 1 Level 2 Level 3 Level 4 Level 5 ระบบช่วยเหลือ (Helpdesk) ไม่มีระบบ Helpdesk มี Helpdesk ส าหรับศูนย์ ข้อมูลที่ต้อง รองรับการ ท างาน 8 ชั่วโมง 5 วันต่อสัปดาห์ เป็นอย่าง น้อย มี Helpdesk ส าหรับศูนย์ ข้อมูลที่ต้อง รองรับการ ปฏิบัติงาน 24 ชั่วโมง 5 วันต่อ สัปดาห์ โดยมี การให้ความ ช่วยเหลือและ แก้ไขปัญหาใน เบื้องต้น มี Helpdesk ส าหรับศูนย์ ข้อมูลที่ต้อง รองรับการ ปฏิบัติงาน 24 ชั่วโมง 7 วันต่อ สัปดาห์ โดย มี การให้ความ ช่วยเหลือและ แก้ไขปัญหาใน เบื้องต้นไปจนถึง ปัญหาด้าน เทคนิค มี Helpdesk ส าหรับศูนย์ ข้อมูลที่ต้อง รองรับการ ปฏิบัติงาน 24 ชั่วโมง 7 วันต่อ สัปดาห์ โดย มี การให้ความ ช่วยเหลือและ แก้ไขปัญหาใน เบื้องต้น ปัญหา ด้านเทคนิค ไป จนถึงปัญหาที่ ต้องใช้ความ เชี่ยวชาญเฉพาะ ด้ าน 1 กํารส ํารองข้อมูล (Backup) ไม่มีการส ารอง ข้อมูล ท าการส ารอง ข้อมูลและส่ง ข้อมูลไปจัดเก็บ ไว้นอกสถานที่ ท าการส ารอง ข้อมูลทุกสัปดาห์ และส่งข้อมูลไป จัดเก็บไว้นอก สถานที่ ท าการส ารอง ข้อมูลทุกวันและ ส่งข้อมูลไป จัดเก็บไว้นอก สถานที่ ส ารองข้อมูลทุก วันและ ใช้วิธี Electronic V aulting 2 ใน การส ารองข้อมูล ที่ส าคัญต่อ พันธ กิจ ควํามปลอดภัย ส ําหรับโครงสร้ําง พื้นฐําน IT และ ข้อมูล (Security for IT I nfrastructure and D ata ) ไม่ใช้เครื่องมือ รักษาความ ปลอดภัย เครือข่ายและ การเข้ารหัส ( Encryption) ใช้ Firewalls ทั่วไป รองรับ ปริมาณข้อมูลได้ ไม่มากนัก และใช้ การเข้ารหัส ( Encryption ) ระดับ พื้นฐาน เช่น SSL 3.0 หรือ TLS 1.1 ใช้ Enterprise Firewall ที่มี ประสิทธิภาพสูง และรองรับ 50,000 - 200,000 C oncurrent C onnection อีกทั้งใช้ การ เข้ารหัส ( Encryption ) พื้นฐาน ใช้ Enterprise Firewall ที่มี ประสิทธิภาพสูง และรองรับ 200,000 - 400,000 C oncurrent C onnection ส่วน การเข้ารหัส ( Encryption ) ใช้ SSL หรือ วิธีการ ที่ดี กว่า ใช้ Next Generation Firewall ที่ สามารถปกป้อง การท าธุรกรรม ใน ระดับ แอปพลิเคชัน และมี I ntrusion P revention รวมทั้ง A pplication L ayer G ateway (ALG) อีกทั้งใช้ การเข้ารหัส ( Encryption) ชั้นสูง 1 อาจมีการแบ่งระดับของ Helpdesk เป็นระดับต่างๆ โดย L1 คือ การช่วยเหลือระดับพื้นฐานในเรื่องทั่วไป โดย เจ้าหน้าที่ สามารถระบุความ ต้องการ ของผู้ใช้บริการ และให้ค าแนะน า เพื่อจัดการปัญหาในเบื้องต้น L2 คือ เจ้าหน้าที่ เทคนิคเป็นผู้ให้การช่วยเหลือและมีความสามารถในแก้ไข ปัญหาสูงกว่าเจ้าหน้าที่ L1 ขณะที่ L3 ต้องอาศัยผู้ที่มีควา มเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน เพื่อแก้ไขปัญหาที่มีความซับซ้อนกว่าระดับ L2 2 ส่งข้อมูลปริมาณมากในรูปแบบ อิเล็กทรอนิกส์ผ่านช่องทางที่ปลอดภัย ไปยังสถานที่จัดเก็บ ข้อมูลส ารอง

หน้า 26

ตัวแปร ตัวแปรย่อย Level 1 Level 2 Level 3 Level 4 Level 5 ท ําเลที่ตั้งและ สถํานที่ (Location and Site) กํารเข้ําถึงและกําร ขยํายพื้นที่ (Accessible and E xpansion) ศูนย์ข้อมูลเข้าถึง ยากและไม่ รองรับการขยาย ศูนย์ข้อมูล ย้ายศูนย์ข้อมูล ไปยังท าเลที่ เข้าถึงได้ง่ายขึ้น ในพื้นที่เดียวกัน ศูนย์ข้อมูลย้าย ไปท าเลที่ตั้งใหม่ ที่เข้าถึงได้จาก ถนนหลาย เส้นทาง ศูนย์ข้อมูล สามารถขยายได้ ใน การ ด าเนินงานระยะ เดียว ศูนย์ข้อมูล สามารถขยายได้ ในการ ด าเนินงาน แบ่งเป็นหลาย ระยะ ควํามพร้อมใช้งําน ของไฟฟ้ําและ เครือข่ําย (Power and N etwork A vailability ) ศูนย์ข้อมูลมี แหล่งจ่ายไฟฟ้า 1 แหล่งและ เครือข่าย 1 เส้นทาง ศูนย์ข้อมูลมี แหล่งจ่ายไฟฟ้า 1 แหล่งและ เครือข่าย 2 เส้นทาง ศูนย์ข้อมูลมี แหล่งจ่ายไฟฟ้า 2 แหล่งและ เครือข่าย 2 เส้นทาง ศูนย์ข้อมูลต้องใช้ แหล่งพลังงาน ทางเลือกส าหรับ การใช้ ไฟฟ้าใน ศูนย์ข้อมูล และมี เครือข่าย 2 เส้นทาง ขึ้นไป ศูนย์ข้อมูลต้อง ก าหนดเป้าหมาย ใน การใช้ พลังงาน หมุนเวียน ส าหรับ การ ใช้ ไฟฟ้าและ มี เครือข่าย 2 เส้นทาง ขึ้นไป ข้อตกลงระดับ กํารใช้บริกําร (SLA) กํารกู้คืนภัยพิบัติ (Disaster R ecovery ) ศูนย์ข้อมูลไม่มี แผนกู้คืนภัย พิบัติ ศูนย์ข้อมูลเริ่มใช้ DR S ite ร่วมกัน เพื่อกู้คืนภัยพิบัติ มีการจัดท าแผน กู้คืนภัยพิบัติและ ใช้ DR S ite ร่วมกั บ หน่วยงานอื่น มีการจัดท าแผน กู้คืนภัยพิบัติและ มี DR Site โดยเฉพาะเป็น ของตัวเอง สามารถบริหาร จัดการได้เต็ม รูปแบบ มีการจัดท าแผน กู้คืนภัยพิบัติและ ใช้ DR S ite หลายแห่ง กํารแบ่งระดับและ เวลําในกําร ตอบสนอง (Tier and Response T ime) ศูนย์ข้อมูลไม่มี การวัด Downtime/ Uptime ศูนย์ข้อมูลมีการ แบ่ง Tier และมี Downtime ระหว่าง 29 - 50 ชม. / ปี ศูนย์ข้อมูลมีการ แบ่ง Tier และมี Downtime ระหว่าง 15 - 29 ชม. / ปี ศูนย์ข้อมูลมีการ แบ่ง Tier และมี Downtime ระหว่าง 2 - 15 ชม. / ปี ศูนย์ข้อมูลมีการ แบ่ง Tier และมี Downtime น้อยกว่า 2 ชม. / ปี

หน้า 27

7. ประโยชน์ของกําร ประยุกต์ใช้มําตรฐําน เพิ่ม ควํามสํามํารถ กํารวัดค่ํา พลังงําน การประยุกต์ใช้มาตรฐานจะเพิ่มความสามารถในการวัดค่าพลังงานแก่ศูนย์ข้อมูล เมื่อ มีการ ติดตั้งมิเตอร์ รุ่นใหม่ ไว้ในอาคาร ท าให้ สามารถวัดปริมาณการใช้พลัง ง าน ของศูนย์ข้อมูลได้ อย่างแม่นย า เอื้อให้ สามารถประเมินการใช้พลังงานในศูนย์ข้อมูล และ แสดงถึงจุด ที่ใช้พลังงานสูงสุด มีประสิทธิภําพ กํารใช้พลังงําน จํากกํารวัดระดับ ค่ํา PUE Power Usage Effectiveness ( PUE ) คือ ตัวชี้วัด ประสิทธิภาพการใช้พลังงานของศูนย์ข้อมูล เพื่อวัดค่า การใช้พลังงานของอุปกรณ์ ทั้งหมด ภาย ในศูนย์ข้อมูล ศูนย์ข้อมูลต้องมุ่งเน้นการใช้อุปกรณ์อย่างมี ประสิทธิภาพเพื่อให้ได้ค่า PUE ที่ดี ขึ้น ซึ่งจะน าไปสู่ ประสิทธิภาพ ทีเพิ่มขึ้นและ ค่าใช้จ่าย ที่ลดลง ระบบส ํารอง มี ประสิทธิภําพ สูงขึ้น ระบบส ารองมีบทบาทส าคัญในกรณี ที่ อุปกรณ์ใดๆ เกิดความล้มเหลว การ ด าเนินการตาม มาตรฐาน ที่ สูงขึ้น จะท าให้ศูนย์ข้อมูลมีความ เสี่ยงน้อยลงเนื่องจากมี ระบบส ารอง ที่มีประสิทธิภาพ ส่งผล ให้ศูนย์ ข้อมูลสามารถให้บริการ ได้อย่างต่อเนื่องแม้ในภาวะ อุปกรณ์ล้มเหลว ไฟส่องสว่ําง ประสิทธิภําพสูง ศูนย์ข้อมูลมักใช้หลอดไฟ ชนิด F l u orescent ซึ่ง ขาดประสิทธิภาพและ สิ้นเปลือง พลังงาน ในขณะที่ หลอดไฟ ชนิด LED ใช้พลังงานน้อยกว่าและมีอายุการใช้งาน ที่ยาว นานกว่าเมื่อเทียบกับหลอดไฟ F luorescent นอกจากนี้ระบบไฟส่องสว่างอัจฉริยะ ( Intelligent Lighting System ) จะช่วย ให้ ศูนย์ ข้อมูลประหยัดพลังงาน และ ค่าใช้จ่าย เนื่องจาก ระบบไฟ ส่องสว่าง จะ ท า งานเมื่อ ต้องการใช้งาน เท่านั้น UPS ประสิทธิภําพสูง บาง ศูนย์ข้อมูล อาจมีระบบ UPS ที่เหมาะสม แต่บาง ศูนย์ข้อมูล อาจไม่มีระบบ UPS ที่เหมาะสมหรือ เพียงต่อการใช้งาน ยิ่งศูนย์ข้อมูล นั้นมีอัตราการใช้งาน เพิ่มขึ้น ยิ่ง จ าเป็นต้องมี ระบบ UPS ที่มี ประสิทธิภาพ สูงขึ้น ระบบ UPS ที่มี ประสิทธิภาพ จะลดเวลาในการโอนสู่ระบบไฟส ารองในกรณีที่ระบบ ไฟขัดข้อง ซึ่งระบบ UPS ที่มี ประสิทธิภาพ นั้นมีความส าคัญอย่างยิ่งต่อ ศูนย์ข้อมูล ที่ต้องการให้บริการ แบบ High Availability

หน้า 28

ระบบท ําควําม เย็น ประสิทธิภําพสูง ระบบ ท าความเย็น นั้น เป็นองค์ ประกอบหลัก ของศูนย์ข้อมูล และ ใช้พลังงานมาก ศูนย์ข้อมูลจ าเป็นต้อง มี ระบบท าความเย็นที่เหมาะสม และมี ประสิทธิภาพ ระบบท าความเย็น ที่มี ประสิทธิภาพจะไม่พึ่งพา พลังงาน ไฟฟ้า เพียงอย่างเดียว แต่ สามารถ พึ่งพาอากาศภายน อกเพื่อท าความเย็นให้แก่ศูนย์ข้อมูล ซึ่งจะ ช่วยลดค่าใช้จ่ายและเพิ่มประสิทธิภาพของศูนย์ข้อมูล กํารใช้รหัสสีและ กํารตั้งชื่อ การใช้รหัสสีและการตั้งชื่อ นั้น ท าให้ สามารถ ระบุและ แก้ไขปัญหา ได้อย่าง รวดเร็ว ถึงแม้ว่าจะไม่ได้ท าให้ ประหยัดค่าใช้จ่ายโดยตรง แต่เป็นการ ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพ การบริหารจัดการ ศูนย์ข้อมูล กํารยกระดับ ควํามปลอดภัย และกําร ออกแบบ เนื่ องจากศูนย์ ข้อมูล นั้น จัดเก็บ ข้อมูล ที่มีความส าคัญ การรักษา ความปลอดภัย นั้นจึงเป็นเรื่องส าคัญเนื่อง ด้วยระบบรักษา ความปลอดภัย จะ ตรวจจับ และป้องกัน ภัยคุกคาม ก่อนที่จะสร้างความเสียหายใดๆ ต่อ ศูนย์ข้อมูล ทั้ง การออกแบบศูนย์ข้อมูลด้วยการจัดแบ่งพื้นที่ออกเป็นโซนต่างๆ ก็เป็นการ ยกระดับความ ปลอดภัย ให้กับ ศูนย์ข้อมูล ให้มากขึ้นด้วยเช่นกัน กํารติดตําม สถํานะ โครงสร้ําง พื้นฐํานและ โครงสร้ํางระบบ IT ระบบติดตามสถานะ ของ อาคารจะช่วยตรวจสอบอุปกรณ์ ของโครงสร้างพื้นฐาน และอุปกรณ์ IT ทั้งหมด ท าให้ ทราบถึง สภาพความพร้อม ใช้ ของอุปกรณ์ ต่างๆ ใน ศูนย์ข้อมูล เครื่องมือ ที่ ทันสมัยจะช่วย ค านวณ ความพร้อมของระบบเพื่อรองรับการใช้งานในอนาคตและช่วย ตรวจสอบ การท างานของ เครื่องแม่ข่าย ระบบ ฐานข้อมูล และ W eb S erver อีกทั้งตรวจจั บปัญหา อื่นๆ ที่อาจเกิดขึ้น ซึ่งท า ให้ศูนย์ข้อมูลสามารถ ป้องกันภาวะ ระบบ ล้มเหลว ได้อย่างทันท่วงที ระดับกํารใช้งําน และระดับกํารท ํา Virtualization ที่สูงขึ้น การวัดระดับการใช้งานอุปกรณ์ IT มีความ ส าคัญ ซึ่งท าให้ ศูนย์ข้อมูลทราบ ว่า เครื่องแม่ข่าย ระบบ จัดเก็บ ข้อมูล และเครือข่าย ได้ถูกใช้งาน อย่างมีประสิทธิภาพ หรือไม่ นอกเหนือจากนี้ ระดับการใช้งาน ที่ สูงขึ้น จะ ส่ง ผล ให้ การลงทุน ใน ศูนย์ข้อมูล (CAPEX) นั้นคุ้มค่ามากขึ้น รวมถึง ระดับ การท า Virtualization ที่ สูงขึ้นนั้นหมายถึงว่า เครื่องแม่ข่าย ได้ถูกใช้งาน อย่างมีประสิทธิภาพ ระบบ Helpdesk ที่มี ควํามสํามํารถ ขั้นสูง ศูนย์ข้อมูลส่วนใหญ่ นั้นยังขาด ความสามารถ ที่เพียงพอใน การ แก้ ปัญหาทางเทคนิค การตั้งระบบ Helpdesk ที่มีความสามารถ ขั้นสูง จะช่วยศูนย์ข้อมูล ในการ แก้ปัญหาทางเทคนิค ได้ อย่างรวดเร็ว ซึ่งช่วย ประหยัดค่าใช้จ่าย เนื่องจาก การแก้ปัญหา เหล่านั้น ส่วนใหญ่ ถู กจัดการด้วย ระบบ Helpdesk นั้นเองท า ให้บริการสามารถกลับมาใช้งานได้ตามปกติอย่างรวดเร็ว

หน้า 29

ยกระดับ ประสิทธิภําพ ระบบส ํารอง ข้อมูล ระบบ ส ารองข้อมูล มีความ ส าคัญ ต่อ ทุกหน่วยงาน การส ารองข้อมูลอย่าง ต่อเนื่อง มีประโยชน์ ใน การกู้คืน ข้อมูลมากกว่าการส ารองข้อมูลเป็นครั้งคราว การส ารองข้อมูลทุกวันและทุกสัปดาห์มีความส าคัญ เพื่อ ลดความเสี่ยงในการสูญหายของข้อมูล ควํามปลอดภัย ของโครงสร้ําง พื้นฐําน IT ความปลอดภัย ของโครงสร้างพื้นฐาน IT ถือเป็น หนึ่งใน มาตรฐาน ที่ ส าคัญที่สุดส าหรับศูนย์ข้อมูล การ โจมตีผ่าน ระบบความปลอดภัยข้อมูล นั้นเกิดขึ้นหลายครั้ง ซึ่ง ค่าเสียหายที่ตามมานั้น อาจมีมูลค่า สูงมาก ระบบรักษา ความปลอดภัยส าหรับโครงสร้างพื้นฐาน IT ที่ดีนั้น ช่วย ป้องกัน ศูนย์ข้อมูล จากการโจมตี และ ลดความเสียหายให้กับ ศูนย์ข้อมูล ในระยะยาว ควํามสํามํารถใน กํารเข้ําถึงและ กําร ขยําย ศูนย์ ข้อมูล ที่ เพิ่ม ขึ้น ความสามารถในการเข้าถึง ศูนย์ข้อมูล ถือเป็นประเด็นส าคัญ เจ้าหน้าที่ จ าเป็นต้อง เข้า ถึง ศูนย์ข้อมูลได้ อย่างทันท่วงทีเพื่อ ระงับเหตุหรือปก ป้องศูนย์ข้อมูลในกรณี ฉุกเฉิน นอกจากนี้ ศูนย์ข้อมูล ต้องสามารถ ขยายเพื่อรองรับ ความต้องการ ที่ เพิ่มขึ้น ได้ซึ่ง ช่วย ให้ค่า ใช้จ่ายในอนาคต ลดลง มีแหล่งพลังงําน ไฟฟ้ําและ เครือข่ําย ทํางเลือก การมีทางเลือกใน แหล่ง พลังงาน ไฟฟ้าและเครือข่าย ที่เพียงพอ มีประโยชน์ต่อ ศูนย์ข้อมูลในกรณีฉุกเฉิน แหล่งพลังงานไฟฟ้าและเครือข่ายทางเลือกต่างๆ จะ ลด Downtime และ ความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นกับ ศูนย์ข้อมูล ได้ มีกํารจัดตั้งศูนย์ ข้อมูลส ํารอง การมีศู นย์ข้อมูลส ารองและ มี แผน การท างานของศู นย์ข้อมูลส ารองที่ดี ถือ เป็น สิ่ง ส าคัญส าหรับศูนย์ข้อมูล ในกรณี ที่มี เหตุให้ต้องปิดการบริการทั้งหมด ของ ศูนย์ข้อมูล ระบบของ ศูนย์ข้อมูล นั้นจะถูกโอนย้ายการ ท างานไปยังศูนย์ข้อมูลส ารอง ซึ่งสามารถท าให้การบริการศูนย์ข้อมูลมีความต่อเนื่อง กํารแบ่งระดับ และเวลํากําร ตอบสนอง การแบ่งระดับ ( Tier ) ของศูนย์ข้อมูลมีความสัมพันธ์กับ Downtime ของ ศูนย์ข้อมูล นั้นๆ ยิ่งศูนย์ข้อมูล มี Downtime และเวลาตอบสนองที่ น้อย และสั้นลง ยิ่งท าให้ ศูนย์ข้อมูล นั้นมี ความพร้อม ในการ ให้ บริ การ ลูกค้า ที่มาก ขึ้นและ ได้รับ ความ พึง พอใจ จากผู้ใช้บริการที่สูง ขึ้น ด้วย

หน้า 30

8. สถํานะปัจจุบันของศูนย์ข้อมูล ใน หน่วยงํานในประเทศไทย การประชุมระดมความคิดเห็นกลุ่มย่อย (Focus Group Discussion) ได้ ถูก จัดขึ้นใน วันที่ 13 มีนาคม พ.ศ. 2560 โดย มีผู้บริหาร ระดับสูง และเจ้าหน้าที่จาก หน่วยงานภาครัฐ และภาคเอกชนที่เกี่ยวข้อง เข้าร่วมการประชุม เพื่อ ระดม ความ คิดเห็น ด้านยุทธศาสตร์ และ ด้าน มาตรฐานศูนย์ข้อมูล ซึ่ง ค าถาม ในด้าน มาตรฐาน ศูนย์ข้อมูลนั้น ได้ถูก แบ่งออกเป็น 5 มิติ หลัก และความคิดเห็นของผู้เข้าร่วมประชุมต่อค าถามใน 5 มิติ หลักนั้น สามารถแสดงค่าเฉลี่ยเพื่อใช้ในการวิเคราะห์ ตามแผนภาพ ด้านล่าง 2.5 1.7 2.1 2.0 2.9 2.4 0.0 0.5 1.0 1.5 2.0 2.5 3.0 3.5 ค่ําเฉลี่ยด้ํานพลังงํานและไฟฟ้ํา Meters PUE Redundancy Lighting UPS Cooling 2.7 2.1 2.5 2.5 0.0 0.5 1.0 1.5 2.0 2.5 3.0 ค่ําเฉลี่ยด้ํานกํารออกแบบและโครงสร้ําง Cabling Physical Security Building Design Monitoring

หน้า 31

2.9 2.8 2.4 3.4 3.3 0.0 0.5 1.0 1.5 2.0 2.5 3.0 3.5 4.0 ค่ําเฉลี่ยด้ํานเครื่องแม่ข่ําย อุปกรณ์จัดเก็บข้อมูล และกํารใช้งําน Utilization Monitoring IT infrastructure Helpdesk Backup Security 3.1 2.6 0.0 0.5 1.0 1.5 2.0 2.5 3.0 3.5 ค่ําเฉลี่ยด้ํานข้อตกลงระดับกํารให้บริกําร (SLA) Disaster Reovery Tier 2.5 2.2 1.9 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 ค่ําเฉลี่ยด้ํานท ําเลที่ตั้งและสถํานที่ Accessible and Expandable Dual Supply

หน้า 32

9. ระดับกํารน ํามําตรฐํานมําใช้ – ข้อเสนอแนะส ําหรับศูนย์ข้อมูล ภําครัฐ แผนภาพ ด้านบน แสดง ถึง ภาพรวม ของ ระดับการน ามาตรฐานมาใช้ในศูนย์ ข้อมูล ของหน่วยงาน ภายใต้ 5 มิติ หลัก คือ 1) พลังงานและไฟฟ้า , 2) การออกแบบและโครงสร้าง , 3) เครื่องแม่ข่าย อุปกรณ์จัดเก็บ ข้อมูล และการใช้งาน , 4) ท าเลที่ตั้ง และสถานที่ และ 5) ข้อตกลงระดับการให้บริการ (SLA) ซึ่งใน แต่ละมิติมีตัวแปรที่ส าคัญ จ านวน 19 ตัวแปร ดังแผนภาพ ซึ่ง ตัวแปรเหล่านี้ เป็น ชุด เดียว กัน กับที่ใช้ในการประชุมระดมความคิดเห็นกลุ่มย่อย (F ocus G roup Discussion ) ที่กล่าวถึงใน ข้างต้น ระดับของตัวแปรย่อยบางตัวส าหรับศูนย์ข้อมูล 4 รูปแบบ จะเป็นข้อมูลเดียวกัน กับ ที่ใช้ใน FGD และ บางระดับจะ แตกต่างกัน จะอภิปราย 5 มิติหลักของมาตรฐาน ตัวแปรย่อย และ ค าอธิบาย การวิเคราะห์ เมื่อท าการเปรียบเทียบผลลัพธ์ที่ได้ จาก FGD ในเนื้อหาส่วนต่อไป (Levels) Five Four Three Two One Parameters Sub Parameters Agency DC Level Ministry DC Level Cross DC Level G-Services Level Energy Consumption Power Usage Effectiveness Redundancy Lighting UPS Cooling Color Coding Security Assessment Building Design Monitoring Utilization & Virtualization Monitoring IT Infrastructure and Software Helpdesk Backup Security for IT Infrastructure and Data Accessibility and Expansion Power and Network Availability Disaster Recovery Tier and Response Time SLA Future Recommended Level Energy & Power Design & Structure Server, Storage & Utilization Location & Site

หน้า 33

10. ข้อตกลงระดับกํารให้บริกําร – กํารบริกํารพื้นที่วํางเครื่องแม่ข่ําย (Colocation) ค ําอธิบํายกํารบริกําร ข้อตกลงระดับการให้บริการ ( SLA) คือการก าหนดประสิทธิภาพและระดับคุณภาพของบริการพื้นที่วาง เครื่องแม่ข่ายที่ผู้ให้บริการจัดหาให้แก่หน่วยงานภาครัฐภายใต้สัญญา ข้อตกลงระดับการให้บริการนี้ระบุถึง ความรับผิดชอบของทั้ง 2 ฝ่ายและกระบวนการต่างๆ เพื่อให้แน่ใจว่า หน่วยงานจะได้รับการตอบสนองต่อ ความต้องการอย่างทันท่วงที ข้อตกลงระดับการให้บริการ ( SLA) และสัญญาต้องมีการตีความและใช้งาน ร่วมกัน ในกรณีที่ข้อตกลงระดับการให้บริการ ( SLA) และสัญญามีความขัดแย้งกันนั้น ให้ถือสัญญาเป็น ส าคัญ นิยํามข้อตกลง ระดับกําร ให้บริกําร วงจรไฟฟ้าจะมี 1 วงจรหลัก และ 1 วงจรส ารองต่อตู้ เพื่อส ารองในกรณีไฟฟ้าขัดข้อง (Fail - over) การใช้ ไฟฟ้าทั้งหมดจะต้องไม่เกินขีดจ ากัด ที่ระบบไฟฟ้าสามารถรองรับได้ หากความต้องการใช้ไฟฟ้าเกินกว่า ความสามารถของระบบและแหล่งจ่ายไฟฟ้า หน่วยงานอาจพิจารณาจัดหาสถานที่และแหล่งจ่ายไฟฟ้า เพิ่มเติมเพื่อรอง รับการให้บริการ ไฟฟ้ํา อุปกรณ์เครือข่าย (Switch และ Router) จะเชื่อมต่อเครื่องแม่ข่ายกับเครือข่ายภายนอกเพื่อ ให้สามารถ เข้าถึง บริการ ซึ่งจะต้องมี แบนด์วิดท์ ที่เพียงพอในการเชื่อมต่อเข้าสู่ระบบ อินเทอร์เน็ต การเชื่อมต่อไปยัง เครื่องแม่ข่ายจะมีจากทั้งอุปกรณ์หลักและส ารอง ซึ่งการเชื่อมต่อกับอุปกรณ์ส ารองจะท าให้เครื่องแม่ข่ายนั้น สามารถ เชื่อมต่อกับเครือข่ายภายนอก ได้ แม้ในกรณีที่อุปกรณ์เครือข่ายหลักอยู่ระหว่างการซ่อมบ ารุงหรือ เกิดปัญหา ซึ่งการซ่อมบ ารุงอุปกรณ์เครือข่า ยใ นหนึ่งครั้ง นั้นจะด าเนินการ ช่องทางใดช่องทางหนึ่งเท่านั้น เครือข่ําย เครื่องปรับอากาศส าหรับห้องคอมพิวเตอร์ ( “CRAC”) จะถูกติดตั้งไว้ในแต่ละศูนย์ข้อมูล เพื่อควบคุมระดับ อุณหภูมิและความชื้นให้เหมาะสม กํารท ําควํามเย็น ศูนย์ข้อมูลต้องมีการติดตั้งระบบดับเพลิงทั้งแบบที่ใช้ส่วนผสมจากน้ าและไม่ใช่จากน้ า โดยขึ้นกับสถานที่และ มาตรฐานด้านอัคคีภัยภายในประเทศ นอกจากระบบดับเพลิงแล้ว ศูนย์ข้อมูลต้องมีการติดตั้งถังดับเพลิง ชนิดเคลื่อนย้ายได้ตามจุดต่างๆ ทั่วทั้งศูนย์ข้อมูล ระบบดับเพลิง ต้องมีการตรวจสอบการท างานเป็นประจ า ทุกปี เพื่อให้มั่นใจว่าใช้งานได้เป็นปกติ ทั้งนี้ควรมีการติดตั้งระบบตรวจจับในจุดต่างๆ ให้เหมาะสม และมี การซักซ้อมการระงับเหตุอย่างสม่ าเสมอ กํารตรวจ จับ อัคคีภัย

หน้า 34

รายงานความพร้อมให้บริการ รายงานการใช้งาน และรายงานขนาดพื้นที่จัดเก็บข้อมูล จะถูกจัดท าขึ้นทุก เดือน โดยอาศัยข้อมูลจากระบบติดตามสถานะและระบบการจัดการต่างๆ รายงานเหล่านี้จะพร้อมส่งให้ หน่วยงานตามค าร้องขอ รํายงํานกําร ให้บริกําร การเข้าออกอาคารและความปลอดภัยประกอบด้วย การควบคุมการเข้าออกและประตูออกทางเดี ยว การขอ อนุญาตเข้าออก กุญแจ บัตรเข้าออก ระบบ Biometric กล้องวงจรปิด (CCTV/IP Video) น ามาใช้เพื่อเฝ้า ติดตามการเข้าออก ประตูทางออก และอาคาร ผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูลสงวนสิทธิ์การเข้าออก (หรืออนุญาต ให้บุคคลภายนอกเข้าออก) พื้นที่ต่างๆ ของศูนย์ข้อมูลหรืออาคาร เพื่ อความปลอดภัย ควํามปลอดภัย ทํางกํายภําพ หน่วยงานสามารถเลือกใช้ตู้แร็คแบบล็อกได้ ตัวตู้จะมี 4 เสา พร้อมฝาข้างและประตูที่มีรหัสล็อก ซึ่งผู้ที่ ได้รับอนุญาตจากหน่วยงานจะได้รับรหัส PIN เพื่อเปิดตู้แร็คในส่วนของตนเองได้ ตู้แร็คแบบล็อกนั้นมี ดังต่อไปนี้ - Full Rack – Dedicated 42U Rack - Half Rack - Dedicated 21U Rac k - Third of a Rack – Dedicated 14U Rack ตู้แร็ค ศูนย์ข้อมูลสามารถให้เช่าพื้นที่ ส า หรับหน่วยงานที่ต้องการพื้นที่ใช้สอยเพียงอย่างเดียว ในกรณีที่หน่วยงาน นั้นจัดหาตู้แร็คมาเอง โดยคิดค่าบริการ ตามจ านวนตาราง เมตร พื้นที่ พื้นที่ติดตั้งกรง เป็นตัวเลือกส าหรับหน่วยงานที่ ต้องการ จัดการอุปกรณ์ของหน่วยงานทั้งหมดหรือเฉพาะ บางส่วนที่ติดตั้งไว้ที่ศูนย์ข้อมูล พื้นที่ติดตั้งกรงประกอบด้วยก าแพงตะแกรงล้อมรอบตู้แร็ค/ตู้ของหน่วยงาน โดยมีการเชื่อมต่อโครงสร้างพื้นฐานโดยเฉพาะ ให้แก่หน่วยงานนั้น ซึ่งการเชื่อมต่อนี้จะให้บริการ เฉพาะ หน่วยงานที่ร้องขอ พื้นที่ติดตั้งกรง การช่วยเหลือ ( Remote Hands) คือบริการ ที่ มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมส าหรับบริการพื้นฐานที่ศูนย์ข้อมูล แบบ On - site เช่น ท าการรีเซ็ตเครื่องแม่ข่าย กํารช่วยเหลือ

หน้า 35

ตัวชี้วัดระดับกํารให้บริกําร SLA ช่วงเวลําหยุดท ํางําน (Downtime SLA) ช่วงเวลาหยุดท างานสะสม (Cumulative Service Unavailability) ส่วนลดแก่หน่วยงาน (Agency Credit, %) <60 นาที 0 >60 นาที และ < 2 ชั่วโมง 1 >2 ชั่วโมง และ <3 ชั่วโมง 2 >3 ชั่วโมง และ <4 ชั่วโมง 3 15 ชั่วโมง 15 เป้าหมายความพร้อมในการให้บริการไฟฟ้าในศูนย์ข้อมูลคือที่ 99.99% คิดเป็นเวลาที่ระบบไม่สามารถ ให้บริการได้ 4.32 นาทีต่อเดือน (1 เดือน มี 30 วัน ) ผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูล ต้องมี แหล่งจ่ายไฟฟ้าอย่างน้อย 1 ทาง ทั้งนี้เ พื่อบรรลุเป้าหมายด้านความพร้อมให้บริการ หน่วยงานควรเลือกใช้บริการจากผู้ให้บริการที่มี 2 แหล่งจ่ายไฟ SLA ด้ําน ไฟฟ้ํา ผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูลต้องรักษาอุณหภูมิเฉลี่ยอยู่ที่ 18 - 26 องศาเซลเซียส ต ลอด 24 ชั่วโมงภายในช่องลม เย็นของศูนย์ข้อมูล อุณหภูมิผันผวนอาจเกิดขึ้นได้เป็นครั้งคราวในช่วง 18 - 27 องศาเซลเซียส ผู้ให้บริการ ศูนย์ข้อมูลสงวนสิทธิ์ในการปรับเปลี่ยนอุณหภูมิสูงสุดและต่ าสุด ตามข้อแนะน าของ ASHRAE ส าหรับการ ท างานของอุปกรณ์ในศูนย์ข้อมูล SLA ด้ําน กํารท ํา ควํามเย็น ผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูลควรรับประกันช่วงเวลา Uptime เครือข่ายอยู่ที่ 99.999% เพื่อเชื่อมต่อ สู่ อินเทอร์เน็ต ตลอดเวลา ( Uninterrupted Transit) โดย ผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูลต้องรับประกันว่า Packet ไม่มีการสูญหาย ( Zero Packet Loss) ภายในเครือข่ายของศูนย์ข้อมูล SLA ด้ําน เครือข่ําย

หน้า 36

ปัญหํา ในระดับต่ํางๆ ( Levels of Incident) เวลําตอบสนอง ระยะเวลํา กํารแก้ไข ปัญหาระดับ Priority 1 คือ การช ารุดหรือขัดข้องของอุปกรณ์ส าคัญของระบบตั้งแต่ 1 จุดขึ้นไป ซึ่งส่งผลกระทบต่อการด าเนินงานของทั้งหน่วยงาน และไม่สามารถหาวิธี แก้ปัญหาแบบชั่วคราวได้ ภายใน 15 นาที ภายใน 4 ชั่วโมง ปัญหาระดับ Priority 2 คือ การช ารุดหรือขัดข้องของอุปกรณ์ส าคัญของระบบตั้งแต่ 1 จุดขึ้นไป ซึ่งส่งผลกระทบให้คุณภาพของการให้บริการของหน่วยงานนั้นลดลงอย่างเห็น ได้ชัด และมีลักษณะเพิ่มเติมดังนี้ - หน่วยงานไม่สามารถด าเนินงานได้ตามปกติ แต่สามารถใช้ วิธีแก้ปัญหาแบบ ชั่วคราวก่อนได้ - หน่วยงานยั งไม่ประสบปัญหาในการด าเนินงาน แต่มีโอกาสที่จะเกิดขึ้นหาก ปัญหายังไม่ได้รับการแก้ไข ภายใน 1 ชั่วโมง ภายใน 1 วันท าการ ปัญหาระดับ Priority 3 คือ ปัญหาที่มีผลกระทบเล็กน้อยต่อการบริการ และมีลักษณะ อย่างหนึ่งอย่างใดต่อไปนี้ - ปัญหาส่งผลกระทบกับส่วนที่ไม่ส าคัญของแอปพลิเคชัน ระบบปฏิบัติการ หรือเครื่องแม่ข่าย - ปัญหาส่งผลกระทบต่อการด าเนินงานของหน่วยงานในระดับปานกลาง - การแจ้งปัญหาทางโทรศัพท์แบบปกติ ( Normal Fault Calls) - การแจ้งปัญหาผ่านเครื่องแฟ็กซ์ หรืออีเมล์ หมายเหตุ: ปัญห าระดับ Priority 3 จะถูกจัดไว้ในระดับ Default Priority ภายใน 4 ชั่วโมง ภายใน 4 วันท าการ ปัญหาระดับ Priority 4 คือ ปัญหาที่มีผลกระทบเล็กน้อยหรือไม่มีเลยต่อการด าเนินงาน ซึ่งรวมถึงการร้องขอข้อมูลทั่วไป ภายใน 1 วันท าการ ภายใน 1 1 วันท าการ

หน้า 37

กํารซ่อมบ ํารุง ผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูล ต้อง แจ้งต่อหน่วยงานให้ทราบถึงการซ่อมบ ารุงตามก าหนดการและนอกเหนือ ก าหนดการ โดยในช่วงการซ่อมบ ารุงอาจส่งผลกระทบต่อการให้บริการ กํารซ่อมบ ํารุง ทั้งหมด การซ่อมบ ารุงโครงสร้างพื้นฐานศูนย์ข้อมูลอาจท าให้บริการต่างๆ หยุดชะงัก เป็นเวลานาน เช่น การ ปรับเปลี่ยนระบบไฟฟ้า อุปกรณ์ เครือข่าย หรือ Firewall กํารซ่อมบ ํารุง โครงสร้ําง พื้นฐําน การซ่อมบ ารุงตามก าหนดการ หมายถึง การซ่อมบ ารุงใดๆ ที่หน่วยงานได้รับการแจ้งล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 72 ชั่วโมง และการด าเนินการในช่วงเวลาซ่อมบ ารุงมาตรฐานคือระหว่างเวลา 22.00 น. – 06.00 น. ตามเวลา ท้องถิ่น ข้อมูลการซ่อมบ ารุงตามก าหนดการนี้ ต้อง มีการแจ้งให้ผู้ประสานงานข องหน่วยงานทราบ ผู้ ให้บริการศูนย์ข้อมูลสงวนสิทธิ์ที่จะท าการซ่อมบ ารุงนอกเหนือก าหนดการ ในภาวะฉุกเฉิน กํารซ่อมบ ํารุง ตํามก ําหนดกําร การซ่อมบ ารุงนอกเหนือก าหนดการที่ส่งผลให้ต้องหยุดการบริการนั้น ต้อง แจ้งให้หน่วยงานทราบโดยเร็ว ที่สุด กํารซ่อมบ ํารุง นอกก ําหนดกําร ศูนย์ข้อมูลจะเก็บรักษาข้อมูลติดต่อของผู้ประสานงานของหน่วยงานไว้ เพื่อแจ้งถึงการซ่อมบ ารุงตาม ก าหนดการและกรณีฉุกเฉิน หน่วยงานต้องแจ้งข้อมูลติดต่อแก่ผู้ให้บริการในกรณีที่มีการเปลี่ยนแปลง เพื่อ ใช้เป็นข้อมูลต่อไป นอกจากนี้ ผู้ให้บริการ ศูนย์ข้อมูล ต้อง มีการทบทวนข้อ มูลของผู้ประสานงานอยู่เป็นระยะ กํารแจ้ง กําร เปลี่ยนแปลง การควบคุมอุณหภูมิในศูนย์ข้อมูลเป็นเรื่อง ส าคัญ ศูนย์ข้อมูลจ าเป็นต้องปรับอุณหภูมิให้มีความเหมาะสมเพื่อ ไม่ให้ ส่งผลต่อระบบและบริการที่อยู่ในศูนย์ข้อมูล กํารควบคุม อุณหภูมิ - ระบบแจ้งเตือนล่วงหน้า - ระบบเตรียมการดับเพลิง ร ะบบดับเพลิง แบบความปลอดภัยสองชั้น (Double Interlock) เฉพาะพื้นที่ - ระบบท่อแห้งแบบและฉีดน้ าเมื่อเกิดอัคคีภัย - การบ ารุงรักษาอุปกรณ์ตรวจจับและสัญญาณเดือนภัยทั้งหมด - การบ ารุงรักษาระบบดับเพลิง - การตรวจจับและการตื่นตัวต่อสัญญาณแจ้งเตือนทั้งหมด - การปฏิบัติตามข้อบังคับ ด้าน อัคคีภัยที่เกี่ยวข้อง กํารตรวจจับ อัคคีภัย และ กําร ดับเพลิง - การบ ารุงรักษาระบบจ่ายไฟส ารอ ง - การบ ารุงรักษาเครื่องก าเนิดไฟฟ้าส ารองและระบบที่เกี่ยวข้อง - การเชื่อมต่อกับแหล่งจ่ายไฟฟ้า ไฟฟ้ํา

หน้า 38

ค วํามรับผิดชอบของหน่วยงําน หน่วยงานจะแต่งตั้งเจ้าหน้าที่ช่วยเหลือหลักและรอง (CSR) เจ้าหน้าที่ช่วยเหลือหลักจะท าหน้าที่ ประสานงานในการด าเนินการและสนับสนุน ส่ วนเจ้าหน้าที่ช่วยเหลือรองจะปฏิบัติหน้าที่ในกรณีที่ เจ้าหน้าที่ช่วยเหลือหลักไม่ได้อยู่ในระหว่างการปฎิบัติหน้าที่ เจ้าหน้าที่ช่วยเหลือมีหน้าที่อ านวยการ บริการ โดยจะล าดับความเร่งด่วนของงาน กลั่นกรองประเด็นปัญหา ประสานก าหนดการ รับผิดชอบการ จัดซื้อ สื่อสารกับเจ้าห น้าที่ที่เกี่ยวข้อง และรักษารายชื่อบุคคลที่ด้รับอนุญาตให้เข้าออกพื้นที่ตู้แร็ค ทั้งนี้ เจ้าหน้าที่ช่วยเหลืออาจ เป็นการ แต่งตั้งเจ้าหน้าที่เทคนิค เพื่อปฏิบัติหน้าที่ เจ้ําหน้ําที่ช่วยเหลือ หน่วยงานจะได้รับรหัสผ่านส าหรับการเข้าออกพื้นที่ตู้แร็คของตนเอง ส่วนผู้ให้บริการจะเก็บรักษากุญแจ ของตู้แร็คทั้งหมดเผื่อกรณีซ่อมบ ารุงหรือเหตุฉุกเฉินซึ่งต้องมีการด าเนินการอย่างทันท่วงที โดยอาจไม่ กระทบต่อบริการที่มีอยู่บนเครื่องแม่ข่ายของหน่วยงาน ผู้ให้บริการสา มารถตัดสินความเหมาะสมของกรณี ฉุกเฉินได้เอง กํารเข้ําออก หน่วยงานต้องรับผิดชอบการจัดซื้อ สิทธิการใช้งาน (License) และค่าซ่อมบ ารุงฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ และอุปกรณ์เครือข่ายทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับ SLA เฉพาะของหน่วยงาน หน่วยงานจะประสานงานผ่านผู้ ให้บริการ เพื่อติดตั้งเครือข่าย สายสัญญาณ อุปกรณ์อื่นๆ ที่จ าเป็น และตัวเชื่อมต่อ KVM หน่วยงานต้อง ปรึกษาผู้ให้บริการในการจัดซื้อฮาร์ดแวร์ และเครือข่าย ซึ่งจะติดตั้งในพื้นที่เพื่อให้แน่ใจว่าอุปกรณ์ เหล่านั้นเหมาะสมกับความต้องการของหน่วยงาน สามารถติดตั้งใน ตู้แร็คมาตรฐาน 19" รวมถึง ข้อก าหนด ด้านไฟฟ้า HVAC และอื่นๆ กําร จัด ซื้อ ซอฟต์แวร์ทั้งหมดที่หน่วยงานจัดหามาใช้ในคอมพิวเตอร์และเครื่องแม่ข่ายของหน่วยงาน จะต้องมีสิทธิ การใช้งาน (License) ในปริมาณที่เพียงพอกับการใช้งานจริง กํารปฏิบัติตําม สิทธิ กํารใช้งําน License หน่วยงานจะใช้พื้นที่ตู้แร็คส าหรับวางเครื่องแม่ข่ายและฮาร์ดแวร์ที่เกี่ยวข้องเท่านั้น หน่วยงานต้องปรึกษา ผู้ให้บริการก่อนติดตั้งฮาร์ดแวร์อื่นๆ เพิ่มในพื้นที่ตู้แร็คของตนเอง เนื่องจาก การเพิ่มอุปก รณ์ดังกล่าว อาจ ส่งผลกระทบต่อ SLA ของหน่วยงานเอง หน่วยงานต้องแจ้งต่อผู้ให้บริการทุกครั้งก่อนการเคลื่อนย้าย อุปกรณ์ใดๆ ภายในพื้นที่ตู้แร็ค กํารใช้งํานตู้แร็ค หน่วยงานต้องจัดการและรักษาความปลอดภัยระบบของตนเอง และตกลงจะปฏิบัติตามกฎและขั้นตอน การรักษาความปลอดภัยที่มีอยู่ ทั้ง นี้ผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูลสงวนสิทธิที่จะท าการตัดการเชื่อมต่อของเครื่อง แม่ข่ายใดๆ ซึ่งอาจเป็นภัยหรือก่อความเสียหายต่อศูนย์ข้อมูลโดยรวมออกจา กเครือข่าย ทั้งนี้ภัย คุกคาม อ าจรวมถึงการละเมิดกฎหมายต่า ง ๆ ด้วย ระบบ รักษํา ควําม ปลอดภัย หน่วยงานมีหน้าที่จัดการเครื่องแม่ข่ายของตนเอง ทั้งนี้เพื่อเป็นทางเลือกให้แก่หน่วยงาน ผู้ให้บริการศูนย์ ข้อมูล อาจ เสนอให้หน่วยงานสามารถใช้บริการจัดการเครื่องแม่ข่ายภายใต้ SLA ในระดับที่สูงขึ้น ทั้งนี้ ผู้ ให้บริการศูนย์ข้อมูลสงวนสิทธิในการตัดการเชื่อมต่อของเครื่องแม่ข่ายใดๆ จากเครือข่ายที่อาจเป็นภัยต่อ ศูนย์ข้อมูลโดยรวม ในกรณีที่เกิดจากซอฟต์แวร์ หรือ Patch ที่รับผิดชอบโดยหน่วยงา น นั้นล้าสมัย หรือ ตรวจสอบพบช่องโหว่รุนแรง กํารจัดกํารระบบ

หน้า 39

ข้อตกลง หน่วยงานมีหน้าที่กู้คืนและส ารองข้อมูลระบบของตนเอง ทั้งนี้ ผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูล อาจ เสนอให้หน่วยงาน ใช้บริการ ส ารองข้อมูลและการกู้คืน ภายใต้ SLA ในระดับที่สูงขึ้น กํารกู้ คืน และส ํารอง ข้อมูล หน่วยงานมีหน้าที่รับผิดชอบการเคลื่อนย้ายและจัดเก็บอุปกรณ์ของตนเอง ผู้ให้บริการ มีหน้าที่ ประส านงานและอ านวยความสะดวกให้แก่หน่วยงานในการเคลื่อนย้ายและจัดเก็บได้ กํารเคลื่อนย้ําย อุปกรณ์ หน่วยงานมีหน้าที่รับผิดชอบแผนความต่อเนื่อง ใน การปฎิบัติงาน (Business Continuance) ของตนเอง ผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูลจะสนับสนุนข้อมูล ส าหรับการจัดท า แผนความต่อเนื่อง ใน การปฎิบัติงานเมื่อถูกร้อง ขอ แต่การจัดหาอุปกรณ์มาทดแทนและแผนความต่อเนื่อง ใน การปฎิบัติงานนั้นยังอยู่ในความรับผิดชอบ ของหน่วยงา น ในกรณีที่หน่วยงานต้องการ ติดตั้ง อุปกรณ์ส ารองไว้ในตู้แร็ค (Hot Spare) ที่มีอยู่ของ หน่วยงาน จะไม่มีค่าใช้จ่าย แต่หากต้องการ อุปกรณ์หรือการเชื่อมต่ออื่นๆ อาจ มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม ควํามต่อเนื่อง ใน กํารปฎิบัติงําน ข้อตกลงการให้บริการมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ วันที่ XYZ เวลา 8.00 น. จนถึง วันที่ XYZ เวลา 17.00 น. เว้น แต่มีการต่ออายุหรือบอกเลิกสัญญา กํารบังคับใช้ ของ ข้อตกลง ข้อตกลงการให้บริการมีก าหนดช าระเงินไม่เกินวันที่ XYZ ในกรณีที่ไม่ได้รับการช าระเงินภายในวัน ดังกล่าว การบริการที่ระบุไว้จะถูกระงับจนกว่าจะได้ รับ การช าระเงินแล้ว กํารเรียกเก็บเงิน คู่สัญญาฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดอาจบอกเลิกสัญญาหากฝ่ายหนึ่ง ฝ่ายใด ไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ตามที่ระบุไว้ใน ข้อตกลง ข้อตกลงจะถูกยกเลิก 30 วันนับจากวันบอกเลิกสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษร เว้นแต่ฝ่ายที่ถูก บอกเลิกได้ท าการแก้ไขข้อบกพร่องจนเป็นที่น่าพอใจส าหรับอีกฝ่าย เมื่อบอกเลิกสัญญา หน่วยงานจะ รับผิดชอบเฉพาะค่าบริการจนถึงก่อนวันที่ กา ร ยกเลิกสัญญาถูกบังคับใช้ หน่วยงานจะประสานกับผู้ ให้บริการศูนย์ข้อมูลเพื่อขนย้ายอุปกรณ์ออก และผู้ให้บริการจะด าเนินการคืนเงินในจ านวนที่เหมาะสม กําร บอก เลิกสัญญํา การเปลี่ยนแปลงข้อตกลงการบริการนี้สามารถกระท าได้ หากคู่สัญญาตกลงกันเป็นลายลักษณ์อักษร กํารแก้ไขสัญญํา หน่วยงานสามารถท าการขยายอายุสัญญาการบริการอย่างน้อย 60 วันก่อนหน้าวันสิ้นสุดสัญญา ในกรณีที่ ฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดต้องการเจรจาเงื่อนไขใหม่ จะต้องมีการแจ้งต่ออีกฝ่ายถึงเงื่อนไขที่ต้องการปรับเปลี่ยน และ อาจ ต้องมีการประชุมระหว่างคู่สัญญาเพื่อหารือและตกลง ร่วม กัน กํารต่อสัญญํา

หน้า 40

11. ข้อตกลงระดับกํารให้บริกําร – กํารบริกํารคลําวด์ของหน่วยงํานภํายนอก ( 3rd Party Cloud) ค ํานิยําม ข้อตกลง ข้อตกลงการบริการ Cloud Computing ระหว่างหน่วยงานและผู้ให้บริการ ซึ่งครอบคลุมตาราง แผนภาพ เอกสารแนบ และเอกสารอ้างอิงอื่นๆ P1 (Priority 1) ผู้ใช้งาน (User) ทั้งหมดไม่สามารถใช้บริการได้ หรือ มี ปัญหา รุนแรง อย่างเช่น ระ บบจ่ายเงินเดือนขัดข้อง ระบบค านวณภาษีขัดข้อง หรือ ระบบบัญชีขัดข้องทั้งหมด P2 (Priority 2) การบริการมีข้อผิดพลาด (Bug) ที่ท าให้หน่วยงานไม่สามารถด าเนิน งาน ในบางขั้นตอนที่ส าคัญมาก ส่ง ผล กระทบ ในการด าเนินงาน มาก และ ปราศจากวิธีแก้ปัญหาแบบชั่วคราว (Workaround) P3 (Priority 3) การบริการมีข้อผิดพลาด (Bug) ที่ท าให้หน่วยงานไม่สามารถด าเนิน งาน ในบางขั้นตอนที่ส าคัญ โดยมีวิธี แก้ปัญหาแบบชั่วคราว (Workaround) แต่อาจไม่เหมาะสมที่สุด P4 (Priority 4) การบริการมีประเด็นบางอย่างที่กระทบต่อกระบวนการท างาน โดยมีวิธีแก้ปัญหาแบบชั่วคราว (Workaround) หรือ กระบวนการท างานนั้นไม่ส าคัญต่อการปฎิบัติงานของหน่วยงาน ข้อมูลควํามลับ ข้อมูลใดๆ ที่ผู้เปิดเผยปฏิบัติในลักษณะที่เป็นความลับ และได้ระบุ "ข้อมูลความลับ" ก่อ นเปิดเผยต่อผู้อื่น ข้อมูล ข้อมูลทั้งหมดที่กล่าวด้วยวาจา หรื อ ลายลักษณ์อักษร (รวมถึงรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์) จากหน่วยงานและ ผู้ใช้ งาน หรือ ผลลัพธ์ของการประมวลผลทางคอมพิวเตอร์หรือทางอิเล็กทรอนิกส์อื่นๆ รวมถึง ข้อมูล หน่วยงาน ข้อมูลผู้ใช้งาน และข้อมูลที่ได้รับการคุ้มครอง ช่วง เวลํา Downtime ช่วงเวลาใดๆ ที่ผู้ให้บริการไม่สามารถให้บริการด้วยเหตุผล ใด ๆ เช่น การซ่อมบ ารุงตามก าหนดการ หรือ การอัพเกรด

หน้า 41

รํายละเอียดกํารบริกําร ข้อมูลผู้ใช้งําน ข้อมูลประจ าตัวบัญชีผู้ใช้ บันทึกการรับส่ง ข้อมูลที่สร้างขึ้นโดยหรือสร้างให้ผู้ใช้งาน เนื้อหาอีเมล์ หัวเรื่อง อีเมล์ เอกสารแนบอีเมล์ และข้อมูลที่ได้รับการปกป้องทั้งของผู้ใช้งานหรือบุคคลอื่นจากการใช้บริการที่ บันทึกโดยผู้ให้บริการ กํารบริกําร บริการ ประมวล ผล ซึ่งให้บริการ แก่หน่วยงาน โดยผ่านอินเทอร์เน็ต ซึ่งปฏิ บัติและให้ผลลัพธ์ตามที่ระบุใน สัญญา และรวมถึงการอัพเกรดต่างๆ หน่วยงําน ภํายนอก บุคคลหรือองค์กรที่นอกเหนือจากผู้ให้บริการ หน่วยงาน เจ้าหน้าที่ ผู้รับเหมา หรือตัวแทนของหน่วยงาน ข้อมูล หน่วยงําน ข้อมูลประจ าตัวที่ผู้ให้บริการออกให้หน่วยงาน ข้อมูลการใช้บริการที่บันทึกไว้ การจัดการบัญชีผู้ใช้งาน ข้อมูลที่ได้รับการปกป้องของหน่วยงานซึ่งไม่ได้ถูกจ าแนกให้อยู่ในข้อมูลของผู้ใช้งาน ผู้ใช้งําน บุคคลที่ได้รับอนุญาตจากหน่วยงานให้เข้าออกและใช้บริการจากผู้ให้บริการ ซึ่งรวมถึงบุคคลดังต่อไปนี้ เป็นอย่างน้อย - เจ้าหน้าที่ ตัวแทนที่ได้รับอนุญาต ที่ปรึกษาภายนอก ผู้ตรวจสอบ และผู้รับจ้างอื่นๆ ที่ให้บริการแก่ หน่วยงาน - หน่วยงานรับรองหรือก ากับดูแลของภาครัฐที่ต้องใช้บริการ - หน่วยงานอื่น ๆ ภายใต้หน่วยงานหลักที่ให้บริการ - ผู้ใช้งาน ภาย นอกที่ท างานร่วมกับหน่วยงาน IaaS (Infrastructure as a Service) มีความสามารถในการประมวลผล จัดเก็บข้อมูล เชื่อมต่อเครือข่าย และการ ประมวล ผลพื้นฐานอื่นๆ ผู้ใช้บริการสามารถติดตั้งซอฟต์แวร์ ระบบปฏิบัติการ และแอปพลิเคชัน ได้ด้วยตนเอง อีกทั้งยัง สามารถ ควบคุมระบบปฏิบัติการ อุปกรณ์จัดเก็บข้อมูล ติดตั้งแอปพลิเคชัน และควบคุมอุปกรณ์ เครือข่าย แต่ ไม่ สามารถจัดการหรือควบคุมโครงสร้างพื้นฐานคลาวด์ได้ PaaS (Platform as a Service) ผู้ใช้งานสามารถติดตั้งแอปพลิเคชันที่พัฒนาขึ้นเองหรือที่จัดซื้อมา ไว้ บนคลาวด์ โดยใช้ภาษาโปรแกรม Libraries บริการ และเครื่องมืออื่นๆ จากผู้ให้บริการ ผู้ใช้บริการไม่สามารถจัดการหรือควบคุมโครงสร้าง พื้นฐานคลาวด์ ซึ่งรวมถึง เครือข่าย เครื่องแม่ข่าย ระบบปฏิบัติการ หรืออุปกรณ์จัดเก็บข้อมูล แต่ ผู้ใช้บริการสามารถควบคุมแอปพลิเคชันที่ได้ติดตั้งและอาจสามารถควบคุมการตั้งค่า (Configuration) ส าหรับกา รท า Application Hosting

หน้า 42

รูปแบบกํารใช้งํานคลําวด์ ระดับกํารให้บริกําร SaaS (Software as a Service) ผู้ใช้งานสามารถใช้บริการแอปพลิเคชันของผู้ให้บริการบนโครงสร้างพื้นฐานคลาวด์ ผู้ใช้บริการไม่สามารถ จัดการหรือควบคุมโครงสร้างพื้นฐานคลาวด์ เครือข่าย เครื่องแม่ข่าย ระบบปฏิบัติการ อุปกรณ์จัดเก็บ ข้อมูล หรือแม้แต่แอปพลิเคชัน แต่อาจ สามารถตั้งค่า (Configuration) ในแอปพลิเคชันเฉพาะบางตัว Private Cloud รูปแบบโครงสร้างพื้นฐานคลาวด์ส าหรับการใช้งานเฉพาะในองค์กรเดียวและมีผู้ใช้งานหลายราย (เช่น แผนกต่างๆ) องค์กรภาครัฐจะเป็นเจ้าของ บริหารจัดการ และด าเนินงานเอง โดยรูปแบบการใช้งาน คลาวด์ชนิดนี้จะมีอุปกรณ์จะถูกติดตั้งอยู่ที่ หน่วยงานผู้เป็นเจ้าของ (On - premise) Public Cloud รูปแบบโครงสร้างพื้นฐานคลาวด์ที่เปิดให้บริการส าหรับการใช้งานสาธารณะ โดยที่ ภาคธุรกิจ สถาบันการศึกษา หน่วยงานภาครัฐ หรือองค์กรที่อยู่ในรูปของความร่วมมือกันเป็นเจ้าของ บริหารจัดการ และด าเนินการ โดยที่อุปกรณ์จะถูกติดตั้งอยู่ ที่ ศูนย์ข้อมูลของผู้ให้บริการคลาวด์รูปแบบนี้ Hybrid Cloud รูปแบบโครงสร้างพื้นฐานคลาวด์ที่ สามารถให้บริการ 2 รูปแบบขึ้นไป ( Private Cloud, Community Cloud หรือ Public Cloud) ซึ่งยังคงลักษณะพิเศษเฉพาะเอาไว้ แต่ท างานร่วมกันโดยใช้เทคโนโลยี มาตรฐานหรือเทคโนโลยี เฉพาะ ที่ท าให้ข้อมูลและแอปพลิเคชันมีความสามารถในการเคลื่อนย้าย และ ความยืดหยุ่น เช่น การรักษาสมดุล ภาระ งานระหว่างคลาวด์ต่างๆ เมื่อต้องการใช้คว ามสามารถในการ ประมวลผลสูง Community Cloud รูปแบบโครงสร้างพื้นฐานคลาวด์ที่ให้บริการส าหรับการใช้งานจ ากัดเฉพาะชุมชนของผู้ใช้งานจากองค์กร ต่างๆ ที่มีความสนใจร่วมกัน (เช่น พันธกิจ ข้อก าหนดด้านความปลอดภัย นโยบาย และข้อพิจารณาด้าน การปฏิบัติตามกฎ) โดย ความร่วมมือ ตั้งแต่ หนึ่ง องค์กรขึ้นไป หน่วยงานภายนอก หรือองค์กรที่รวมตัวกัน เป็นเจ้าของ บริหารจัดการ และด าเนินงานโครงสร้างพื้นฐานคลาวด์รูปแบบนี้ โดย อุปกรณ์อาจจัดเก็บไว้ใน หรือนอกองค์กรที่เป็นเจ้าของ ผู้ให้บริการรับประกันว่าบริการ จะ ด าเนินงาน ภายใต้มาตรฐานวิชาชีพและ สอดคล้องกับมาตรฐานอุตสาหกรรมที่น ามาใช้กับการ บริการดังกล่าว ผู้ให้บริการรับประกันว่า ระดับ การ ให้ บริการจะ ไม่ต่ ากว่า 99.99% ของเวลาใน หนึ่ง เดือน ใดๆ ระหว่าง สัญญา กล่าวคือ สัดส่วนของ ภาวะขัดข้องหรือเวลาหยุดให้บริการ (Downtime) จะไม่เกิน 0.01%

หน้า 43

ควํามเป็นส่วนตัวของข้อมูล (Data P rivacy) ผู้ให้บริการจะต้องส่งรายงานประจ าเดือน ให้แ ก่ผู้ใช้บริการเพื่อให้ทราบถึงสถานะของบริการ และระดับการให้บริการในเดือน นั้นๆ โดยมีรายละเอียดดังต่อไปนี้เป็นอย่างน้อย 1 ) ความพร้อมให้บริการ ใน แต่ละเดือน จ าแนกตามเปอร์เซ็ นต์ของเวลา ที่ให้บริการได้ จ านวนวัน และนาทีที่ไม่สามารถให้บริการ โดย ระบุเดือนที่ไม่สามารถให้บริการในระดับที่ตกลงกันไว้ 2 ) เวลาเฉลี่ยที่ใช้ประมวลผลธุรกรรมต่อสัปดาห์ (Average Transaction Processing Time per Week) เวลาที่ใช้ประมวลผล รายการธุรกรรมเร็วและช้าที่สุดต่อสัปดาห์ เปอร์เซ็ นต์ของธุร ก รรมที่มีการประมวลผล ใน ระดับการให้บริการที่ระบุไว้ และระบุ จ านวนสัปดาห์ที่ไม่สามารถให้บริการในระดับที่ตกลงกันไว้ หากความพร้อมให้บริการตกลงไปต่ ากว่า 99.99% ในเดือนใดเดือนหนึ่ง ผู้ให้บริการจะต้อง ยก เครดิตของค่าบริการเดือนนั้นๆ ให้แก่หน่วยงาน ตามตารางด้านล่างนี้ ความพร้อมใช้งาน เปอร์เซ็ นต์ ส่วนลด 99.60% ถึง 99.69% 10% 99.50% ถึง 99.59% 20% 99.00% ถึง 99.49% 30% 97.00% ถึง 99.00% 50% ต่ ากว่า 97.00% 75% การบริการ ความพร้อมใช้งาน Cloud Server availability 99.99% Cloud Net work availability 99.99% Cloud Storage availability 99.99% ผู้ให้บริการจะใช้ข้อมูลหน่วยงานและข้อมูลผู้ใช้งาน เพื่อปฏิบัติหน้าที่ภายใต้ข้อตกลง เป็น ประโยชน์ ต่อ หน่วยงานและผู้ใช้งาน เท่านั้น ผู้ให้บริการไม่ สามารถ ให้หรือเปิดเผยข้อมูลดังกล่าวแก่บุคคลภายนอก โดยไม่ได้รับการยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษรจาก หน่วยงาน หรือตามที่กฎหมายก าหนด ผู้ให้บริการจะไม่ใช้ข้อมูลดังกล่าวเพื่อประโยชน์ของผู้ให้บริการเอง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง จะ ไม่ กระ ท า “ การวิเคราะห์และประมวลผลข้อมูลเพื่อระบุรูปแบบ และความสัมพันธ์ ” (Data Mining) ระหว่าง ข้อมูลหน่วยงาน ข้อมูลผู้ใช้งาน หรือการสื่อสาร ไม่ว่าผ่านอุปกรณ์อัตโนมัติหรือกระท าโดยมนุษย์ เว้นแต่กฎหมายระบุไว้เป็นการเฉพาะและอย่าง เปิดเผย หรือได้รับอนุญาตจากหน่วยงานเป็นลายลักษณ์อักษร ผู้ให้บริการจะอนุญาต การ เข้าถึงข้อมูล ของ หน่วยงานและข้อมูลผู้ใช้งานให้เฉพาะ เจ้าหน้าที่ ของผู้ให้บริการ ผู้รับเหมา ผู้รับเหมา รายย่อย "เจ้าหน้าที่ของผู้ให้บริการ" ผู้ที่จ าเป็นต้องเข้าถึงข้อมูล เพื่อปฏิบัติตามข้อผูกมัดของผู้ให้บริการภายใต้ข้อตกลง โดย ก่อน การ อนุญาตเข้าถึงข้อมูล ผู้ให้บริการจะต้องแน่ใจว่าเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงาน ด าเนินการ ภายใต้ข้อตกลง นั้น โดยเจ้าหน้าที่ ทุก คน ต้อง ผ่านการคัดกรองประวัติอาชญากรรม ผ่านการฝึกอบรมประจ าปีที่เพียงพอจะท าการปกป้องข้อมูลตามข้อตกลง และมี คุณสมบัติทุกประการที่เหมาะสมกั บหน้าที่ของ เจ้าหน้าที่ รวมถึงต้องด าเนินการให้เหมาะสมกับ ความอ่อนไหวของข้อมูล

หน้า 44

ควํามปลอดภัยและควํามสมบูรณ์ของข้อมูล (Data Security and Integrity) ระบบจะมีการ ป้อง กัน ข้อมูลจากการ เจาะระบบ การ ลบ การแก้ไข หรือการ น าไปเปิดเผย โดยไม่ได้รับอนุญาต ด้วยวิธีการป้องกัน ต่างๆ ทั้งด้านเทคนิคและการบริหารจัดการ ซึ่งวิธีการเหล่านี้ จะ มีระดับ การปกป้อง ที่ดี เสมือนข้อมูลเหล่านั้นเป็นข้อมูลของ ผู้ ให้บริการ เอง ผู้ให้บริการจะรักษา คุณภาพ โครงสร้างพื้นฐาน ทั้งด้าน การ บริหาร จัดการ ด้าน เทคนิค ใน การให้บริการแก่หน่วยงานตลอด ระยะเวลาข้อตกลง ให้ไม่ด้อยกว่าคุณภาพที่ก าหนดไว้ ผู้ให้บริการรับประกันว่าข้อมูลหน่วยงานทั้งหมดจะมีการเข้ารหัส ( Encryption) ใน การรับส่ง (รวมถึง การ ผ่าน W eb I nterface) และ ในการ จัดเก็บ ในการเข้ารหัสระดับ ที่เทียบเท่า 128 - bit หรือสู งกว่า ผู้ให้บริการต้องใช้เครื่องมือ เทคโนโลยี และกระบวนการรักษาความปลอดภัย ตาม มาตรฐานอุตสาหกรรม มีความ ทันสมัย หมาย รวมถึง มีการป้องกันไวรัสและมัลแวร์ และการรายงานผลอย่างสม่ าเสมอ ผู้ให้บริการ ต้องคัดกรองอีเมล์ขยะ (Spam) พร้อมทั้งเปิดรับ การ สื่อสารจาก IP Address ที่หน่วยงาน นั้นเชื่อถือ ระบบ ควบคุมความปลอดภัยทางกายภาพและ สภาพ แวดล้อม จะอนุญาตให้ผู้ที่ได้รับอนุญาตสามารถเข้าออกไปยังเครื่องแม่ข่าย ในศูนย์ข้อมูล นอกเหนือจากนี้ต้องมีระบบยัง ตรวจ จับ ป้องกัน และควบคุม ความเสียหายที่อาจได้รับจากสภาพแวดล้อมที่ไม่ เหมาะสม การติดตามสถานะ ของ ระบบ หลักและ เครือข่าย รวมถึง การ บันทึกข้อผิดพลาดในเครือข่าย ดิสก์ และ ภัยต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้น การติดตามสถานะ ดังกล่าวรวมถึง 1 ) ทบทวนการปรับเปลี่ยน ที่กระทบ ต่อ ระบบยืนยันตัวบุคคล (Authentication) ระบบให้สิทธิ (Authorization) และ ระบบ ตรวจสอบ (Auditing) 2 ) ทบทวนสิทธิพิเศษ ในการเข้าถึงระบบ หลักระหว่างระบบท างาน 3 ) จัดจ้าง หน่วยงานภายนอก เพื่อตรวจ ประเมิน จุดบกพร่อง ของเครือข่าย และทดสอบ ด้วยการ เจาะระบบอย่างสม่ าเสมอ

หน้า 45

กํารตอบสนองต่อเหตุกํารณ์ข้อมูลรั่วไหล (Data Compromise Response) กําร รักษํา และก ําจัดข้อมูล (Data R etention and D isposal ) ผู้ให้บริการจะต้องรายงานด้วยวาจาหรือลายลักษณ์อักษรให้หน่วยงานทราบถึงการรั่วไหลของข้อมูลหน่วยงานหรือข้อมูลผู้ใช้งาน ตลอดจนสถานการณ์ที่อาจ ท า ให้เกิดการเข้าถึง เปิดเผย หรือใช้ข้อมูลดังกล่าวโดยไม่ ได้รับอนุญาตจากหน่วยงาน รวมถึง เมื่อมี แนวโน้มว่า ผู้ไม่ได้รับอนุญาตได้เจาะ ระบบและเ ข้าถึงข้อมูลของหน่วยงานหรือผู้ใช้งาน ผู้ให้บริการต้องจัดท ารายงานส่ง แก่ หน่วยงานทันทีที่พบ หรือภายใน 48 ชั่วโมง หลังจากผู้ให้บริการมีเหตุให้เชื่อว่า ปัญหานั้นเกิดขึ้นจริง การรายง านข้อมูลรั่วไหล ด้วยวาจาโดยผู้ให้บริการจะจัดท าเป็นลายลักษณ์อักษรและส่งให้หน่วยงาน ภายใน 48 ชั่วโมงหลังการรายงานด้วยวาจา ทันทีที่ทราบเรื่องข้อมูลรั่วไหล ผู้ให้บริการจะต้อง ติดตาม สถานการณ์ หา สาเหตุอย่างเต็ม ก าลัง และรายงานผลให้หน่วยงาน ทราบ ตลอดจน การ แจ้งให้หน่วยงานทราบความคืบหน้าของการสืบสวนทุกวัน จนกว่าจะได้รับการแก้ไข เสร็จสิ้น รายงานของผู้ให้บริการต้องระบุถึง ( 1 ) ลักษณะของการใช้หรือเปิดเผยข้อมูลโดยไม่ได้รับอนุญาต ( 2 ) ข้อมูลหน่วยงานหรือข้อมูล ผู้ใช้งานที่มีการใช้หรือเปิดเผย ( 3 ) บุคคล ผู้ ใช้ข้อมูล โดยไม่ได้รับอนุญาตหรือได้รับการเปิดเผยข้อมูลโดยไม่ได้รับอนุญาต (ถ้า ทราบ) ( 4 ) แนวทางการด าเนินการหรือสิ่งที่ได้ด าเนินการ เพื่อบรรเทาผลกระทบของการใช้หรือเปิดเผยข้อมูลโดยไม่ได้รับอนุญาต และ ( 5 ) แนวทางแก้ไขที่ผู้ให้บริการได้ด าเนินการหรือจะด าเนินการเพื่อป้องกันกา รใช้หรือเปิดเผยข้อมูลโดยไม่ได้รับอนุญาตใน อนาคต ผู้ให้บริการจะ รักษา ข้อมูล และ เอกสารแนบในบัญชีผู้ใช้งาน จนกว่าผู้ใช้งานจะ ด าเนินการ ลบข้อมูล เอง หรือภายในระยะเวลาที่ทั้ง 2 ฝ่ายตกลงกัน ผู้ให้บริการจะท าการส ารองข้อมูลหน่วยงานและข้อมูลผู้ใช้งานอย่างสม่ าเสมอ และรักษาส าเนาข้อมูลเหล่านั้นเป็นเวลา ไม่น้อย กว่า 12 เดือน โดยใช้ อุปกรณ์ จัดเก็บที่เหมาะสม ผู้ให้บริการจะจัดเก็บบันทึกเกี่ยวกับการใช้งานของผู้ใช้งานเป็นเวลา ไม่น้อยกว่า 90 วัน

หน้า 46

กําร ย้ําย ข้อมูลเมื่อ บอก เลิก หรือสิ้นสุดสัญญํา (Data T ransfer upon T ermination or E xpiration) สถํานที่จัดเก็บข้อมูล (Data Location) กํารหยุดบริกําร กํารระงับและ บอก เลิก บริกําร กําร ปรับ เปลี่ยนบริกําร (Interruptions in S ervice s ; S uspension and T ermination of S ervices; C hanges to S ervices) เมื่อ บอก เลิกหรือสิ้นสุด สัญญา ผู้ให้บริการจะต้อง โอน ข้อมูลหน่วยงานและข้อมูลผู้ใช้งานทั้งหมดให้หน่วยงานหรือหน่วยงาน ภายนอกที่ได้รับมอบหมายจากหน่วยงานอย่างปลอดภัยภายใน 30 วัน ผู้ให้บริการต้องใช้เครื่องมือและวิธีการ ย้ายข้อมูล ที่ เหมาะสม กับระบบของหน่วยงาน และหน่ว ยงาน ต้อง สามารถเข้าถึงข้อมูลหน่วยงานและข้อมูลผู้ใช้งานระหว่างการ ย้ายได้ หาก ต้องใช้ ซอฟต์แวร์ลิขสิทธิ์ ในการย้าย ข้อมูลดังกล่าว ผู้ให้บริการจะต้องจัดหาสิทธิการใช้งานซอฟต์แวร์แบบถาวร (Perpetual License) ให้แก่หน่วยงาน ผู้ให้บริการจะต้องแจ้งหน่วยงานให้ทราบถึงการ ยุติ กิจการของตนเอง หรือของ ผู้รับเหมา ของผู้ให้บริการ ไม่น้อยกว่า 90 วัน และ แจ้งถึง แผนฉุกเฉิน ที่มี ผู้ให้บริการต้องอนุญาตให้หน่วยงานเข้า พื้น ที่เพื่อขนย้าย หรือ ท าลายข้อมูลที่เป็นของหน่วยงาน ผู้ให้บริการ ต้อง แจ้งรายการ อุปกรณ์ ทั้งหมด และ การตั้งค่า เครื่องแม่ข่าย R outer ฮาร์ดแวร์ และซอฟต์แวร์อื่นๆ ที่เกี่ยว ข้อง กับ การบริการ ผู้ให้บริการ ต้องมอบ เอ กส ารระบุว่าอุปกรณ์ใดเป็น ทรัพย์สิน ของหน่วยงาน ผู้ให้บริการจะต้องด าเนินแผนฉุกเฉินหรือแผนปิดกิจการ และด าเนินการทุกอย่างที่จ าเป็นเพื่อถ่ายโอนการบริการ ให้เสร็จสิ้น โดย ส่งเ กิดผลกระทบต่อหน่วยงานน้อยที่สุด ผู้ให้บริการจะท างานกับผู้มารับช่วงต่ออย่างใกล้ชิ ด เพื่อให้การ โอนย้าย บริการและ อุปกรณ์ เป็นไปได้ อย่าง ดีที่ สุด โดย ให้มี เวลา Downtime และผลกระทบต่อหน่วยงานน้อยที่สุด การ โอนการบริการ ทั้งหมดจะต้อ ด าเนินการไม่น้อยว่า 90 วัน ก่อนวัน สิ้นสุดของ การถ่ายโอน ผู้ให้บริการต้องรับประกันว่าสถานที่จัดเก็บข้อมูลจะอยู่ภายในประเทศไทยเท่านั้น และไม่ว่ากรณีใดผู้ให้บริการจะไม่ย้ายข้อมูลไป ยังประเทศอื่น หากผู้ให้บริการคลาวด์วางแผนที่จะย้ายข้อมูลจากสถานที่หนึ่งไปสถานที่อีกแห่งภายในประเทศไทย ผู้ให้บริการ จ าเป็นต้องได้รับอนุญา ตจากหน่วยงานเสียก่อน ผู้ให้บริการควรแจ้งหน่วยงานทราบล่วงหน้าเกี่ยวกับการย้ายข้อมูลเป็นเวลา 180 วัน ผู้ให้บริการมีหน้าที่กู้คืนภัยพิบัติ (Disaster Recovery) หากประสบหรือได้รับผลกระทบจากภัยพิบัติ นั้น ผู้ให้บริการจะ ด าเนิน การตาม ขั้นตอนที่จ าเป็น เพื่อให้ ผู้ใช้บริการสามารถใช้บริการได้อีกครั้งภายใน 5 ชั่วโมง ในกรณี ที่ ภัยพิบัติ มีผล กระทบ ต่อ โครงสร้างพื้นฐานที่จ าเป็นต่อการให้บริการ ผู้ให้บริการ ต้องมีทางเลือกด้านสถานที่และเส้นทางสื่อสารโทรคมนาคมเพื่อ ฟื้นฟูการ บริการในกรณี ที่ ภัยพิบัติ นั้นมีผลกระทบต่อ โครงสร้างพื้นฐานหลัก จนไ ม่ อาจ ใช้งานได้

หน้า 47

กํารสนับสนุนทํางเทคนิค (Technical S upport) ผู้ให้บริการต้องรับประกันข้อก าหนด ทาง เทคนิคขั้นต่ า ส าหรับ การ ใช้ และการให้บริการ โดยหาก มี การ ปรับปรุง การบริการใน อนาคต เช่น ต้องใช้เว็บเบราเซอร์ (Web Browser) เวอร์ชันใหม่ขึ้น ผู้ให้บริกา ร ต้องแจ้ง ให้ หน่วยงาน ทราบ เป็นลายลักษณ์อักษร ไม่ต่ ากว่า 180 วัน ก่อน จะ ด าเนินการปรับปรุงดังกล่าว หน่วยงานหรือผู้ให้บริการอาจจ าเป็นต้องเสนอการ ปรับ เปลี่ยนบริการ ในบางครั้ง การปรับเปลี่ยนดังกล่าวจะ ต้อง ด าเนินการตาม ขั้นตอนการควบคุมการปรับเปลี่ยน ( Change Control Procedure ) อย่างไรก็ดี การปรับปรุง บริการในบางกรณี ไม่ถือเป็นการ ปรับเปลี่ยนการบริการ เช่น การอัพเก รด ซอฟต์แวร์ อัตโนมัติ (Automatic Software Upgrade) ที่ ผู้ให้บริการใช้ ในการ ให้บริการ ซึ่งส่งผลให้มี ความเร็ว ประสิทธิภาพ ความเสถียร และความพร้อมใช้งานของบริการเดิม แ ต่ ไม่ปรับ เปลี่ยน หรือเพิ่ม ฟังก์ชันการท างาน ทั้งนี้ ผู้ให้บริการจะด าเนินการปรับปรุง ดังกล่าว ตามก าหนด ผู้ให้บริการจะต้องแจ้ง ให้ หน่วยงานทราบถึงช่วงเวลาหยุด การ บริการ เนื่องจากการซ่อมบ ารุงหรือการปรับปรุงที่ ไม่ใช่กรณี ฉุกเฉิน ล่วงหน้า อย่างน้อย 90 วัน ในกรณีฉุกเฉินหรือ นอกก าหนดการ ที่การบริการจะหยุดชะงักลง ผู้ให้บริการจะต้องแจ้งหน่วยงาน ทันทีและให้ข้ อมูล แก่ หน่วยงาน เกี่ยวกับบริการที่หยุดชะงัก (รวมถึง สาเหตุ ผลกระทบต่อบริการ และระยะเวลาที่คาดการณ์ ว่า แก้ไขแล้วเสร็จ ) หากถูกร้องขอ แต่ เว้นกรณีที่กฎหมาย ได้ ห้าม ไว้ ผู้ให้บริการ สามารถ ระงับการใช้บริการของผู้ใช้งาน ได้ ทันที หากพบ การกระท าหรือการละเลยที่อาจ กระทบต่อ ความปลอดภัย หรือ ประสิทธิภาพ ของการบริการ เครือข่าย หรือ อุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง การระงับบริการ นี้ จะ ใช้ระยะเวลาสั้น ที่สุดเพื่อยุติปัญหา ที่ เกิด และจะให้บริการต่อ ทันทีที่ ปัญหา ได้รับการแก้ไข ผู้ให้บริการจะต้องให้ การสนับสนุน ทางเทคนิคส าหรับการบริการแก่หน่วยงานอย่างต่อเนื่อง ตลอด ระยะเวลา ให้บริการตาม สัญญา โดยไม่ต่ ากว่ารายละเอียด ที่ ได้ ก าหนดไว้ ผู้ให้บริการไม่ สามารถยกเลิก การสนับสนุนทางเทคนิคส าหรับการบริการใดๆ หากไม่ ได้ แจ้ง ต่อ หน่วยงานเป็นลายลักษณ์อักษร ล่วงหน้า อย่างน้อย 10 เดือน และผู้ให้บริการ สามารถยกเลิก การสนับสนุนทางเทคนิค นั้นได้ ในกรณีที่ ได้รับ การ อนุญาต แล้ว เท่านั้น ผู้ให้บริการต้องเสนอการสนับสนุนทางเทคนิคให้แก่หน่วยงาน โดย หน่วยงานควรมีทางเลือก เพื่อรับ การสนับสนุนทางเทคนิ ค ทั่วไปจากผู้ให้บริการที่ เทียบเท่ากับที่ผู้ให้บริการ เสนอ ต่อผู้ใช้บริการ รายอื่น ผู้ให้บริการจะต้องให้การสนับสนุนทางเทคนิคแก่หน่วยงาน เพื่อตอบค าถามต่างๆ เกี่ยวกับการบริการ ดังนี้ ( 1 ) ชี้แจ้งการท างาน (Functions) และ ลักษณะเฉพาะ (Features) ของการบริการ ( 2 ) ชี้แจงเอกสาร ( 3 ) แนวทางปฏิบัติในการให้บริการ และ ( 4 ) การตรวจสอบ ปัญหา การวิเคราะห์ และการแก้ไข ปัญหา รวมถึง สาเหตุที่ไม่สามารถ บรรลุผล ตามที่ เอกสาร ระบุ ไว้

หน้า 48

กํารแก้ไขข้อผิดพลําดกํารบริกําร (Correction of Service E rrors) Priority ค ําอธิบําย เป้ําหมํายเวลํา ตอบ กลับ เป้ําหมํายเวลํา กํารแจ้งควําม คืบหน้ํา เป้ําหมํายเวลําแก้ไข P1 ระบบ ซอฟต์แวร์ หลัก ไม่ เสถียร / เครื่องแม่ข่า ย คลาวด์ไม่สามารถใช้ งาน ได้ 1 ชั่วโมง เมื่อ ผู้ให้บริการ ได้รับ แจ้ง เกี่ยวกับ ปัญหา 1 ชั่วโมง แก้ไขโดย ทันที และ ด าเนิน การ จนกว่าแก้ปัญหา ได้ หรือ มี ทาง แก้ไข ชั่วคราว P2 ฟังก์ชันซอฟต์แวร์ใช้งาน ไม่ได้บางส่วน / ไม่สามารถ ให้บริการได้บางส่วน 4 ชั่วโมง 1 วัน 2 วัน โดย ขึ้นอยู่กับ ตารางเวลา ซ่อมบ ารุง ที่ว่าง P3 ปัญหา ไม่เร่งด่วน 1 วันท าการ 1 วันท าการ 7 วัน P4 ค าร้องขอข้อมูล 2 วันท าการ 2 วันท าการ ไม่มี กํารฝึกอบรม (Training) กํารช่วยเหลือ ใน กําร โอน ย้ํายระบบ (Transition Assistance) ค่ําธรรมเนียม กํารแจ้งหนี้ กํารช ําระเงินและกํารก ําหนดรําคํา ผู้ให้บริการต้องให้ความช่วยเหลือดังกล่าว 24 ชั่วโมงต่อวัน และ 7 วันต่อสัปดาห์ ผ่านช่องทางต่างๆ เช่น โทรศัพท์ และอีเมล์ เป็นต้น โดยจัดให้มี เจ้าหน้าที่เทคนิคให้บริการตอบค าถามออนไลน์แบบ ทันที ซึ่งเจ้าหน้าที่นั้นต้อง ได้รับการฝึกอบรมและมี ประสบการณ์เพียงพอที่จะแก้ไขปัญหา นอกจากนี้เจ้าหน้าที่ จะ ต้องติดต่อกลับ หน่วยงาน ภายในเวลา 15 นาที หลัง ที่ ได้รับ การ ร้ องขอความช่วยเหลือ ผู้ให้บริการต้องจัดการฝึกอบรมให้ แก่ หน่วยงาน เพื่อให้เข้าใจและสามารถใช้บริการ ("การให้บริการฝึกอบรม") ผู้ให้บริการจะ จัดการฝึกอบรมโดยไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมส าหรับหน่วยงาน โดย ฝึกอบรมที่หน่วยงานในวันเวลาที่ ทั้ง 2 ฝ่าย ตกลงกัน แต่ไม่เกิน 180 วันหลังจาก ที่ ข้อตกลงมีผลบังคับใช้ ผู้ให้บริการ จะ จัดเตรียมและด าเนินการช่วยเหลือ เพื่อ การโอนย้ายระบบ ของหน่วยงาน จาก ระบบเดิมของหน่วยงานที่ใช้งานอยู่ ไป สู่ระบบ ของผู้ให้บริการ โดย ผู้ให้บริการจะ ท า การช่วยเหลือโดยไม่คิดค่าใช้จ่ายหน่วยงานเพิ่มเติม ผู้ให้บริการจะให้การ ช่วยเหลือการ โอนย้ายนระบบ ณ สถานที่ของหน่วยงาน ในวันเวลาที่ ทั้ง 2 ฝ่ายตกลงกัน แต่ไม่ เกิน 10 วัน นับจาก ข้อตกลงมีผล บังคับใช้ ภายใน ระยะเวลา 10 วัน นับ จากข้อตกลงมีผลบังคับใช้ ผู้ให้บริการจะต้องจัดเตรียมบุคลากรที่มีคุณสมบัติพร้อม เพื่อ ( 1 ) ถอน การติดตั้ง ระบบ เดิม ( 2 ) ด าเนินการ ให้ บริการ และ ( 3) ช่วยเหลือในการทดสอบบริการเพื่อให้แน่ใจว่า ระบบสามารถให้บริการได้ ตามเงื่อนไขในข้อตกลง

หน้า 49

ค่ํา บริกําร กํารแจ้งหนี้ กํารช ําระเงิน และกํารก ําหนดรําคํา (Fees, I nvoicing, P ayment and P ricing) หน่วยงานจะช าระ ค่าบริการทั้งหมด ให้แก่ผู้ให้บริการตามระยะเวลาที่ก าหนด ค่า บริการ ดังกล่าว จะถูกช าระเมื่อ หน่วยงาน ได้รับ บริการ แล ะ ภายใน 30 วัน หลังจาก หน่วยงานได้รับใบแจ้งหนี้หรือวันครบก าหนดช าระหนี้ โดยให้ยึดกรณีที่เกิดขึ้นหลังสุด ทั้งนี้ หน่วยงานจะไม่ มีภาระจากการช าระ ค่า บริการ ล่าช้า ผู้ให้บริการ จะต้องระบุรายละเอียดค่า บริการ ค าอธิบายบริการ ราคา ก่อนลด ราคาต่อหน่วย จ านวนหน่วย ที่จัดซื้อ เงื่อนไข ส าหรับแต่ละบริการ และข้อพิจารณาหรือข้อจ ากัดอื่นๆ เกี่ยวกับบริการ หน่วยงานมี สิทธิ เลือก ซื้อ บริการเพิ่มเติมตลอดระยะเวลาของข้อตกลง หน่วยงานมี สิทธิ เลือก ซื้อ บริการเพิ่มเติม โดยช าระ ค่า บริการแบบปันส่วน รายเดือน (Prorate) ต่อหน่วย เพื่อให้ สอดคล้องกับ ข้อตกลงที่มีอยู่เดิม ส าหรับ บริการที่ได้รับในการจัดซื้อครั้งแรก ผู้ให้บริการจะต้องให้บริการแก่หน่วยงานเป็นเวลา 1 ปีในเบื้องต้น ("เงื่อนไขการ บริการเบื้องต้น") โดยนับจาก "วันเริ่มต้นการบริการ" เงื่อนไขการบริการเบื้องต้นจะขยายระยะเวลา อีก 1 ปี ถัดไป ("เงื่อนไขขยาย เวลา" และเมื่อรวมกับ “ เงื่อนไขการบริการเบื้องต้น ” จะ นับ เป็น "เงื่อนไขการบริการ" ) หลังจาก การแจ้งเป็นลายลักษณ์ ต่ อ ผู้ ให้บริการ ส าหรับข้อตกลงนี้ " วัน เริ่มต้นการบริการ" หมายถึง วันแรกของเดือนหลังจากเดือนที่มีการให้บริการแก่หน่วยงานใน เบื้องต้น หลังจากครบปีแรกของเงื่อนไขการบริการเบื้องต้น การบริการจะสามารถขยายเวลา ต่อ ไปอีก 1 ปี ("เงื่อนไขขยายเวลา") เมื่อ หน่วยงานท าการแจ้งเป็นลายลักษณ์อักษร ต่อ ผู้ให้บริการ ผู้ให้บริการควรแจ้ง กรณีมีการ เปลี่ยนแปลงราคา อย่างน้อย 60 วัน ล่วงหน้า (ข้อบังคับ การ แจ้งล่วงหน้าก่อนเปลี่ยนแปลงราคา) ผู้ ให้บริการควรระบุจ านวนครั้ง ของการ เปลี่ยนแปลงราคาภายในกรอบเวลา หนึ่ง (ข้อ บังคับใ ห้ ระบุ จ านวนครั้งของ การเปลี่ยนแปลง ราคา ที่อาจ เกิดขึ้นได้ภายในกรอบเวลา ที่ก าหนด ) ราคาอุปสงค์ (ข้อ บังคับให้แสดง ราคาต่ า สุดที่ เสนอ ต่อ หน่วยงาน ให้มีความ ใกล้เคียงกัน ในกรณีที่ ปริมาณ การบริการ และอื่นๆ เทียบเท่ากัน) และค่า บริการพิเศษ/ปริมาณเพิ่มเติม ( ค่าบริการของ รายการ ที่ไม่ ถูกระบุ อยู่ในขอบเขตของสัญญา เดิม )

หน้า 50

เงื่อนไขและกําร บอก เลิก สัญญํา (Terms and Termination) กํารรับประกัน กํารรับรอง และข้อตกลงร่วมกัน (Warranties, R epresentations and C ovenants) หน่วยงาน สามารถบอก เลิก สัญญา เมื่อแจ้งเป็นลายลักษณ์อักษร ก่อนหน้า 30 วัน ผู้ให้บริการจะต้องแจ้งวันสิ้นสุด สัญญา ประจ าปีที่ก าลังจะมาถึงเป็นลายลักษณ์อักษร อย่าง น้อย 60 วัน ล่วงหน้า หน่วยงาน สามารถบอก เลิก สัญญาได้ ทันที เมื่อผู้ให้บริการกระท าการละเมิดเงื่อนไข อย่างรุนแรง หน่วยงานมีสิทธิยกเลิกการใช้บริการ และรับเงินคืนเต็มจ านวนของ ค่าบริการ ทั้งหมด ภายใน 90 วัน หลังจากวันเริ่ม ต้น การ บริการ ("ระยะเวลารับประกัน") การรับประกันการบริการ: ผู้ให้บริการรับประกันว่าบริการที่ให้ แก่ หน่วยงานภายใต้ สัญญา นี้ ผู้ให้บริการจะปฏิบัติ ตาม ท า หน้าที่ และ บริการเพื่อผลลัพธ์ที่ตรงตามข้อตกลง ผู้ให้บริการต้องรับประกันแก่หน่วยงาน โดยครอบคลุมการรับประกัน ให้เทียบเท่าหรือ มากกว่าที่ ได้ เสนอให้ กับผู้ใช้บริการรายอื่น การ รับประกัน Disabling C ode : ผู้ให้บริการรับประกันว่าการบริการนี้ไม่มีภัย และ หน่วยงาน จะไม่ได้รับ V irus, W orm, T rap D oor, B ack D oor, T imer, C lock, C ounter , Suvillance Software ค าสั่ง รหัสประสงค์ร้าย หรืออื่นๆ เพื่อ ให้บุคคลใด เข้าถึง ข้อมูล หรือเพื่อให้ระบบเกิดความเสียหายทางใดทางหนึ่ง ด้วยความประสงค์ร้าย ( " Disable Code") การรับประกันทรัพย์สินทางปัญญา: ผู้ให้บริการรับประกันและตกลงว่าผู้ให้บริการถือสิทธิ์ในทรัพย์สินทางปัญญาทั้งหมดที่จ าเป็น ต่อ กา รให้บริการแก่หน่วยงานตามเงื่อนไขในข้อตกลง ผู้ให้บริการเป็นเจ้าของเพียงผู้เดียว หรือ เป็นผู้ ถือ สิทธิ์ในการใช้ซอฟต์แวร์ ข้อความ โสตทั ศ น์ วิ ดี ทัศน์ โลโก้ และ ส าเนาที่เป็นรากฐานของการให้บริการ และ ได้จัดหาสิทธิ์ในการใช้งาน ความยินยอม และ การได้รับอนุญาตทั้งหมดเกี่ยวกับการใช้องค์ประกอบเหล่านี้ การบริการจะต้องไม่ละเมิดสิทธิบัตร ลิขสิทธิ์ เครื่องหมาย การค้า กรรมสิทธิ์ในทรั พย์สิน หรือ ละเมิดควา มลับทางการค้า และ สัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิ์ของหน่วยงานภายนอก และ ปัจจุบันหน่วยงานภายนอกไม่มีการฟ้องร้องผู้ให้บริการในเชิง ข้อเท็จ จริงหรือข่มขู่จากข้อครหาในการละเมิดสิทธิ์ดังกล่าว การ รับประกันนี้จะคงอยู่ต่อไป แม้สิ้นสุดหรือยกเลิกข้อตกลงนี้แล้ว การรับปร ะกันการปรับวันเวลา: ผู้ให้บริการรับประกันแก่หน่วยงานว่าการบริการจะ ใช้ วันเวลา กับระบบ อย่างถูกต้อง เพื่อให้ สอดคล้องกับการเปลี่ยน ศตวรรษ การปรับเวลาตามฤดูกาล หรืออื่นๆ ตามความเหมาะสม โดยถือเป็นค่าใช้จ่ายของผู้ให้บริการ เอง

หน้า 51

กํารตรวจสอบ (Auditing) การรับประกันการปฏิบัติตามกฎหมาย: ผู้ให้บริการรับประกันแก่หน่วยงานว่าจะปฏิบัติตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องทั้งหมด รวมถึง ความรับผิดชอบด้านภาษี ที่เกิดจากสัญญาการให้บริการ แก่หน่วยงาน หรืออื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ผู้ให้บริการมีหน้าที่เก็บรักษาบันทึกเกี่ยวกับ ประสิทธิภาพ และ ภาระผูกพัน ภายใต้ สัญญา โดยเฉพาะบันทึก ค่าบริการ ต้นทุน หรือ งบประมาณที่ภายใต้ สัญญา ผู้ ให้บริการตกลงให้หน่วยงานหรือตัวแทน ของ หน่วยงานที่ได้รับอนุญาต ใน การตรวจสอบหนังสือ เอกสาร บทความ และบันทึก ที่เกี่ยวข้องกับธุรกรรมและ การท างานภายใต้สัญญา ผู้ให้บริการต้องมอ บบันทึกและเอกสารทั้งหมด ให้แก่หน่วยงานหรือตัวแทน เพื่อท าการตรวจสอบ ณ สถานที่ของผู้ให้บริการในระหว่าง ช่วงเวลา ท าการปกติภายใน 10 วัน นับจากได้รับแจ้งเป็น ลายลักษณ์ อักษร ผู้ให้บริการตกลงที่จะ ( 1 ) อนุญาตให้หน่วยงานเก็บส าเนาเอกสาร ส าหรับ การบันทึกและผล ของ การตรวจสอบ หรือ ( 2 ) อายัด เอกสารต้นฉบับหรือส าเนา ที่หน่วยงานระบุ แจ้งเพื่อ ใช้งาน ใน ภายหลัง สิทธิ์ ในการ ตรวจสอบ ประกอบด้วย การตรวจสอบบันทึก ตลอด ระยะเวลา สัญญา และเป็นเวลา 5 ปี หลังจาก บอก เลิก สัญญา

ข้อความถอดจากไฟล์ต้นฉบับโดยอัตโนมัติ อาจมีข้อผิดพลาด โปรดยึดต้นฉบับของหน่วยงาน